— 5 — 
welke schadelijk slib aan voeren, water met dit slib beladen? 
Welke zijrivieren dus voeren het af, en welke niet? 
3 e . Waar is ’t water dier melkwitte rivieren nog goed, m. a. w. waar 
treden de rivieren om zoo te zeggen, in het kwade gebied ? 
Volgens de hiervoren genoemde opdracht van den Directeur van 
Landbouw doorkruiste ik, in den loop van September 1906 het 
onder werpelijk gebied; in November 1907 vulde ik eenige opgemerkte 
leemten door eenige hernieuwde tochten aan; zoodat ik, op grond 
van mijne waarnemingen ter plaatse en van het onderzoek der 
verzamelde monsters, gesteenten, zand, enz. hier het onderstaande *) 
kan mededeelen. 
£ j 
I. De Kali Pekatjangan. 
Even boven Wonodadi wordt uit deze rivier het water der 
Lianganleiding afgetapt. De Pekatjangan stroomt hier met groote 
snelheid en een aanzienlijk debiet 1 2 ) voorbij. Een echte bergstroom 
nog, met groote rolsteenen en een zeer onregelmatige bedding. Het 
water was bij mijn bezoek bruinachtig wit, en uiterst ondoorzichtig 
voor een rivier: op 5 c.M. diepte kon men den nagel der vingers 
niet meer zien, ja nauwelijks den vinger zelven. 
Door den snellen stroom houdt het water, behalve het fijne bruin- 
witte slib, echter ook nogal wat zand zwevende. Wordt dan door 
daling van den waterspiegel een hoeveelheid water ergens langs 
den oever rustig van de rivier afgesloten, dan bezinkt het zand 
vrij snel; het fijne witte slib echter in het geheel niet. Verdampt 
daarentegen het overgebleven water door de zon, dan slaat het 
slib, zooals reeds gezegd, als een huidje met sterken glans op den 
bodem neer, en wordt nu, gelijk gewoonlijk met dergelijke huidjes, 
niet gemakkelijk door nieuw overstroomend water weer opgevoerd. 
Herhaalt zich nu het geheel van voren af aan, dan ontstaat er een 
nieuw stel laagjes vanaf het grofste, ’t zand, tot het fijnste, de 
wittige klei. Zoo geloof ik de langs den oever nu en dan waarge- 
1) Reeds gedeeltelijk kenbaar gemaakt in een Voorloopig Rapport, aan den 
Directeur van Landbouw, September 1906. 
2) Cijfers dienaangaande vindt men in verband met de uitkomsten van het 
water- en slibonderzoek in het 2e Hoofdstuk. 
