Toenei- 
ging en 
Ai keer. 
Celius 
Rhodig: 
Anciq; 
led. 
123 c: 20. 
DER VIERVOETIGE DIERE» 3> - 
baarheid van deze bedien is in Spanje fcliapvanhet Schytifeecn Medife Thra- 
heel wonderlijk. Zy werpen veeltijds twe cie is , by na twintig (ladien ,dat is om¬ 
kalven, en laten op’de elfde maand de Bul trent twe uren groot, die garft voort 
weer fpringen. En hoe wel zy twe kalven ' brengt, welke demenfehen eten, maar 
draegt nochtans zeitmen dat de Koeypn daar zich de Paarden en Roe-becften 
nietals in de rechter zyd alleen dragen.Of niette andere dieren van onthouden. 
zyeenbuloftKoc kalf draagt giften zom- , Tragus befchrijft een zeker kruid onder 
mige uit het afvallen na het fpringen van de gebreken van de vrugten , welkers 
de Stier : Want valt hy ter rechter bladers in 't eerft de geers gelyk zyn, 
zyd af zy ramen een Bul-kalf, indien i met lange ruwe ayren verzien , welke 
ter flinker, een jonge Koe kalf. Zy hou- als de kliffen an de klederen bly ven han¬ 
den vrindfehap met de Byen, vyandfehap 1 gen , en veel op de akkers met geers en 
inettc Horzels, met de Tabanus oft Koe- garft bezait gevonden werden, welk kruid 
vlieg, met de Vlieghen, de Rhycinus, ; de Koe-beeften fchadelijck is , en van 
de beren , zwynen , de Raaf en enige | haar gefchuwt werd. Een gedaante van 
plantenen Verwen. Van de Byen geeft de blauwe Aconitum werd , na t ge- 
Plinins te kennen , als hy zeit , dat het tuygenis van Gefnerus , van de Koe- 
heel nut is de By-korven met koedrek te heeften niet aen - geroerc^ 
befmeren. Dat die met haar verwant zyn- | Van het goede kruid Kalfcha Alpi- 
de, alle de beesjes die daar in groeven om ■ na , cn de Perfonata bezie Gefnerus , 
brengt, cn defpinne-koppen, kappellen 
wormen en de byen zelfs verwekt: en el¬ 
ders : Dat de Byen geheel herftelt werden 
met verfcheofien magen onder den drek 
begraven. 
Virgilius zeit dat het dode lichaam 
vaneen jonge Koe, even als dat van de 
paarden, wefpen, kapellen , Teredines , 
en byen voortbrengt. Metten angel van 
een Horzel geileken zyndc, lopen zy, als 
mette grootfte pyn angedaan, gelyk dul. De 
vliegen quellen haar zo datze in Leukade 
eertijds daarom een koebeeft ande vlie¬ 
gen op-offerden,die met het bloed van dat 
uit gefpannen beeft gelooft wierden ter- 
ftondteverdwynen. Van deRicimis gc- 
quelt zynde worden zy minder vet, en 
vallen traag in’t arbeiden.De beren,die de 
bullen ande muil, de hoorns, en de voeten 
bly ven hangen maken haar door die fwaar- 
te mat. En daaris geen Dier van fnedigcr 
malligheid in ‘t quaad doenals dit. De Vcr- 
kens-dreck isde Koe-beeften fchadelijk, 
De Ravens vliegen haar nae de oghen 
om die uit pikken. Enige verhalen dat 
de Stieren, als haarde tong, met Var- 
kens-vet oft enig ander weet ik niet, be- 
ftreken werd , liever zullen derven als 
eten, ten zy die eerft met zout en afyn 
afgewüflèn werd. Watangaat deplanten, 
indien gy de neufgaten vande Stier met 
rofen-oly beftrykt wordhy duizelachtig. 
De lafer in de Neus gevreven ontfteekt 
hem, met zwart nueskruid worden zy 
gedood. Dat de jonge met het zap van 
t kruid Chamelcon als van het keelge¬ 
zwel verflikken, verhaalt ‘Plintus. 
De wilde Vygboom maakt haar Vlees 
heel teer. De bladeren van de Effhe- 
boom zijn de Koe-bcelten doodlijk, maar 
d’ ander herkauwende Dieren onfehade- 
lijk, indien wy Plinius geloven , ’t welk 
vande Ypenboom waarachtig is. Men 
zeit datter een plaats, omtrent het land- 
[ en Tragus , wanneer die nat bedauwt Senekadc 
I zynde , van de Koe-beeften gegetcn_> ka 
werd , blaaft het haar zoo op , dat zy 
zomtyds barden , indien zy niet tots 
\ lopen gedreven zynde verhitten , etL, 
’t zelve weder van achter uit lozen.,. 
Uit de Verwen worden zy met de ro¬ 
de en die daar henen hellen an-gehitft. 
Maar het is wonder, dat de Offen , die 
ymand ter Galg gevoert hebben , daar 
na niet meer zullen ploegen , oft indien 
zy ploegen dat de aard geen vrugt zal dra¬ 
gen. De Schry vers van de Landbou zeggen 
dat dezayerwel moet waarnemen, dat 
het zaat niet op de Hoorns der Koe- 
beeften valt, want dat de zodanige onhan¬ 
delbaar cn onvrugtbaar werden. Ylinius 
zeit, indiener in tijd van brand wat drekx 
uit de ftal geworpen werd , datze lichter 
uit gehaalt werden, nocht dat de Koe. 
beelten oft fchapen daar weder zullen 
na toe lopen dat zeker geen wonder is. 
Van haar ftem en beweging zal een wei¬ 
nig genoeg zyn , Dces is traag op dat ® tsm 
ik niet luy zegge, waar van men zeit als 
een Koe een Haas vangt. De ftem is 
na den ouderdom en kunne onderfchei- 
den. Dat de ftem vande kalven als vande 
volwaflènen vande Koeyen als van de 
Stieren is, beveiligen C Plinius cn <^AriJlo- 
teles : Maar datze in tegen-deel ver¬ 
andert in de gelubde. Het geluid van 
deze Dieren word eigentlyck by de La- 
tinen Boare, en gelyk Varro zeit Bova- 
re oft als ‘Pakuvius Boire genoemt. De 
gemene ftem der Koe-beeften wordMu- 
kirna Mukefis ., en Mukedanos apo tu 
Mukaftai, datisloeyen genoemt. In de Gebruik 
fpijs geven ons de Koe - heeften veel, vande 
namentlijck hetvleefch, het brein , de^ s P‘i s - 
Tong, het hart, de Lever, de Milt, de 
nieren, de pens, de darmen,devoeten, het 
merg, en daarenboven de melk, endaar 
uit de Boter en Kaas. ’t Voornaemfte 
E 2 gebruik 
