— 51 
vrije veld, om zoodoende in de tweede plaats te kunnen beoor- 
deelen, of de atmospherische wijzigingen ontstaan door de bescha- 
duwing, als voordeelige- of nadeelige factoren voor de stofwisseling 
der tabaksplant moesten worden aangezien. 
Vroegere onderzoekingen hebben mij reeds geleerd *), dat niet¬ 
tegenstaande de onontbeerlijkheid der zonneschijn voor een inten¬ 
sieve assimilatie, het Deli-tabaksblad zeer gevoelig is voor het 
directe zonlicht, waardoor gemakkelijk een veranderde stand der 
bladgroenkorrels in de bladen wordt opgewekt. Een dergelijke 
chlorophylbeweging, welke uitwendig merkbaar is door de bleek¬ 
groene bladkleur, heeft niet alleen een minder sterke vorming van 
zetmeel in het blad weefsel ten gevolge, maar de zetmeel -afvoering 
uit de bladen heeft in felle zonneschijn zoo goed als in het geheel 
niet plaats, omdat de diastase onder die omstandigheid onwerk¬ 
zaam wordt. 
Verder was het toenmaals mogelijk om een bepaalde tempera- 
tuurgrens vast te stellen, waarbij in Deli de nachtelijke zetmeel- 
afvoering uit de tabaksbladen volledig plaats heeft en d. i. wanneer 
de minimum-temperatuur niet onder 2 2 ° C zinkt. 
De relatieve lucht-vochtigheid bleek voor de assimilatie der ta¬ 
baksplant mede van het grootste gewicht. Doordat het assimilatie¬ 
proces zeer nauw gebonden is aan de transpiratie en daar laatst¬ 
genoemd proces zoozeer afhankelijk is van de relatieve lucht¬ 
vochtigheid, spreekt het vanzelf, dat wij bij de studie van eerst¬ 
genoemd proces ook ernstig rekening moeten houden met het 
vochtigheidsgehalte der lucht. 
De verzadigings-toestand van de lucht met waterdamp, regelt 
de afvoering door verdamping van het water in de plant zg. 
vegetatiewater . En voor beide processen der assimilatie is het 
zeer gewenscht, dat het gehalte aan vegetatiewater hoog is, want 
zoowel voor de zetmeel-vorming, als voor het zetmeel-transport 
speelt het water een hoofdrol. (1. c. pag. 47.) 
1) Zie Hunger: Physiologische Onderzoekingen over Deli-Tabak. 
Deel I, Eerste stuk: Colorimetrische zetmeel-bepalingen. Mededeelin- 
gen uit ’s Eands Plantentuin, 1903, No. LXVI. 
