67 
DER VIERVOETIGE DIEREN. 
VI. STIP. 
om de overvloed van voedfel boven andere 
zetten. Die in zijn blaasje rijp werd, is be¬ 
ter als die in dc Locht op gehangen werd. 
Want BraJJavolus getuigt, dat de onrype, 
fchoonzy nochin’t Beeft hangt, eenzwa- 
ren reuk heet t. By Abetifina is de Muf kus 
van Antebe , oft Afchiïtios, daar nae de 
Jurgius , en ten leften de Indifche Zee¬ 
mui kus de befte. Hy fchrijftdatinTakui- 
nis de blaasjes, die Mufkus in hebben,Ku- 
bitgenoemtzijn; dat de Gergeri blaasjes 
zijn recht-ftrydig met de voorgaande, en 
minder wel-ruikend : Dat de Mufkus 
Chalin, middel-baar tuflehen die beide: 
maar de Salmindi veel flimmeris. Van de 
keur fchrij ft *_Aldrovandus aldus: Of de 
rechte Mufkus enz: bezie pag. 308. tot 
dat het een teken van vervaljfchtè is. Sy 
werd op velerley wijs vervalfcht, voorna- 
mentlyk dezwarte, en na ’t roflche hellen¬ 
de met een weinig gcrooft Bokken-bloed: 
zoo datter dry oft vier delen van ’t zelve 
tot een deel Mui kus gemengt werden-,. 
Maar het gerooftc brood maaktze breuk- 
zaam. Als het Bokken-bloed gebroken 
werd is het binnen helder en glinfterig. De 
Sara^enen verkopen het dikmaal met zijn 
blaasjes, die zy met vervalfchte gevult heb¬ 
ben. Alexander Benediktus , ichrijft dat- 
ze met de gedroogde Bokken-lever, en 
den drek van zeker vogel vervalfcht werd. 
Zy word , nae ’t zeggen van Gefhems, 
met de wortel van Angelika vermeerdert, 
welke deop-gefmukte ook befchrijft. In¬ 
dien gy ’er eenige droge kruiden onder¬ 
mengt, zalze haar reuk verliezen. Maar 
in dien gy haar in een glas met Wafch wel 
toe-ftopt, zal zy die behouden. Zy zal de 
verloren reuk weder krygen , in dien gy 
haar met een openPotineen groot gat op¬ 
hangt. Wat angaat haar gebruik. DeSchry- 
vers verfchelenm de gematigheid. Avcr- 
hoes , zeit datze in ’t lefte van de twede 
trap verwarmt en verdroogt. Sethi, in de 
derde: Datze van dunne delen is, word by 
alle beveiligt. Merkurialts zeit, dat/e voor 
dc neus gehouden het bloed uit-lokt, en 
vreeft dat hy in-genomen het zelve ook 
doen kan, om dat hy de vaten fchijnt te 
openen. Voortswordze in ’t her-ftellen 
van de krachten, in de bevingh , bezwy- 
ming, in winden, in genees-middelen, die 
’t hooft zuiveren, in reuk-ballen, rookin- 
. gen, zepen, mond-poeders,en zalven veel 
gebruikt. Maar zy verwekt in zommige 
vrouwen de op-ftygingh, ’t welk in de 
ihus de Menectfche, enNoordlche Vrouwen veel 
rr.l, 18. gefchiet, indien wy Olatis de (.hooi gc- 
13.en 14 loven 
VAi dcdlezoar-f eit of ‘Bof oft 
liever van de B azuharticusenandere. 
ErfcheideSchryvers brengen ver- .., 
fcheideneredenen by van de Be- Hift.Ba;’ 
zoar - Geit. Bellunenjis lchijnt cap.21. 
hem te ontkennen, als hy zeit dat 
de fteen Bezoar genoemt, uit zyn Mynen, 
en het Arabilche J hipalis gegraven werd. 
De Arabiers geloven datze in de Herten 
groeit. Gdtlonardus zeituithet getuigenis 
der genen, die in die landen geweeftzijn, 
daar de Bezoar gevonden werd , dat het 
voor zeker een dier zoo groot als een Hert, 
envandiezelve vorm is, enz: bezie ^Al- 
drovandus Pag. 311. tot datze in Arabic 
uit enige Geiten defe fteen gehaalt hebben. 
Maar volgens Btntius zijnic de Geiten van Bontiu» 
Kriftenrijk niet ongelijk, behalven datze Medicina 
op-gerethte lange hoorns hebben; en enige 
gevlekt van huid zijn , als de Tygers, en 1 
ichoon van anzien, zodanige twe, zeit hy, 
wy hier dagelykx op Batavia zien. Na'dat- 
ze groter oft kleinder fteen dragen, zo veel 
te rafter , oft moeylyker gaan zy voort, 
’t welk dc loze Armeniërs en Perlen wel 
bekent is. De zelve doet’er by datze een 
kruid, de Saffraan, oft Hermodaktilus ge- 
hjk, eten, en datdaar van dc fteen in de 
maagt famengröeit. Waar door gebeurt 
is, na tfchryven van Taxcra : dat als’er een 
Kyland by dePdrtugefen Ille de vaccas, oft 
Koeyen-eyland genoemt,tuftchen de Kult 
Charmandel, en het Eyland Zeilon, door 
een vrefelyke vloed verdronken was , de 
Geiten die bewaart waren , noodzaaklyk 
elders mollen vervoert werden, en van dat 
kruid ontbloot zijnde, geenftenen voort- 
bragten, maar het Eyland van het ziltige 
water verloft, en de Geiten wederom ge- 
voert zijnde, dc zelve weder voort-brag- 
ten. Maar zy zi jn de Geiten zoo moeylijk 
als de menlciien de fteen van de blaas en 
nieren, waar uit af te nemen is, dattet alles 
y del is, ’tgeen 'AMonardes oft van die, wel¬ 
ke in dc darmen, oft Fragozus vart die, wel¬ 
ke in de nieren,oft M01 ze se_yFg yptius van 
die, welke in de gal-blaas,groeven,gefchrc- 
ven hebben, waar van gy, zo het u behaagt, 
Aldrovandus kond na-zicn. Want daar 
zijn ’er die willen, dat die fteen Pazan, an¬ 
dere Balzaar. Maar Bont hts datze Pazaher, 
dat is, tegen-gifgenoemtwerd. Hy komt 
meeftinPerlievoort, in een plaats Staba- 
non genoemt, dry dagen reifens boven La- 
ra, daar dc Koningen van Pcrfen gewoon 
zyn wacht te leggen , om alle ftenen van 
een zeker gewigt tot hem te brengen. Van 
de verfcheidentheid der vorm fpreekt k_AI- 
drovandus aldus. Dat men het grote 011- 
derfcheid van deze in - geboorne ftenen 
moet anmerken, enz: bezie Aldrovandus , 
Pag. 312. totB. toe. Nochtans wordenan- 
12 dere 
