— 17 - 
gebied heeft plaats gehad. Nadat verschillende vakbladen erop 
gewezen hadden, dat die cultuur in 1903 niet voordeelig was 
geweest, kwam het verslag van den Nederlandschen Consul-Ge- 
neraab te New-York deze tijding volkomen bevestigen. Het con- 
sulaire verslag deelde ook mede, dat de toestand allertreurigst 
was en de oogsten niet verkocht konden worden. Het planten 
onder schaduw heette hierin een groote mislukking; er was geen 
enkele »shade-grown-grower”, die niet met verlies had gewerkt 
en de kapitaals-opoffering der maatschappijen was enorm. 
Tevoren waren in Holland verschillende monsters Amerikaansche 
schaduw-tabak van oogst 1903 in handen van fabrikanten geko¬ 
men en werd dit blad hier te lande voor de sigaren-fabricatie 
ongunstig beoordeeld 1 ). 
Dit klopte derhalve geheel met de onverkoopbaarheid in Ame¬ 
rika, waarvoor dezelfde oorzaak kon worden aangenomen en men 
meende in Holland derhalve, dat deze poging geheel mislukt 
was en dat het telen van tabak onder schaduw had afgedaan. 
Deze meening werd nog versterkt, toen uit de Amerikaansche 
vakbladen meerdere bijzonderheden bekend werden aangaande 
het faillissement der International Tobacco Culture Corporation 
of Hartford, Connecticut, welke met een kapitaal van $ 50.000 be¬ 
gonnen was te planten, weldra nog $ 46.000 noodig had en bij 
de faillietverklaring nog $ 108.000 schuldig was! 2 ). 
Doch al die berichten kloppen niet met den inhoud van een 
brochure van Prof. Whitney getiteld »The work of the Bureau 
of Soils” 3 ) die op de tentoonstelling te St. Louis in 1904 in uit¬ 
gebreid aantal verspreid werd en waarin positief verklaard wordt, 
dat »the (shade-grown) industry is now established on a sound basis 
»and the work of the Bureau has been discontinued in that locality.” 
Dit bericht is voor geen andere uitlegging vatbaar, dan dat de 
cultuur onder schaduw nog volstrekt niet gestaakt is. 
Ik sluit mij daarom gaarne aan bij den schrijver 4 ) van een stukje 
b Zie Indische Mercuur, 1903 No. 17. 
2 ) Zie U.S. Tobacco Journal 16 April 1904. Vol. 52 No. 13 
3 ) Circular Number 13 of the Bureau of Soils. 
4 ) Indische Mercuur, 10 Mei 1904, No. 19. 
Meded. D. v. L. III. 
2 
