DER VIERVOE 
is, oordelen zommighe, indien de fpringh- 
hengft ter rechter zijd, maar een merry in- 
dien liy ter flinker afvalc. In Pharzalie 
wierddateen rcchtvaardighe merry ghe- 
noemt, die altijd een veulen voortbraght 
Kolum. (j c fpring.hengfl: geleek: Datze in Por- 
Varr.RR. tugaal van dc windontfangen,hebben Ko- 
lib ; 2 -. liimellii,‘PliniHs,Sotiniis,AtlxrtHs.cn i_Avi- 
cap42 b 8 ’ cenrm g emccnt: Dat het felvc in Kappado- 
Soiin.Po- ciaghefchiet, 'tzftadk^AuguJhnus: maar 
lyhift.c.36 Iujtinus telt dat onder de beuzelinghen.- 
De! '^'ifloteles oordeel t dat on mogcl ij k Wat 
liD.a’i.c.y. omtrent de zwangere merry te doen valt, 
zullen u de ftalkneghts leren. Zy krijghel) 
een mifdracht,indien zy den rook van een 
kaars ruiken, oft dat de Ezels de zwangere 
bclprongert hebben. Zy dragen na’r ghe- 
voel van velen een (aar, volghens, ^Abcsyr- 
tus elf maanden en thien dagen. Waarvan 
de hardigheid van dc Lijfmoer oorzaak is, 
indien wy '.ylriltoteles volgen. Zy werpen 
alderligft van alle viervoetighe Dieren, en 
dat recht op fra.uidc /fnw.'/icr lchnj ft datze 
alszy haar veulen langhzaam voortzetten, 
cerltond werpen zullen, indien ghy haar 
de neufgaten zachtjes nypt. Zy werpen 
meefleen , en zomtijds twe veulens. Zy 
hebben weinigafzuiveringhin ’t werpen, 
en lofen heel weinig bloed ten anzien van 
haar groot lijf. Zo haalt zy geworpen heeft 
flokrzy de na gheboorte in, en ook dat 
liefd-vergif Hippomanes, datan t voor¬ 
hooft valt gegroeit is. Men heeft ook ge¬ 
zien datze half en half flagh tufTen merry 
enhengft gheworpen hebben. Nero ver¬ 
toonde zodanighe Mcrryen uit het land 
van Trier voor zijn wagen gefpannen, ge¬ 
lijk of het een zaak waardigh om te zien 
was,dat den Vorftder werelt opghedrog- 
Kard. de ten reed. Van de merry-henghft van den 
rietace \/~ Bor S*g raat Princival fchrijfc KardunUSzX- 
cap.jj. dus: Hy had maareen kloot op zijn rechte 
plaats , met uitpuilende mammen als de 
merryen, en eenlyfmoer op zijn behoor- 
lyke plaats , daar een henghften teel lid 
uitftak, en nictgroter als een handbreed 
was als hy dat uitrekte. Als de Grieken de 
Item derpaarden willen uitdrukken , zeg¬ 
gen zy Chremetizeinen Epichremetizein, 
Phrumattellai, oft Phryattedai.gelijk Am- 
monius vermaant: de Larinen zegghen fro- 
mere, en hinnire, wy zeggen Neyen. De 
Item zelf word Chremetifmos, Batracha- 
los, en Memigmos envanons’tgeneyge- 
noemt. Van zijn verandering (preekt Ari- 
fioteles aldus : Datdeltemdcrpaardenver- 
fcheelt isopenbaar. Want de merryen zoo 
haalt zy gheworpen zijn maken een klein 
en zwak geluid. De jonge henften ook wel 
klein maar een grover en kloeker, dat 
daaglykxanwall Als hy twe jaaroud is,en 
begint te fpringhen,geeft hy een groot en 
zwaar geluid. De Merry ook een groter 
als te voor, maar helderder, en datmee- 
ftendeel tot haar twintig jaren: En van die 
TIGE DIEREN. 7 
] tijd af an zwakker, foowel de henghflals 
Merry. Die nimmermeer onderden hoop 
\ van andere paarden. Neyen noemt CMi- 
! xn/Ailtomme. Als zy voort-gaan , liaan Beweging 
zy mette voeten op de aarde ; waar van zy 
by dc Latinen Sonipedesoft klatervoeten 
ghenoemt werden, en by Homerus Hypfe- 
chces. als of men hoogluidige zeide. Die 
de Haaflèn onder dc knie niet al te wel 
buigen konnen , worden in topklimmen 
meerder vermoeyt , en vallende ftorten ri«J.?.c.j 
met groter ghcwelt ter neder. In t afklim¬ 
men (tutten zy, om datze vier voeten heb¬ 
ben, meerdertegen haar laftan. Haarghe- 
fwindheid getuigen de bynamen en voor¬ 
beelden die by de fchrivers voor-vallen. 
Zy worden by Homerns Ocypodes , Aer- 
fipodes, Aellopodes,Tachypodes, en Ela- 
phropodes, ’t welk allelicht-voerenfncl- 
voet betekent, epnocmx.Oppianus fchrijft 
dat deSpaanzezrogefwind zijn , dat met 
haar alleen dc Arenden, ofrkringh-havik- 
ken konnen vergeleken werden Het paarc 
Pegafus van Perleus word verziertgevleu- 
gelttezijn. Imand verhaalt datte Sarma¬ 
ten,als zy een verre reys doen zouden, twe 
hondcrr vij ftigh uuren opgezeten hebben, 
zonder haar paaiden voer tc geven. In 
Arabie,zo \v y Ha r t o rnarn gel o ven lopen 
zy een nacht en dach met voile loop zon¬ 
der ruiten. Mcnzcit darter inden Alar.i- 
zenoorlogheen paard van de KeizarPro- 
bus gevanghen is, dat op een dach honderc 
uren afliep, oft thien dagen zonder ruiten. 
Maardaarwordonderzochtof de hengh¬ 
ften ghefwindcr als de merryen , oftrecht- 
(trydigdc merryen fnelderalsde hengden 
zijn; Homerus geeft de overwinningh an 
de merryen van Pheri. Dc merry van Me- ^ ^ ; 
nelaus fEtha genoemt.was heel ghefwind. Carm.od 
Horatms heeft ook liever zegghen willen 16. 
dar den henglt bequamer totte waghen als 
de merry is Dat de merryen onder’t lo¬ 
pen pillen,!:ceft 'Pimms verhaalt De mer¬ 
ry van Krauxida heeft in deachtlte Olym¬ 
piade alle de andere paarden overwonnen. 
Wy bevinden dat de fwangere merry van pj in H N 
Hekratitis de ïheftalicr Plïnius noemt l.ij.’c.ii. 
hem Echekratides ) overwonnen heeft. 
Maar Oppiunus zei: datte henghften be- 
quamcr totte Jacht, en de merryen min¬ 
der ghefwind zijn om langh door de Bof 
fchen te lopen. Wat dat equns admiffits 
by Cicero beduit, kond ghy by Aldro- 
vandus zien. Haar (helheid vermindert, 
ja vergaat gheheel , indien het Paard , p 1 ^ ov ' 
op Stal door ledigheid vertraaght. Waar- 1 
om Antigonus met zijn ruytcry beleghert 
zijnde, als hy zijn paarden om de enghte 
der plaats nier konde oefenen, haar hoof¬ 
den zoo hoogh op ghebonden heeft, dat¬ 
ze mette voorde voeten geen aarde raak¬ 
ten, endwongh haar dan alzo op de achter 
voeten te fpnngen, en de hielen achter uit 
tellaan , welke beweginghhaarmetmin- 
dcr 
j 
