BESCHRIVING VANDENATUUR 
jïümiUa- 
nus deru- 
minantib. 
Ar.:H. A 
I. 2 .C. 
PI. H.N. 
Ar. H A. 
Oppian. 
Cynegi. 
noch niet uit, behalven datter tot een te¬ 
ken een uitpuilend begin is,’t welk kort en 
ruw is. Inde twe-jarige komen dehoorns 
eerft voorden dag, die recht, enkel, en als 
eeneiflenfpits zijn,waarom y opdie tijd 
Subulones, dateenelden betekent, ge- 
noemt werden. In de dry-jarige komen zy 
intwe gekioofc, in dc vier-jarjge in dry 
voort,en zo rijft metten ouderdom voorts 
het getal eer takken tot haar zcHe jaar. 
Nochtansis het zeker, datze in vele tot 
meer takken gekioofc werden. IVtlhem 
Hertog van Beyeren heeft’cr twegehad, 
welke ydcrin een- n-twintigrakken ver¬ 
deelt waren. <_Albe tus getuigt, dat de 
hoorns inHoogduitfland in elfrakken ver¬ 
deelt werden. ^/Emihanus heeft in de 
fchat-kamer van den Hertog van Ferraren 
een dood Hert gezien, welkers hoorns zo 
getakt waren, datze voor die Hoogduitfe 
nietweken. Maarte Antwerpenzijn’erin 
een winkel gezien, die elk omtrent vijf- 
thien takken vertoonden , gelijk Gefnetus 
■ verhaalt. Maar deze Herts-hoorns ver- 
fchelen van andere, om datze in alle die¬ 
ren holen ipits, maar in dc Herten hecht 
zijn, en wijl zy in andere dieren an de 
beenders valt zijn, nochtans groeyenzy 
in de Herten alleenlijk uirte huid. Ook 
geen dier behalven de Herten verwilfelt 
zijn hoorns. Zy worden zo hecht en hard, 
dat /y by na den aart van lteen krygen.De 
verouderde hoorns ruiken een weinig, in- 
fonderheid indien zy in delucht hangen, 
en nu yogtig,en dan droog werden. Ge/ne- 
rus heeft inde hoorns vaneen uirgeteer- 
de, de toppen ofc opperde takken ange- 
merkt, die nu dobbel dan dry-dobbel ge¬ 
zien wierden,en ook op de zelve plaats ze¬ 
ven takken hadden.de brecte van de ftam 
was zes vingers , en onderwaarrs waren 
noch twe andere takken als nood-hulpen. 
Hy heeft ook tuflehen het bekkeneel, en 
de hoorns van het Hert,twe been-achtige 
uitpuilingen,dieglat,omtrent twe vingers 
lang,en zoveel korter waren,hoe het Hert 
ouder was,gezien. Hy zeit dat an yder van 
deze een hoorn groeit, gelijk-als door een 
t’famen-geleedmg. Hy doet’er ten leden 
by , dat hy de hoorns van een twe-jarigh 
Hert gezien heefc , die omtrent negen 
duimlang waren, diegemeenlijkFurcary, 
oftgegaffeldegenoemt werden. In de dry- 
jarige zijnzetwcma.il negenduim oft meer 
lang. Die wy hier uitgedrukt hebben, wa¬ 
ren glar,wit en niet rompelig. Datze de fel- 
veallejaren,opzeker tijd in"de Lente ver¬ 
werpen,heeft Ariftoteles verhaalt, die ook 
zeit datter een gevangen is , in welkers 
hoorns een groen veil-blad gegroit was. 
’t Welk by'T/inius ook gelezen werd,Dat¬ 
ze ook inde gelubde Herten af vallen, 
fchrijft Oppianus. En dit zy genoeg van de 
hoorns. Watangaat haar andere deelen. 
