DER VIERVOE' 
Orijxvan Oppianus zullen \vy in’tvolgen- 
dc fpreken. Deze word by dc Grieken 
Oryttein oft Oryflèin,dat graven betekent, 
alzoo genoemt, om dat men zeit dat hy met 
liet opkomen van dc Maan, gelijk hierna 
zal gezeit werden, met de voorfte poten te¬ 
gen ’ t ooften dc aard op- graaft. ‘PliniusQ in- 
PH. H.N. dien gy zijn vorm befict) maakt hem cen- 
Ari H^A hoornig, en eenkloof-voet, ’tvjelkhyuit 
U.'cap ,. Ariftotelesheeh, en duyd dezelve uitbet' 
Plinius gdlagtvandeWildcGeiten, endatfemet 
I. io.c.73. hayr tegen ’t hooft op bewallen zijn,’t geen 
in dc Aithiopifche Stier ook gefchict,en by 
denzelvenlefenwy , dat het dorre Afrika 
haar voort-teelt,en dat hy uit denatuur van 
die plaats fonder drank leeft , en op een 
wondcrlykc wijs tot een gencefmiddel van 
de dorftige gebruikt werd. Want de ftro- 
persvan Gctulia, volharden door dat be¬ 
hulp, namentlyk door de blaasjes, welkezy 
in die lichamen vinden, daar een goeden 
dronk van heel gefondc vogtigheid in zit. 
Albertuszedt dat hyfo groot als ecnBok,en 
onder de kin gebaart is,in de eenfame plaat- 
fen verkeert,en licht met dc ftrik gevangen 
wert. Herodo tis gelij kt hem in groote met 
den Os. En wy hebben ook niet zekers van 
zijn vorm. Dc hoorns worden over al fwarc 
vertoont, en an ’t einde fpits, en na den ou¬ 
derdom der dieren,in lengte,dikte,en getal 
van knopen onderfcheiden. Wy geven hier 
deafbeeldfelsvantwe. Ofzyvan dezeoft 
van dc Indifchc Elel zyn,derft t^Aldrovan- 
dus zelf niet uit-beelden. En om dat dc 
Etlüopiers, dieSiligenoemt werden, die 
voor wapenen tegen de Struifeters gebrui¬ 
ken: en deze hoorns heel hard,fpits,lang en 
hol zijn, lchynenfy van dezelvetezyn. De 
Egiptcnaars hebben veel van dc fel ve ver- 
Ziert: namentlij k, datze het opkomen van 
den hond weten, en dat met roepen te ken¬ 
nen geven. Datze die ftar anzien, en als of 
zy dien God kenden daar voor, als om te 
anbidden, neer-knielen: ’ t zy oft door een 
zonderlinge toe-neiging: oft dat zy , gelijk 
by Albertus gelefcn werd, verftaan dat dan 
de koude voor-by is,diezy niet wel verdra¬ 
gen konnen. Hoe hy zich tegen dc Son en 
Maan draagt,fal ik met de woorden van Al- 
drovandus uitleggen. De felve Egiptcnaars, 
zeithy, houden hen onrein, gelijk O ras 
fpreekt enz: Aldrovandus^i^p 1 y tot daar 
toe, dat de Oryx moet fchynen tegen haar 
ondankbaar,en ongodvrugtig. Zy doen ’er 
by dat hy na de Son gekeert zijn drek looft, 
ongedurig dorfthjd. Kolumella , en Mar- 
tialis gedenken ook denOryx,maar ik Vrees 
niet den zelven. Want deze noemt hem 
wreed. Die onder dc fodanige, welke in dc 
Hazen-perken onderhouden werden. Den 
Oryx van OppianUs befchryft Aldro-jan- 
Aldr.Hift. dus, na dc uitlegging van Gillius aldus: De 
Biful.c.25 Oryx,zeit hy,verkeert in de Bodchen,en is 
de wilde dieren zeer fchadelyk. Hy is melk 
wit enz. eAldrovand. Pag. 316.Tot hier toe 
'IGE DIEREN. < 5 <» 
Oppianus. Dat hy verlcheiden van de voor¬ 
gaande is, zult gy hier uit niet qualyk oor¬ 
delen, om dat die onder de Geiten , die 
vreefachtig zijn, betrokken werd; maar 
dezewreedis. Van zynhoorn heefthy’er 
niets by gedaan,’ t welk hy gedaan zou heb- 
bcn,indien hy geloofde, dat hy ’cr een had. 
e_AEhanus fchryft dat in Indie vier-hoorni- /Elia.H. A 
ge gevonden werden., l Ambroz.ius'P areus 
gedenkt een wild dier, in zeker ey land van Tomo 1. 
de Rode zee, van dc ArabiersKademotha, 1.5. c.5. 
en van de inwoonders Pyrrafoupi genoemt 
en verhaalt, dat uit de wereld befchryving 
vanThevet. Het is in grootte de Muilezel 
gelyk, met diergely ken hooft, enalsmet 
Beren-hair bedekt,doch niet Ibfwart.Maar 
na ’tgeel hellende, met gekloofde voeten, 
als een Hcrt.Hy heeft twe lange, maar met 
takkige hoorns, die van den Eenhoorn ge¬ 
lij k. De inwoonders van dat land door den 
beet van een vergiftig land-dier, oft vifch 
gewondzijnde, worden terftond methet 
water te drinken, daar deze hoorns in ge¬ 
weekt hebben,gezond. 
V IE LI D 
Van bet Hert. 
E naam van Cervus heeft het Hert Aldr.Hift 
van zyn hoorns die hy draagt (by Bifu.c.27. 
de Grieken Kcrata genoemt} by 
de Latincn bekomen. Dit dier 
heeft by de Grieken veel namen. Want het 
word Elaphos genoemt, gelij k als Elaphros 
dat gefwind, oft licht beduit, oft gelyk als 
Elophos, om dat hy graag omtrent de Wa- 
ters en Meren verkeert, oft om dat de ro- 
king van zyn hoorns de Hangen verdry ft, 
oft om dat het Hert zelf met het wryven 
van zyn hoorn an de klippen een fterken 
reuk verwekt, daar hy de flangen mede uit 
haar holen lokt. Het word ook Laphos Aci- 
rakos, Beirix, Berkios en Bredos,voorna- 
mcntlyk by de Lakoniers genoemt, by Ni- 
kander,Knekes, Nebrotekos , Ptchans, Ser¬ 
go s , Tacbines. Varimus noemt dc Herten 
die dc ccrftc-maal werpen, Prokas. Het 
jongvandeHerten,word, Ellos, Ladas, 
Naithros, Nebros, Kemas, gelvk als Koi- 
ncas, dat flaperig beduit, om datze noch in 
de holen verborgen leggen, genoemt. Zy 
worden ook Kclmas en Kemmas geheten. 
Het is een dier met gekloofde voeten,lacht Bcfchry- 
hair, en zoo mei xlnnius geloven mach, van vin S- 
binnen hol, en daar om kan hy bequamelijk 
fwemmen. 'Pollux heeft hem geelachtig 
hair toe gceigent , voornamentlyk an de 
Hinden en jongcHcrrcn, L // r)pides noemt- 
zc bruin rood verwig.Nochtans worden’er 
ook witte gevonden,fodanig dat van Serto- 
rius was.’tWelk hy deSpanjaars wys maak- 
tente konnenwaarfeggen. Syhcbbenon- 
der de andere dieren heel groote hoorns. 
Maar deHinden hebben geen,nochtans fyn 
’er gehoornde Hinden oft wyfjes gevon¬ 
den. In de een-jarige komen de hoorns 
I 3 noch 
