3* BESCHRIVING 
de overige koorn-vmgten. Dat nochtans 
de Geersin Italië goed voer voor deKoe- 
Kolumell. Beeften is, fchrijft Torta. In dat deel van 
R.R La. Spanje, ’twelk Beticagenoemtis, werd de 
Cicer oft de Wikken, in plaats van erweten 
ghegeven , welke mette molen ghebro- 
ken, en met water gemenght werden, tot 
datze taay werden. Dat een maat Lupi¬ 
nen een Koe-Beeft kan verzadighen en 
fterk maken lezen wy by ‘Plinnis. 
Dry dagen in Rivieren Zee-Water ge¬ 
weekt, wordenzyzoet, enalzogedroogt 
tot ghebruik bewaart. De Eykels heett 
Kato gewilt datmen na het Koorn verga¬ 
deren zoude, en in’twater wecken, om 
daar van een halve, en inde lente een ghe- 
heele maat an de Koe - Beeften te geven . 
Van de zelve zeit T lint m , het voeght 
wel de Koe-Beeften omtrent de Winter 
Eykels voor te werpen, namentlyk voor 
yderjuk 2+. maten. Meer is de gezond¬ 
heid 1'chadelijk, en van die tijd als zy ghe¬ 
geven werden , indien zy dan minder als 
dertigh dagen an malkander gegeven wer¬ 
den , zal het lente-fchorft haar dat doen be¬ 
rouwen. Dat de korlen van de Dadels by 
de Babyloniers an de Koe-Beeften , en 
Schapen te eten gegeven werden, befchrijft 
Siraoo Datze van de marcn-takken ge- 
voed en vet werden , zeit Theophrajtns. 
].2. e de r Bydie van Pceoria, die omtrent de Rivier 
Caul. Prazis woonen, wordenze met Vifchghe- 
PJaur. voed, en zy onthouden haar ook niet van 
delcherlingh, ’tzydoroft groen, en wor¬ 
den ook met van de Romunculusoft Glif- 
bloem-kruid befchadigt. Van den drank valt 
Potus, niet vee ] te ze ggen, helder water is haar 
befte drank, nochtans zeit Vecetius datze 
van het vuil geen hinder lyden_>. Bezie 
van de wijs om haar te voeden, Aldrovan- 
dus , en de befchrijvers van de Landbouw. 
Ouder- Van den Ouderdom 1'preekt 4 Vlinins korte- 
„ lijk aldus: Hetlanghfte leven der Koeyen 
£ ‘ is XV. Jaren, van de Stieren oft Often XX. 
c. ai. H. iar grootfte fterkteis op haar vijfjaren. 
Krcfccr.r Haar ouderdom word bekent zeit Kre- 
1. .9. c. &i, fcentuis , wanneer zy haar tanden wifle- 
len. 
Wantzy wiflelende voorde naeenjaar 
en acht oft thien Maanden : daar na ver¬ 
liezen zy allenghsjes de naaft by-ftaande, 
tot datze die binnen dry j aar alle gewidèlt 
hebben. Op welke tij d zy voor beft gehou¬ 
den werden, enblyvenby haar fterkte toe 
thien oft vyfthien jaren. In de ftand van 
haar Ouderdom hebben zy fchoone lange, 
gelyke tanden: die metten Ouderdom ver¬ 
minderen , zwart worden , en in eeten. 
Gejnerus zeit dat de S witzers uitte krappen 
van de hoorns, die daar boven an groey en, 
van haar Ouderdom oordelen: en dat die 
op haar vijfjaren dry in getal zyn. Daar 
na meer. En datter zyn die menen datte 
koeyen zoo dikmaal als zy gekalft hebben 
Teling, een krap meer krijgen. Omtrent haar te- 
MNDE NATUUR 
lingh komt haar tochtigheid , haar verfa- 
melingh en’t kalven voor. Indien gy haar 
tochtigheid inziet, zy weiden alleenlijkin 
de fpringh-tijd mette Koeyen t’zamen. 
Demeerder-jarige fpringen twee-maal op 
een dach, de jongher meer-maal, en dat 
op de zelve Koe : En de Stieren brengen 
met zoogrooten ghenegentheid haar teel¬ 
lid binnen , datze zonder beweghen zaat 
fchieten. 
Dat een ghelubde een Koe bezwangert Arift H. 
heeft, fchryft Ariftoteles. Maar na’toor- A '* s-c.i. 
deel van Kolumella is eene Bul genoeg voor 
vijfthien Koeyen. Nochtans geeft hem 
Varro meerder, zeggende dat hy zooveel Varro R 
Stierenhaddeals Atticus, namentlijkeen R.u°c.,- 
bejaarde meteen jonger voor ’tfeventigh 
Koeyen. Hy onthoud zich van de volle 
Koeyen van zelts, en van die tyd, als van 
huwelyk fcheidcnde loopt hy alleen , en 
gelyk in Epirus veel geiien werd , komt 
veeltijds in dry maanden niet te voorfchyn, 
en weid alleen van’ t gefelfchap der Koeyen 
afgefcheiden. Niet minder is de tochtigh- 
heidder Koeyen vermaart. Ari/toteles zeit 
datzezoo tochtigh werden, dat de koe-her- 
ders haar nochtgrypen nocht houden kón- 
nen, en dat totteken van dien haarachter 
lijf begint uit te puilen, en datze dikmaal’er 
pillèn gelyk de Merryen. Datze ook zelf 
op den Bul fpringen, dieneerftigh navol¬ 
gen, enbyblyven, en dat de kleine toch- 
tiger als de groote zij n. c AElianus verhaalt ZElian. 
datzenadeStierjookende, daarzedertigh lu° c.27. 
ftadien oft omtrent een uur ver af zi j n, niet 
temin loeven. 
Haar geilheid vermeerdert door een 
ftuk gezoute OlTen-Vlees, zoo groot als een 
Okker-Noot, inde mond ghefteken , en 
door eten van het kruid Orobanche, ’ t welk 
onder de erweten groeit, en meer andere 
dingen die Kolumella voorfchnjft. Haar Kolumel. 
verzonneling valt haar laftiger alsdeHeng- RR ‘ <>• 
ften, en voornamentlijk clan, als de Koe c ' z,t- 
haar maandelyke vloed heeft, en de Stier 
van zelfs toe laat. Men weet datze getrok- 
ken hebben als haar vloed de tijd van twee, 
dry, oft vier Maanden, oft langer ophoud. 
Zy dragen thien Maanden, en kalven op 
dethiende Maand zoo Varro zeit. Al wat 
voor die tijd gheworpen werd is niet leef¬ 
baar zeit Vlinius. 
Daar zij n fchry vers die zeggen datze op 
den vollen leden dag van de thiendc maand 
kalven. Dedand van’t kalf in deLyf-moer 
word hier door een af bceldfel uit gedrukt, 
gelyk ook de binnen-rok van de nageboor¬ 
te der Lyf-moer, daar de vrught gemeen- 
lyk in befloten is, met haar holletjes en 
buitenfte vlies. 
En hoewel zy maar een t’ feffens wer¬ 
pen, en zelden twee: nochtans heeft ten 
tyde van ‘Pto/omeus de Jonge , een Koe 
na’t fchry ven van ‘Diogemanus , op een¬ 
maal zes kalven geworpen : En de vrught- 
baarheid 
