<4 BESCHRIVING 
geven hier een dobbel af-beeldfel, na- 
nientlijk vande klip, en Berg-Geit. De 
Das is tweederley , de een van de oude, 
waar vanwy hier handelen, de ander de 
gemene ofr van de jonge Schrijvers, by de 
Grieken, Platykeros oft plat-hoorn ge- 
noemc, welken mogelijk Gasa verftaac, 
als hy het woord Proka , by Arijloteles , 
overzet een Das te zijn. ‘Plinius telt hem 
onder de geflagtenvan de wilde-Geiten, 
die de Over-zeefche plaatfen ons toe zen¬ 
den. Hy word mogelijk by‘Diofkorides, en 
Nikander, als zy van het ftremfel hande¬ 
len, Nebrosgenoemt. Hetis eendierzo 
groot als een Geit, en van verw als de 
Dorkas .Graf aldus zet het woord Nebros 
ook Das over. Ovidius zet over, dat de 
Daden geel-blinkend van rug zijn. Zijn 
vreefachtigheid is over al beroemt, en 
daarom zeit Plinius, dat hy zelden tam 
werd. Zy vatten de uitfleekfels vande 
klippen met de hoornen, als met een haak, 
en op geen andere wijs komen zydeon- 
toegankkelijke klippen te boven. 
j r. stip. 
Van de Ibex oft S teen-bof. 
Aldrov lofkorides , in ’t hooft-ftuk van de 
de Bifulc. I H Lebofc Stremfcl , maakt van de- 
H.cap,i3. | ƒ ze Geit geen gewag, en ook nau¬ 
lijk ymand van de Schryvcrs, uit¬ 
genomen Homerus,diehem Ixalon Aigon 
noemr.Dathy nochtans die is, welken alle 
Geleerde Hoogduitfchen, met ene mond 
Stein-bok noemen,iszeker. ‘Plinius heeft 
zijn gehele befchrijving heel kort bevat, 
als hy zeit. Uit de wilde Geiten zijn ook 
de Ibices oft Steen-bocken in de Alpen 
van wonderlijke fnelheid. Hoewel het 
hooft met groote hoorns bezwaart is, hier 
mede nochtans hechten zy haar an de ber¬ 
gen, wanneer zy van d'ecn op d’ander 
zoeken over te fpringen, en werpen haar 
zoo met een achter-uitwijk veel fneldcr 
over daar zy zijn willen. Het is een fchoon, 
en lyvig dier, van gedaante by na als een 
Hart, mrar kleinder: en met zijn dunne 
benen en klein hooft, een Hert gelijk. De 
verw van zijn huidis donker. In den ou¬ 
derdom worden zy grijs, en hebben over 
de lengte van den rug een zwarte ftreep, 
deoogenzijnhelderen fchoon. Deklau- 
wen in twe geklooft en fcharp. Het wijfje 
van dit geflagt is kleinder, en minder don¬ 
ker geverwt als het mannetje, groter als 
detammcGeit, en de Klip-geit niet zeer 
ongelijk. De mannetjes hebben een lan¬ 
ge zwarten baard , het welk in geenan- 
Bellon. der dier , zo Bellonius fchrijft, metHer- 
obfervar. ten .j, a j r bezet , ghezien werd , behal- 
1 C ' I? ' ven mogelijk de Hippelaphus, oft Her- 
ten-paard. Zijn hoorns van zwaar ge- 
wigt buigen zich over den rug, die ruw en ; 
VANDE NATUUR 
knobbelig is,en hoe ouder hoe meenwant 
zygroeyenjaarlijkx, tot datze in de oude 
omtrent twintig knopen bekomen heb¬ 
ben. Beide hoorns zijn in haar uiterfte 
wafdom, omtrentzesoftachthicn ponden 
zwaar. Bellonius heeftze gezien, die vier 
elle-bogen lang waren. Maar zy hebben 
zo veel knopen als het dier jaren heeft. 
Van haarfnclheid hebben wyyets uit P/i- 
\ nuts gefproken. Daarisnieteen klip zo 
hoog ofc fpits , dien zy niet met enige 
fprongen over komen, als hy ruw is, en zo 
veel uitftekend heeft als zy met haar 
klauwen konnen bettzan.Bel/omus fchrijft 
I datze van d'een klip opd’ander, die zes 
treden van een (laan, over fpringen. Valt 
hy vanboven neder, zo befchermt hy het 
geheelc lijf tuflehen zijn hoorns, cn dut 
het ongeval der grote (lenen opzijn hoor¬ 
nen. Bezie van haar jacht Aldrovandus. 
Bellonius zeit, datterin Kreta twe gefiag- 
ten zijn, en doet’erby, dat hy zulks uit 
haar hoorns vandaar en uit Cyprus over 
gebragt,geleertheeft. Alszy opeen rui¬ 
me plaats 'angetaft werden , vallen zyop 
denjagerin, en werpen hem neder. Als'er 
geen plaats om an te vallen is, kroppen zy 
haar in , en vlugten lichtlijk. Van zodani- 
gen geflagt is dat Lyb'fchc dier, twelk 
C /Ehamis aldus befchrijft. DeLybifche ZEIi.H A. 
Geiten, houden haar op dchooglletop- fi-j.c.id. 
pen van de bergen : zy werden zoo groot 
als Koe-bcellen : haar fchouders en benen 
zijn methair bewallen. Zy hebben kleine 
fchenkels en ronde voor-hoofden , met 
holle en niet uit-puilende oogen : en hoor¬ 
nen, na het eerde begin heel ver van mal¬ 
kander gefcheiden en krom. Wantzyzijn 
niet alsin de andere Geiten recht,maar zo 
gebogen datze tot de fchouders raken. Zy 
zijn onder de Geiten van een groote be- 
quaamheid om te fpringen: wanc zy fprin¬ 
gen van den eenen ver atllaanden top tot 
den ander: en hoe-wel dikmaal een van 
haar, als hy van d’een tot d’ ander top over 
wil , door de groote tuflehen - breedte 
van boven neder dort , blijft hy noch¬ 
tans onbefchadigt. Hy is met zodani- 
gen hardheid tegen de klippen verzien, 
dat hy nochtzijn hoorns breekt,nocht fijn 
hooft bezeert.Op de hoogde toppen wor¬ 
den vele door lift van de Geiten-vangft, 
met het roer, de pijl, netten, en (frikken, 
van die gene welke in de jacht-konft er¬ 
varen zijn, gevangen. Op het ruime veld, 
kan haar ymand ook met trage voeten, 
wijl zy daar onbequaam tot lopen zijn, in¬ 
halen. Haarhuid, en hoorns hebben ook 
haar gebruik. Want de vellen zijn in de 
koude winters de herders, enhandwerks- 
luiden zeernut De hoorns zijn niet min¬ 
der bequaam als de belle kroefen, om wa¬ 
ter uit een dromende rivier, oft koele 
bron totfliflïngvan dendorfttefcheppen. 
Want zy zijn zoo groot datze met een 
teugje 
