64 
de studie der Mozaiek-ziekte bezig, zoodat het wel van zelf spreekt, 
dat bij deze schaduw-proef niet verzuimd werd om na te gaan, 
welke uitkomsten deze cultuur-methode zou opleveren ter voor¬ 
koming van de Mozaiek-ziekte bij Deli-tabak. Daar de bewerking 
van het bladoogsten evenals die van het toppen het optreden der 
Mozaiek-zieke somtijds schijnt te kunnen bevorderen, moest de 
invloed der beschaduwing worden nagegaan alvorens er nog 
bladpluk had plaats gehad. 
Den 1 sten Juni, d. i. twee dagen vóórdat het eerste zandblad 
werd geoogst, werd zoowel bij de schaduw- als bij de controle¬ 
proef het aantal mozaiek-zieke planten geteld en toen bleek, dat 
bij eerstgenoemde proef 8 °/ ö der planten door de ziekte waren 
aangetast, terwijl bij laatstgenoemde proef reeds 44 °/. mozaiek- 
zieke exemplaren voorkwamen. 
Het verschil van 36 % minder mozaiek-zieke planten binnen de 
tent, moet bij deze overigens in alle opzichten overeenkomstige 
proeven, op rekening gesteld worden van de beschaduwing door 
tentlinnen. Naderhand nam het optreden der Mozaiek-ziekte bui¬ 
ten op het vrije veld hand over hand toe, totdat ten laatste 
toen het voetblad geheel geoogst was, bijna geen enkele plant 
in de contróle-proef meer voor de ziekte gespaard was gebleven. 
Daarentegen verergerde het optreden der Mozaiek-ziekte binnen 
de tent slechts weinig en was tot het laatst toe een niet over¬ 
wegende factor. 
Dit resultaat is een schitterend bewijs voor de juistheid van 
Sturgis’ opvatting en bevestigt die in nog sterker mate dan de 
eigen proeven van laatstgenoemden onderzoeker; zoodat hiermede 
afdoend bewezen is, dat ontegenzeggelijk dergelijke schaduw- 
cultuur onder tentlinnen een voorbehoedsmiddel levert tegen het 
optreden der Mozaiek-ziekte bij de tabak. 
En zulks was d priori ook te verwachten, wanneer men zich 
ten minste op het juiste standpunt plaatst ter beoordeeling van de 
aethiologie der Mozaiek-ziekte 1). 
l ) Hunger: Neue Theorie zur Aetiologie der Mosaikkrankheit des 
Tabaks Berichte der Deutschen Botanischen Gesellschaft, 1905, Bd. 
XXIII, Heft 8, pag. 415—418. 