Het angezicht is vleeiig.De neus opwaarts 
gekromtjden hals langachtig. Dencus-ga- 
ten fijn by Oppianus vier,met zo veel door¬ 
gangen verzien. De fpieren van de hooft- 
flapen zijn teeren zwak , deooren gebie¬ 
den en als verdeelt,zodanige voorn amen t- 
\i')k Ari/ioteles die gene toe-eigent, die om- 
trent Argimufa op den berg Elapfus ver- 
keeren. Zy hebben weerzyds viertanden, 
en onder, gelijk Albertusa.nze.kcnt, waar 
mede hy zijn lpijs maak,en daar-cn-boven 
noch twe andere grote.die in ’t Hert groo- 
terals in de Hinden zijn: zy hellen alle 
neerwaarts, zodatzeachtcrwaartsgebo- 
gen fchijnen. Zy hebben alle levendige 
wormen in t hooft , die, na ’t zeggen van 
c Ariftoteles, onder de tong groeyen, in de 
holligheid,omtrent het wervel-been, daar 
het hooft mede an den nek gevoegt werd. 
Zy zijn met minder als de mayen van de 
kaas , en dat twintig in geral t'famen-ge- 
voegt. Maar daar zijn zommige die er 
meer gezien hebben,en dieverdeelt. An- 
derehebben ergeengezien Menzeitook 
datter binnen herbeen van ’toog wefpen 
groeijen en uirvliegen. Het bloed is ’t wa¬ 
ter gelijk, en zonder enige vezelen,indien 
wy ArftoteleszAPlutarchtis .geloven Bal- 
dus ^Avpnlus xAbbalm zeit,dat hy gefien 
heeft t welk geftremt was, en darter uirte 
anmerking van andere ook blijkt. Hy heeft 
grooreogen.En t Hertnaeven-bedeling 
groot, gelijk in alle vreefachtige dieren is. 
V'an de lfcen in den oog-hoek fchryven 
verfcheideook verfcheidentlijk. 'Agrikola 
noemt de Heen Belzahart: Bellunenfis Be- 
z-i.zs.Scal. ontkent dattet een Heen i s.voor 
de hondertjaren,zeit hy,iHerm deHcrtcn 
geen Heen.Nadien ouderdom groeit hy in 
den oog-hoek. Hy groeit t’lamen met de 
beenders,en puilt in den mond uit,en iszo 
hard dat hy den hoorn overwint Hetdeel, 
daar hy mede uitHeekt is,is rond.heel glat’ 
geelverwig,niet zonder tekens van kleine 
zwarte adertjes. Hy is zo glat, dat hy het 
gevoel bynaontfnapt; en hy ontrekt zich 
zodanig, dathy by na zich zelf fchijnt te 
bewegen, enz: Scribonius noemt hemde 
vuiligheid van’toog. In ’c Hert van alle 
Herten, byna, worden beendersgevon- 
deniDoch in de bejaarde groter, in de jon¬ 
ger, kleinder,en fomtijds van een gedaan¬ 
te alseen kruis malkander doorfnydende, 
zo Iordanuszck Ik heb, zeit de zelve, ge¬ 
zien, datter beenders uit gebieden zijn,zo 
groot als duiven-eyers,die uit fchorlfcn op 
malkander r’faam gezet waren ,en datan- 
genaamH om te zien was , na dat het been 
gebryfel t was,ifler noch een been in t mid¬ 
den gevonden, deandcre beenders, die in 
het hart groeyen,gelijk,om welkezich de¬ 
ze fchoriïèn hadden uirgebreid , en die 
Heen tot die kiomp en hardigheid,door de 
brandende oft drogende hitte van’r hart, 
voort gezet. Gefneniizeit ,datze alleenlijk 
van half AuguHus tot den 13. September 
gevon- 
Ar. HA. 
l.ó.c. Iü. 
Ar, H.A, 
l.a.c 15. 
PI.H.N. 
1. 13c. 17. 
Ar.H.A. 
I.3.C.6. 
Scaliger 
exercic- 
112. 
Iordan.de 
Pharno- 
menis pc- 
ftis tradfc. j 
