18 
over dit onderwerp, waaraan ik bovenstaande gegevens gedeel¬ 
telijk ontleend heb, die het vermoeden uitspreekt, dat de tegen¬ 
slagen op dit gebied in 1903 ondervonden, wellicht voor een groot 
deel op rekening gesteld moeten worden van het ongunstige 
weder, dat de tabaks-distrikten in Amerika dat jaar geteisterd heeft. 
Zooals ik hierboven reeds schreef, is het geen gemakkelijke taak 
om de Amerikaansche beweging ten opzichte van deze schaduw- 
tabaks-cultuur alleen uit geschriften met juistheid te beoordeelen. 
Niettegenstaande het stilzwijgen van de laatste jaren in de 
Amerikaansche vakbladen over »shade grown tobacco culture”, 
geloof ik er in het geheel niet aan, dat deze gewijzigde cultuur- 
methode voor de Amerikaansche tabaks-cultuur heeft opgehouden te 
bestaan; veel meer vermoed ik, dat Prof. Whitney’s uitspraak 
het juiste standpunt aangeeft, waarin gewezen wordt op de gezonde 
basis waarop de schaduw-cultuur thans gevestigd is, waarmede 
volgens mijn meening bedoeld wordt, dat het tijdperk gelukkig 
voorbij is, dat deze nieuwe cultuur het troetelkind was in handen 
van speculanten, die hun oogenblikkelijk persoonlijk voordeel boven 
de toekomst der Amerikaansche tabaks-cultuur in het algemeen 
stelden. 
Behalve in Connecticut en Massachusetts werden ook schaduw- 
proeven met tabak gedaan in Ohio, Georgia, Pennsylvanië, waar 
in laatstgenoemden staat o.a. goed geslaagde proeven werden 
verkregen op de eilanden Bainbridge en op het Duffy eiland 
beide gelegen in de Susquehanna-rivier in Donegal, evenals te 
Jamesville in Wisconsin. 
Mc. Ness en Hinson vermelden in hun rapport over »Experi- 
ments in growing Cuban Seed Tobacco in Texas” *), dat bij de 
tabaksproeven, die in 1904 door het Landbouw departement in 
Texas werden gedaan, de kweekbedden met »cheese-cloth” werden 
bedekt, »to protect the young plants from cool nights and the 
»ravages of insects” (l.c. pag. 22). Deze bedekking was hier zoo- 
b Bulletin No. 27. Bureau of Soils. U.S. Department of Agriculture. — 
Washington 1905. 
