- 3 
kingen zijn van het normale product. Het handelt zich hier uit¬ 
sluitend om het vegetatieve-proces en men tracht nu door physio- 
logisch abnormale omstandigheden, teweeg gebracht door bescha- 
duwing, invloed uit te oefenen op de vorming der bladorganen. 
Behalve, dat het tabaksblad bij de cultuur onder schaduw van 
fijnere consistentie wordt, vertoont het ook een lichter groene 
bladkleur, die na droging en fermentatie de tegenwoordige fancy- 
kleur voor dekblad geeft. 
Mocht in de mode omtrent de licht-vale dekbladkleur een wij¬ 
ziging komen, dan zou daarmede tevens gedeeltelijk het doel van 
deze kunstmatige cultuurwijziging komen te vallen. 
Het Deli-tabaksblad heeft vanaf het begin der cultuur op Suma- 
tra’s Oostkust (d. i. 1864) als dekblad uitgeblonken en wordt tot 
op heden door de g'eheele wereld ook daarvoor geprefereerd. 
De fijnheid van blad en daarmee gepaard gaande elasticiteit en 
goede brandbaarheid maakte het voor dit doel bijzonder geschikt, 
terwijl gebleken is, dat de kwestie van kleur gewijzigd kan worden 
naar gelang van het tijdstip van den bladoogst. (Vergelijk Hoofd¬ 
stuk V.) 
Daarom bestaat er geenszins directe behoefte voor de navolging 
van deze schaduw-cultuur bij Deli-tabak, omdat men met het 
natuurlijke product aldaar reeds zoover is, als men in de toekomst 
hoopt te komen met de kunstmatige schaduw-cultuur. 
Dat neemt niet weg, dat het toch aanbeveling' verdiende om, 
bijwijze van proefneming, zulk een schaduw-aanplant in Deli te 
maken, hetgeen dan ook in 1903 geschied is. 
Toen de schaduw-proef in Deli door mij gedaan werd, had de 
belangstelling voor deze nieuwe wijze van tabaks-cultuur welhaast 
zijn toppunt bereikt. In Amerika hield men reeds sedert eenige 
jaren zich bezig met zg. »shade grown tobacco culture” en de be¬ 
richten, die daaromtrent in tijdschriften en vakbladen verschenen, 
wekten terecht ook het interesse op van de collega’s planters op 
Sumatra. Daarbij kwam nog, dat behalve de belangstelling in 
deze nieuw uitgedachte cultuur-methode, nu en dan in de Deli’sche 
