66 
»Mosaikkrankheit von vornherein als eine belebte Substanz zu 
» betrachten. 
»Zweitens herrscht die Ansicht, dass die Mosaikkrankheit ver- 
»ursacht werde durch eine unbelebte Substanz, u. a. durch oxy- 
»dierende Enzyme, laut der WoODS-HEiNTZEL’schen Theorie. Die 
»Uebertragbarkeit ad infinitum der Mosaikkrankheit ist aber nicht 
»mit der Wirkung oxydierender Enzyme in Einklang zu bringen. 
»Auch meiner Ansicht nach besteht das Virus der Mosaik- 
»krankheit aus einer unbelebten Substanz; wie ich mir aber ihre 
»Wirkung vorstelle, gehort sie nicht in die Zymophoren-, sondern 
j- in die Toxophoren-Gruppe (nach Oppenheimer).” 
De Mozaïek-ziekte der tabak is, volgens mijne onderzoekingen 
op Sumatra’s O. K., een stofwisseling-ziekte, die autonoom kan op¬ 
treden en tevens kunstmatig overdraagbaar is. 
Het virus der Mozaïek-ziekte beschouw ik als te zijn een phyto- 
toxine, welke in de tabaksplant steeds bij de stofwisseling in de 
cellen geproduceerd wordt, maar in normale gevallen geen werking 
uitoefent; daarentegen bij te sterk opgevoerde stofwisseling zich 
ophoopt en dan stoornissen veroorzaakt zooals bij de mozaïek¬ 
achtige bontbladigheid. 
Het verschijnsel der Mozaïek-ziekte is dus volgens deze voor¬ 
stelling een negatieve afwijking in de stofwisseling der normale 
tabaksplant. 
Het zelfstandig optreden dezer ziekte bij Deli-tabak is een 
kwestie van individueele praedispositie voor deze bontbladigheids- 
anomalie, welke dit speciale tabaksras in den loop der jaren in 
zoo sterke mate verkregen heeft, door de voortdurende selectie 
van voornamelijk die zaaddragers, waarvan de bladorganen de 
grootste handelswaarde bezaten. 
De steeds doorgevoerde bladverfijning is hier echter ten koste 
gegaan van het algemeen weerstands-vermogen, waardoor de tegen¬ 
woordige Deli-tabaksplant te dikwerf een normaal verloop harer 
levensverrichtingen niet kan nakomen, omdat de individueele eigen¬ 
schappen der plant zoodanig verzwakt zijn, dat de uitwendige 
omstandigheden veelal als te sterke prikkels werken. 
