BESCHRIVÏNG VANDE NATUUR 
vermcnghtzijn, drijven de Hengftende 
vremde Merryen met bijten van haar , en 
weiden idermette zijne. Datze vol zijnde, 
ook de verzamelingh toe-laten , lezen \vy 
Arilt. de by AriHoteles. Abzyrtus ontkent dat. Of 
Genme. zygeilderals de menfeh zijn trekt Gryllus 
c"" 11 ]!*, by Vlutarchus in twyfel, om dat zich de 
" f J ^ mannen met de Geiten, Swynen, en Mer¬ 
ryen vermenght ,en de Vrouwen met een 
dolle drift na de Bceften geblaakc hebben, 
maar niemandis van een beeft tot verza¬ 
meling geport. Nochtans iflêr te Athene 
een plaats gheweeft welke na een Paard en 
Maagt genoemt wierd, om dat een van de 
nakomelingen van Kodrus genoemt Hip- 
pomanes , die de laatfte geregeert heeft, 
zij n dochter in zeker plaats met een geilen 
hengft heeft op-ghefloten, om datze haar 
maagdom heimelijk had laten roven , wel¬ 
ke hengft haar ook verkragt heeft.Vanden 
ouderdom die tot verzamelingh bequaam 
An H A. i s word verlcheiden gelproken Ariftoteles 
& IbJli heeft verhaalt dat een twejarig Paard, zoo 
Merry als Hengft bequaam totte fprongh 
is, doch dat zulkx in weinighe gebeurt, en 
de Veulens van die zwak zijn, maar dat zy 
meeftendeel op haar dry jaar, of dertigh 
maanden beginnen, en zoo mettertijd tot 
beter telingh voort-gaan tot haar twin tig- 
fte jaar : Doch datze bequamelijk telen 
konnen, alszy met het wiffelen van haar 
tanden ophouden, maar dat de bequaam- 
ftetijd van de jonghe zomtijds voor valt 
doorovervlocd van goed vocdzel, als zy 
een jaar en zes maanden vervult hebben. 
Plinms zeitdatterghemeentwerd, dat de 
Merryen nahaar dryjaren, ofteen jaarna 
haar geboorte bequamelijk toe-gelaten, en 
de onwillige daar toe gedwongen werden: 
maar dat de getarnde ’t zeftig dagen fprin- 
gen , eer zy genoemt werden van de kud- 
detezijn. InSpanjolu, indienwy Pttrus 
:J7/flz/>r-gheloven , ontfanghen zy op de 
thiende maand van haargeboorre, endik- 
Kolumel- maal twee Veulens ghehjk. By Kolumel/a 
la R. R. kan een Merry van twe jaar, bequamelijk 
6,c lS ontfanghen, maar een Henghft moet niet 
minder als dry jaar zijn. De Merry is na 
thien jaar onnut, om datter zwakke jon¬ 
gen van komen, en dat duurt zotottwin- 
tighjaren. Anatolms wil dat een Admifla- 
rms (zo word hy in’t Latijn ghenoemt,oft 
fpring-hengft, by de Grieken Olcheion, 
Ofcheutes, Anabates, en by de paarde- 
meeftersin't Griekx Kelon,het werk zelf 
Ofcheia, en die hem laat fpnngen Pronga 
genoemt,) vijf jaarjaren oud zy,en dat hy 
met het begin van zijn veerthien jaren be¬ 
hoort te ruften. Gy zult weten datze be¬ 
ginnen hitzig te werden, als gy ziet datze 
haar in malkander krimpen, veel mette 
ftartquifpelen , en enig tcclzaat uitlchie- 
ten oft dikmaal piften. De Hengft voltoyt 
zijnwerkdikmaalopeen dach, zomtijds 
in twe, oft dry ,ofc ook wel in meerder da¬ 
gen. De Merry heeft haar tuffen tijden en v 
teelt beft om haar vierde oft vijfde jaar. Ja 
indien ’er niet meer toe-gegeven werd, zo 
is het nochtans noodzaaklijk een jaar tuf¬ 
fen beide te ftellen, endanvrugtte telen. 
Het begin der telingduurt van het evena¬ 
ren der Zon inde Lente des SomersZon- 
ftand. In hete Landen in April, in koude, 
in May. Alzoozalzy, om datze op haar 
twaal f maanden werpt, omtrent de groen- 
fte en gematigde tijd van’t jaar Jaar-veulen 
baren. De Elei lieten haar Merryen buiten 
haar landpalen befpringhen om dat zy uit 
veel ondcrvindinghen kenmflè hadden 
datter zoo een wonder ghclukkighe vrugt 
van voort quam. De Hengften tragten na 
den uchtent-ftond , de Merryen worden 
beft nade middach geftreelt.Daar worden 
ook anprikkelingen van geilheid ghevon- 
den. Abzyrtus gebied de ftarr van een herc 
te branden, en met wijn te ftampen, en 
daarmede her teel lid te beftryken. Ande¬ 
re geven cicers in, zommige fteken brand¬ 
netels in de mond, en geven het poeyer 
van paardfkloten in, en houden een fpon- 
gy daar de natuurlykc delen van de Merry 
mede afgeveegt zijn voor de neus. Metze- 
ajuyn in water roede dikte van Honigge- 
kooktfmeeren zyde natuur van de Mer¬ 
ryen-,en alszy haar ftonden hebben wrijven 
zy het natuurlijk deel met brandnetels. 
Andere beftryken die delen met hanen- 
drek onder Terpentijn gemengt. Dcmer- /Eiumis 
ryen van Lybie en Myzia worden door H. A. 
fluitenopgehitftenzwangher, gelijk wy 111 c -+4- 
by^y£/tamts lezen, en dat gheftaght van 
fluiten noemt‘Pö//n.vHippophorbium,wel- 
kers ftofeen Laurier tak zonder fchors is. 
Nochtans ontfangenzy niet alle, en die al 
ontfanghen hebben , werpen niet altijd. 
W aar van zy zeggen een teken te zij n,dat 
de vrugt omtrent de Nieren iet anders in 
gedaante als Nieren heeft, zoo dat hy op- 
ghefneden zijnde fchijnt vier Nieren te 
hebben. Indiengy vraaght hoe veel Mer¬ 
ryen voor een Hengft genoeg zijn. Kolft- 
mella zeit dat een Hengft niet minderals ^j ' 
vijfthien, en niet meer als twintig behoort 
te befpringhen. Ariftoteles eighent enen 
hengft, dertig oft weinigh meer merryen 
toe. Palladitts raad nade kragten van den 
hengft hemmeeroftmindermerryen t’on- 
derwerpen. Een jongen hengft, diefterk 
van kragten engeftalteisfchnjft hy twaalf 
oft vyfehien merryen toe. Datze ontfan¬ 
ghen hebben zult ghy bevinden volghens 
Anftoteles , als haar Stonden ophouden, 
volgens Abzyrtus alszy den henghft niet 
willen toelaten, volgens ‘Plinms alszy haar 
verw meteen roder, oft vol verwigerhayr 
verwiflèlen. Men zeit dat zy een hengften 
Veulen werpen zal, indien zydrydaghen 
voor de volle maan, maar een merry-veu- 
len indien zy dry dagen na befpronghen 
werd. Datter een hengfte-veulen geteclc 
