DER VIERVOETIGE DIEREN. 4 ? 
wc Wereld hebben zy uitftckcnde tanden, 
als de Elefanten, indien wy Kartezius by 
Rtitnuzius geloven. InKarikta, ccnland- 
fchap van Schotland, boven Galloway zijn 
Koe-beeften , welkers vleefch lekker en 
zoet om te eten is,en het Vet nimmer runt, 
oft Holt , en vloeidt altijdt by na als 
Oly. Tcnleften fchrijft Varro, dat de Koe- 
beeften omtrent Torona, weinig dagen 
voor haar werpen zonder mei k zyn, maar 
deoverige tijd die altijd hebben, endatze 
thien maanden Kalf dragen. Van de Tar- 
tarfe Koe-beeften in Ergmul,die zoo groot 
als Elefanten zijn, en geduirig zwart oft wit 
vanhayrzyn, welkhayrop de Schouders, 
opdcwys van de Leeuwcnj) niet minder 
als dry voeten lang, en gelijk boven gezeit 
is, zo zacht als Sydé is. Gelyk ook van de 
bultige, zodanig Scaliger deTartaerfe, en 
Ritmus de Syrifche, en die geen lellen heb¬ 
ben, meent te zijn. En zoo veel van de on¬ 
der fcheiden in 5 1 algemeen. Hier toe be¬ 
hoort een Dier in Kongo,Epalanga ghe- 
iiocmt, in geftalte en grootte de Koebee- 
ften gelijk, belialven dat het den Hals en 
’t Hooft verheven draagt,op de wys van de 
Herten,en lange rechte hoorns op * t Hooit 
heeft, an de toppen knoop-achtig, en een 
weinig binne-waarts gebogen: Welk hoe¬ 
wel het ook een Bofch-dier is, nochtans is 
het niemant fchadelykjnocht ook fo wreet, 
oft het zou , indien ’t verftand van de In- 
woonderszo groot was, tot de ploeg kon- 
nen gebruikt werden. Wat angaat de wan- 
lchepfels, daar is te Milane, en Satura, een 
Kalf met twe hoofden gezien. T e Duringe 
een met zes voeten, een dobbel Hooft, en 
enen aars, daar is noch een ander met ze¬ 
ven voeten geweeft, dat een Stuk Vleefch 
terzydenhadaf-hangen. Noch een ander 
met de ogen , de neus, en ooren als een 
snenfeh: een met twe Hoofden en een dob¬ 
bel van lyf, alleen met twe achter-voetcn, 
en een Lams angezicht Te Bafel in ’ t Jaar 
iyyi. is een Koe-beeft met vyf voeten ge¬ 
weeft, zodanig wy ook te London in Enge¬ 
land gezien hebben, elders noch een ander 
met een Hoorn in den nek, en korte voe¬ 
ten, als een Naentje. Gy zult hier ook een 
wanfchepfel met vyf ooren, en eenKalfs- 
hooft uit-gedrukt vinden. 
Tweede Lid. 
Van de Wilde I\oe-BecJlcn. 
I. STIP. 
Van de Auweros* 
D E Wilde Koe-beeften zyn by de 
Grieken Agrivi genoemt, die van 
deVeld-Koe-beeftendaar inver- 
fchelen, dat hoe-wel deze Tam, 
cnukTamme geboren zyn, nochtans inde 
Weiden van ’ t Gebergte, de Roftchcn, en 
van de Velden vry cn los gelaten werden: 
Maar dat die niet zoo zeer uit den aart van 
dePlaats, als uit haar eigen natuur Wild 
zyn, zodanige zyn de U rus, oft Auweros, 
de Bifon, Bonalüs, Bubalus Afrikanus, en 
de Buffelus, en Strepfikeros. De naam van 
de Urus, oft Auwcr-Os, maakt Makrobius 
een Franfche, Cejnerus , en <_Aldrovandtis 
liever een Hoogduitfche naam : WantUr 
betekent by de Hoogduitfchen , oft een 
Bofch, oft groot kloek Dier, en dat van 
grote kragten is. Nochtans wil Se; vius dat 
het een Griekx woord zy, en leit het af van 
Oroon, dat is van de Bergen. By de Polen 
word hy alleenlyk in Mafovia,en Samagim 
Tur genoemt, welken Gefnerus meent de 
Taranda van de oude te zyn. Skaliger zei t 
bevonden te hebben, dathy by de Littau- 
wersZumbro genoemt is. Óf het de Rhe- 
zesvan Iphikrates is, zal elders ondertaft 
werden. De H. Hierony mus noemt hem 
BAalus, ’t welk cRAr/vsAf, en het oner¬ 
varen volk van Rome,gelyk Vlinius fchry ft, 
ook dede. Kromerus noemt hem Miion. 
In deBeichryving verfchclen de Schryvers 
enigzins, ten zy daar mogelyk verfcheidcn 
gellagten van haar zyn. Ca/ar en “Flinius 
maken geen gewag van vlokken. Erafmus 
Stella eigent haar een gebaarde kin,en vlok- 
achtigc hooft-ilapen toe, dat gy by Alber- 
tus Magnui ookzultvinden,diedenUrus 
oft Auweros, met de Bonafus t’ zamen 
fmelt. Voort zyn zy in grootte weinig be¬ 
neden de Elefanten, gelyk Cafar verhaalt, 
in gedaante, geftalte, en verw de Stieren 
gelijk. i_Albertus maaktfe dikmaal vyf- 
thien elle-bogen lang. Dit is ook een bc- 
wys-reden van haar grootte dat op ’ t Hooft 
tuften de hoorns dry menfehen zitten kon- 
nen. Hy heeft een ruige vlok-achtige huid, 
cn lellen onder de kin. De hoorns zyn valt 
kort, en zwart.De ogen na den buiten hoek 
rood-achtig. Het Hooft is dik, het ange¬ 
zicht breed. De verw byna zwart , maar 
meelt an de hooft-llapen , de kin, en hals. 
In ’ t angezicht, an de zyden, dc benen en 
ftart na’ t rood hellende.Hy werd in’ t bofch 
Hercynia, oft’t zwarte Walt, in Podolia 
Samogitia, Mafovia, en Hongary e gevon¬ 
den. Zy konnen, ja de alder-kleinfte, niet 
tam gemaakt werden. Hy is van uitnemen¬ 
de krachtenen fnclheid. Hy werpt een ge¬ 
heel Man te Paard in de hoogte, en geheel 
grote Bomen ter neder. Zyn toe bereyde 
Vleefch is by de Groot-meefters heel ange- 
naam. Dewoeltevolkeren van't Noorden 
drinken uit zyn hoorns, en de hoorns van 
een Hooft, houden twe emmers nats. By 
onszeitPlinius tot bladers oft platen ge- 
klooft zynde, zij n zy doorluchtig,en fprei- 
den het licht datter binnen bellotenwerd 
breder uit, en worden tot veel vermake- 
lykheid gebruikt, en op verfcheide wyzen 
geverwt. Mogelyk was ook die Bofchftier, 
welke Macedonië verwoefte, en die an de 
F 2 voet 
