42 BESCHRIVING 
Indieover gcbragt, die zes emmers nats 
_ Julianus hiel: daar lopen zy ook zo rad als de Paar- 
den. Van dre fpreekt mogelijk ‘Plinius 
3 ' L '’ ' alshyzeit: Indie heeft heel wrede Bofch- 
Stieren, groter als de Veld-Stieren , die 
alle andere in fnelheid overtreffen, blin¬ 
kend geel geverwc , met blauwe oogen, 
hethayr verkeert, de mond toe d'ooren 
gefpleten , met beweeglijke hoorns, en de 
huidzoohard, dattereen kayftecn op af- 
lluit. Zyjagen alle wilde dieren. En zy 
Bellon. zelf niet anders als in kuilen gevangen 
obfcrvat. z ijnde , fterven door haar woeftheid. Of 
' ic ' 92 ' het zijn die welke ffarten heel dun , en 
heel dun van hayr zijn , en die de Singiak- 
ken, en Ballas van Damafko gebruiken, 
en van zulken waarde zijn, dat yder op 
vier of vijf dukaten gefchat werd, weet 
ikniet. Wy lezen ook datter inlndieeen 
Koe-beeft is , dat aldaar Iguaragua ge- 
noemt is , en geieit werd zich omtrent 
S . Sprit: en andere plaatzen, daar de kou¬ 
de minder is te houden Het is een dier 
van on matige grote, en dat alleenlijk krui¬ 
den eet die hard zijn , van lijfis het groter 
als onze , het heeft een huid als de Elefant, 
twe armen omtrent de borft , daar de 
uyers onder fchuilen , daar het zijn Kal- 
venmedevoed. Het is van hooft en muil 
onfe Koe-beeffen gelijk, lekker van vlees, 
en de Indianen heel angenaam. Uit zijn 
vet word lelfs, de boter gelijk, gefmol- 
ten ,’twelk y gebruiken om andere Spijs 
te bereiden. De Boenders wijken in hard¬ 
heid naulijk voor’t Elpenbeen. Die van 
Umbria,infonderheidomtrenr de Rivier 
Klitumnus, zijn ook zeer beroemt ‘Plmhts 
fchnjft, dat dat deel de grootffe van ge¬ 
heel Italië voorteelt, daer meeft witte on¬ 
der lopen. DeSabinfche zijn ook welge¬ 
acht. Én wy lezen by Livius, dar onder de 
Sabincn eertijds een Os by een Borger is 
opgevoed, van ongemene groote en ge¬ 
daante , welkers hoorns lange jaren te 
Rome, tot een gedenkteken m’t Voor¬ 
burg van de Kerk van Diana, gehangen 
hebben i_Ariflotelesz^t, gelijke /Eha- 
nns aenwijft, dat de hoorns en ooren der 
Koe-beeffen van Lcutrika, uit ene (tam 
voort , en c’faam gegroit zijn. In een 
Landfchap van Cathaja , zijn witte en 
zwarte, met een paards-ftart, maar hayri- 
ger, en rotte voeten uytgeftrekt. Zy heb¬ 
ben heel dunne hayren, zo licht als een 
pluim, en van grote waarde, die de Rui¬ 
ters boven an de fpitfen van haar fpies 
bindende , alseen teken van groten Edel- 
dom dragen. De hoorns zijn van’tach- 
terhooft zolang over den rug uitgeftrekt, 
datze t hooftopgelichtzijnde, achteran 
deftartraken. Zy zijn zo groot, dat haar 
de Inwoonders voor emmers gebruiken. 
By de Myfiers hebben de Koe-beeffen 
yEU H A> geen hoorns gelijk getuigt. By 
i.i.cap.51’ deZwartenzijngeenrodeKoeyen, maar 
VANDE NATUUR 
alle zwart, oft wit, oft uit beide bont. By de 
Nomades, die an de poel Mertis over-win- 
teren, en in de Zomer in’t veld wonen, 
werden de Koe-bceften ten deel zonder 
hoorns geboren, die ook ten deel met de 
zaag afgenomen werden. 
De Stieren van Peonia, gelijk ‘Pauza- 
nias Ichryft, zyn ruig van lijf, zoo over 
al, als voornamentlyk an de borft en 
kin. Maar Theopompus, na ’t fchryven 
van ■Jllyzaliius, zeit, dat in Pernia de Koe- 
beeffen zoo grote hoorns hebben, datze 
meer als dry oft vier Paryfche ftopen nats 
houden, en dat daar de Koningen en voor- 
naamfte haar kroelen af maken, en de ran¬ 
den met yvoor oft Zilver laten beleggen; 
Honganeiszovol van de zelve , dat Sigil- 
mundus, Vryheer van Herberftein, heeft 
na-gelatcn, datter over de wech na Wenen 
meer als tachtig duizend gedreven zijn. 
Het Landfchap Komandu, van die zelve p ( Ve 
Stad in Perlic alzoo genoemt, heeft heel ne. lib.i. 
grote en al witte Koe-beeffen, die korte «P-«■ 
ltompe hoorns op’t hooft hebben, met 
een bult op den rug als een Kameel, gelijk 
P aulusVenetus getuigt. Waarom fy.feit hy, 
zo kloek werden, datze tot grote lallen te 
dragen gewoon werden. Zodanige zyn ’er 
ook in Quivea. Daaris, zeitNieremberg, 
eengellacht van Bolch-ftieren, goud-geel g 
geverwt, laag van lyf, krom van rug, met cap.;i / 
veel manen, neer-hangende lokken, van 
eet-baar gezond en angenaam vleefch. De 
Inwoonders eten de Hart, als zy’t bloed 
gedronken hebben; en worden met de hui¬ 
den bekleed. De Koeyen van Phenicie,zijn 
van die grote, gelyk de boeken der Phen i- 
ciersbyc^£/MHarin-houden, dat de lang- ^i; anu s 
fte harders haar ftaande melken , en die H. A.l.us 
korter zijn op een bantómoeten klimmen, ca P- 33 - 
In Phrygie, gelij k <_Ariftoteles zeit, bewe¬ 
gen de Koe-beeffen de hoorns, gelijk de 
ooren. ’t Welk ?_sElianus ook van die van 
Erythreaverhaalt. InNorwegen,Ylland, 
GothlandenFunen zijn wilde Koc-bee- 
ften, die nocht door Menfchen nocht door 
andere vier-voetige Dieren getamt wer¬ 
den , met hoorns kleindcr als 111 de geme¬ 
ne, maar met een langen baard onder de 
kin. De Jagers verbergen haar tuftchen 
’ t geboomte, en zy, van haar gewond / ij n- 
de, wreken dat ongelyk, oft dooden haar 
zelven. O lans Magnus maakt ook gewagh 
van een Zee-koe , en Ichryft van dezelve 
aldus: de Zee-koe is een groot wanfehep- 
fel, kloek,boofaardig,en fchadelijk,’twelk 
een jong voort-brengt dat hem gelijkt, 
doch niet boven twe, en dikmaal maar een, 
welk jong zy, forgvuldighbeminnende, 
met zich voert, alwaer zy door de Zee 
zwemt, oft op het land henen dwaalt, en 
zy is thien maanden zwanger. Ten lellen, 
daar is angemerkt uit het af knotten van de 
ftart dat die CXXXJarengeleeftheeft. 
Inde Noordfe landfehappen van de nieu¬ 
we 
