72 — 
De schrijver van het aangehaalde Mercuur-artikel schrijft o. a.: 
»Zonder twijfel zullen die gronden daardoor (d. i. door beschaduwing) 
»bevattelijk worden voor elke cultuur”, doch zulks wordt door mij 
ten zeerste betwijfeld. 
De eenige directe en gunstige invloed die ten aanzien van den 
bodem door beschaduwing mag verwacht worden, is volgens mijn 
meening uitsluitend daarin te zoeken, dat de grond binnen een 
schaduw-tent meer tegen uitdrogen beschermd wordt; maar dat 
is ook alles! 
De enorm hooge kosten zullen dus ook een groot bezwaar blijken 
te zijn voor de invoering eener schaduw-tabakscultuur op Suma- 
tra’s O. K., want die gronden, die thans reeds een uitstekend dek¬ 
blad produceeren, hebben deze nieuwe werkwijze niet noodig, daar 
het normale tabaksblad van die gronden met gewone productie¬ 
kosten al groote winsten oplevert. En voor de slechte gronden 
blijft de schaduw-cultuur steeds een hoogst risquante werkmethode, 
waarvan gunstige resultaten onder die bezwarend hooge exploitatie¬ 
kosten onmogelijk a priori te garandeeren zijn. 
Een groote dwaasheid zou het dan ook zijn, in Deli tot een 
dergelijke wijziging over te gaan, zonder dat vooruit zeer talrijke 
nauwkeurige proeven ter plaatse waren uitgevoerd. Het vele leer¬ 
geld, dat in Amerika door te groote overijling betaald is moeten 
worden, kan den Deli-planter in deze tot voorzichtigheid stemmem 
gedachtig aan het spreekwoord: 
»Wie zich aan een ander spiegelt, spiegelt zich zacht”. 
