39 — 
Peilschaal en Slibgehalte. 
Hoewel in ’t algemeen natuurlijk wel gezegd kan worden, dat 
bij hooge peilschaalstanden ook hooge slibgekalten voorkomen, zoo 
is het toch ondoenlijk hiervoor een eenvoudige betrekking aan te 
geven. Te dikwijls toch gebeurt het, dat de peilschaalcijfers plotse- 
li d g groote verheffingen aanwijzen, terwijl de slibcijfers slechts 
onbeduidende schommelingen doormaken; en omgekeerd — vindt 
men menigmaal op eens hooge slibcijfers, terwijl de peilschaal niets 
bijzonders aanwijst. Waar het feitenmateriaal echter geen onbeperkt 
vertrouwen mag genieten, wil ik mij van elke poging ter verklaring 
van de voorop gezette algemeene regel onthouden. 
Snelheid en Slibgehalte. 
Aangezien als regel peilschaalstand en snelheid gelijktijdig stijgen, 
zoo vindt men toch bij kleine schommelingen zoo dikwijls het tegendeel, 
dat men moeilijk hiervoor alleen waarnemingsfouten kan aansprakelijk 
stellen. Het zal echter ook hier aanbeveling verdienen, de discussie 
uit te stellen, totdat het bedoelde feit ook met behulp met zelfregis- 
treerende peilschalen en snelheidsmeters voldoende zal zijn vastgelegd. 
In groote trekken mag men dus weer zeggen : hoe grooter snel¬ 
heid, hoe meer slib. 
Nu laat zich langs theoretischen weg afleiden, dat het transporteerend 
vermogen van stroomend water voor langs den bodem rollend materiaal 
toeneemt met de 6 e macht van de stroomsnelheid. Komt deze dus van 
1 M. op 3 M.per sec., dan zou de rivier 729 maal grooter steenen kunnen 
meevoeren. Als wij ons nu wenden tot die bestanddeelen welke voort¬ 
durend in zweving worden gehouden, dan zou men verwachten, dat 
hun massa op dezelfde wijze met de stroomsnelheid zou toenemen. 
Merkwaardig is het daarom, dat het slib, verzameld uit bandjir- 
water, — voor de Toelis en Serajoe inderdaad veel grover van korrel 
zijnde, — voor de Pekatjangan en Merawoe, nagenoeg even fijn is, 
als dat, verzameld uit langzaam stroomend water. Hierop kom ik 
nog terug bij de mechanische analyse van het slib. 
Dat de snelheid tusschen betrekkelijk wijde grenzen schommelt, 
en men dus met echte bergstroomen te doen heeft, blijkt het beste 
uit het volgende overzicht, aangevende: 
