- 15 — 
zwavelzuur, ’t welk dadelijk tot gips wordt gebonden, maar bet 
dan vrijkomende koolzuur maakt het weer nieuwe kalk mogelijk 
in oplossing te gaan, enz. 
Wat hier het belangrijkste is: de kalk, die uitgewasschen wordt* 
houdt op cement voor de zandkorrels te zijn; de klei, die water 
opneemt, zet zich uit en de lagen en brokken worden vergruisd, 
evenals in ’t koude hooggebergte het gesteente door bevriezend 
water in de spleten vergruisd wordt. Door de verweering op de 
genoemde wijze vormt zich dus een mengsel van zand en klei met 
kalksteenbrokken enz. erin, hetwelk wanneer het met plantengroei 
bedekt is, een goeden maar zwaren leemgrond kan opleveren, die 
zich meer en meer geel en roodbruin zal kleuren, naarmate het erin 
aanwezige ijzer vollediger overgaat in ijzeroxyd. Maar wanneer die 
beschuttende plantengroei ontbreekt, gelijk thans het geval is, zullen 
zand en klei, en stukjes en brokken, die nog niet geheel gedesin¬ 
tegreerd zijn, door de heftige regens ontzettend worden meegespoeld. 
Neemt men nu naast elkander in aanmerking: 
1°. het gemakkelijke uiteenvallen van het gesteente, mede dank 
zij zijn voorkomen in drieërlei lagen; 
2°. den buitengewonen regenval der onderwerpelijke streek waar¬ 
door zelfs in de kleinste riviertjes telkens en telkens bandjirs 
optreden; 
3°. het warm-tropisch klimaat, waardoor allerlei stoffen snel op¬ 
lossen, en omzettingen gemakkelijker tot stand komen; en eindelijk 
4°. dat geen vegetatie van beteekenis de verweerde bovenlagen 
beschut en vasthoudt, dan zal men, dunkt mij, licht kunnen begrij¬ 
pen, dat de rivieren uit deze streek reeds in hunnen bovenloop 
niet veel anders meevoeren, dan de volkomen uiteengevallen bestand- 
deelen van de leemleien, in den vorm van heel fijn zani en klei . 
Merkwaardig is, dat het water zijn eigenaardige melkwitte kleur 
niet ontleent aan de klei, maar juist aan het uiterst fijne kwarts - 
zand , waarvan de korrels maar 100—10 (z, ja voor een groot deel 
niet meer dan 5—1 (z groot zijn. Dit zand, stofzand en stof bevat 
natuurlijk geen spoor voedingsbestanddeelen, maar werkt, waar het 
met anderen grond vermengd wordt, rein physisch d. w. z. alleen 
door verandering van gemiddelde korrelgrootte, structuur en andere 
