DER VIERVOETIGE DIEREN. 
Moor ontkomen. Het is niet te zeggen 
hoe zeer die van Bengala den Tyger vre¬ 
zen,en noemen hem daarom met verichei- 
de namen, vrezende indien zy hem altijd I 
met zijn eigen naam noemden, datze ter- 
ftond zouden verfcheurt werden. In Brafil ! 
zijn zy van groote krachten, en die honge¬ 
rig zijn heel vreeflijk en fncl. Maar de zel¬ 
ve verzaad zijnde worden ge zeit zoo leuy 
te zijn , datze van de Jacht-honden op de 
vlugt gedreven werden. Zyeten nietal- 
leenlykmenfchen. In Nieu Spanje loert 
hy van de bomen op den oever der rivie¬ 
ren nadeICrokodillen,daarhy op-fpringt, 
cn haar onvoorziens ombrengt. Het Indi- 
fcheDarien,iseertijts niet minder van den 
T yger befchadigt, als,eertijds N cmea van 
den wredenLeen, en Kalydoniavanhet 
roof-achtig wilde zwijn , gelijk Telrus 
tSMartyr , verhaalt. Want, zeidhy, 
daar is in een halfjaar niet een nacht vry 
ge weeft, oft hy heeft een Koe, oft Paard, 
een Hondoft Varken in zijn buurt wech 
gehaalt. Zo dat de kudden daar door ver¬ 
minderden : ja menzeit dat niemand vei¬ 
lig dorft buiten zijn huis gaan , voorna- 
mentlijk alsdeTygerjongen had: Want 
dan viel hy ook doorden honger van zijn 
jongen op de menfehen, indien hy die eer 
ontmoete als een ander dier. Doorden 
noodistenleftendekonftgevondcn , om 
ftrafvan zoveel bloeds te zoeken. Want 
de engten van de wegen doorfnuftelt fijn- 
de , daarhy fnachts uit zijn fchuil-hoeken 
om te roven door quam. hebben de India¬ 
nen daar kuilen gegraven, en licht boven 
met aarde toe-gedekt,en alzo dat bedroch 
Verborgen. Hy onverfiens an-komende 
(want het was een Mannetje) viel hy in de 
kuil, en bleef op de fcherpc palen, die on¬ 
der in de kuil ftonden, hangen, en is alzoo 
met grote [lenen op hem geworpen zijnde 
gedood. De pylen die van boven op hem 
gefchoten wierden , fcheurden hy in dui¬ 
zend Hukken,fo dat hy halfdoot en bloed¬ 
loos de toezienders met fchriklykheit ver¬ 
vulde. Wat zond hy los en gezond zijnde 
gedaan hebben? Een zeker Spanjart lo- 
hetnnes Ledcfna , de vrind van Vafchns 
Nunes, en mede-hulper in zijn arbeid, 
bekende dat hy van die Tyger gegeten 
had, en dat het vleefch niet argeralsvan 
een Os was. Waarom antwoorden fommi- \ 
ge die noy teen Tyger gezien hebben, dat i 
hy uit zijn plekken,wreedheid, gauwheid 
en andere tekenen van de Schryvers na¬ 
gelaten bekent werd , wijl ook de Pan- 
thers, Pardels,en meer andere gezeit wer¬ 
den gevlekt te zijn? Als het mannetje ge¬ 
dood was, zijnzy zijn voet-ftappen na de 
bergen gcvolgt, en in zijn hol oft neft ge¬ 
komen , en hebben, de Moer daar niet in 
zijnde, twe van haar zuigendejongen met 
genomen Daar na van mening verande¬ 
rende hebben zy die,om, gtoot geworden 
zijnde, na Spanje te zenden, eenyzere ke¬ 
ten om den hals geworpen, en weder na 
’t hol van de Moer gebracht Daar na we¬ 
der an de kuil komende,en de jongen niet 
vindende, meenden zy datze van de Moer 
uitdulheid verfcheurt en wech gedragen 
waren, opdat haar niemand gemeten zou¬ 
de : want zy zeiden datze nietlevend van 
deketenkonden losgemaakt werden. De 
huid van den dode is met kruid en ftoppe- 
len gevult. Na Spanjola an den opperden, 
en de groote Heeren gezonden.Bezie hier 
meer van by den zelvcn jSieremberg , en 
Markgraaf B. 6. c. io. 
V. H O O F T - S T U K, 
Van de c Beer. 
E Beer, word in ’t Latijn Urfus 
van urgendo, dat is: dringen ge- 
9 noemt, om dat hy de menfehen 
en andere dieren ter nederdrukt, 
oftookOrfus genoemt, om dat hy met 
zijn mond fijn jongen vormt, oft omdac 
hy in den buikgeteelt, daar na buiten den 
zelven met de tong gelikt werd , hy is ook 
Surfus genoemt, om dat zijn hairen op¬ 
waarts ryzen. De Grieken noemen hem 
Arftos, ’t zy oft van arko dat af-weren be¬ 
dui:, om dat hy om alle ongeval af te we¬ 
ren , zijn voorde voeten gebruikt, oft van 
arkeomai , om dat hy zonder uitterlyk 
voedfel de Winter over-brengt. Wat an- 
gaat zijn uitterlyke delen.Sijn ly fis dik,en 
by-na onbewecgly k, zommige menen dat 
hy altijd groeit, en datter gevonden zijn 
vanvijfellebogen lang,en veel breder als 
eenigen Os, en zeggen datter zodanig een 
den KeizarMaximüiaanin de bad-ftoven 
van Baden vereert is. Zijn huid is dik en 
ruig , zijn tanden zijn zaagfwijs, en diep 
verborgen. De muil is lang, de oogen gau, 
de voeten handen gelijk. In fijn armen en 
lendenen heeft hy groote kracht Hy ftaat 
fomtijds op zijn achterftc benen. Hy heeft 
een korte ftart, en zijn teel-lid word zoo 
haaft hy dood is hoornachtig. Doe hier by 
vier mammen, een breede maag, en darm, 
die als zy’s winters in de holen llapende 
gevangen werden, ledig en zooin-getrok- 
kenis, dathy fchijnt t’ faam gegroeit. Ca- 
lenus zeit, dat de weer-kerende zenuwen, 
die in andere dieren naulyk konnen gefien 
werden,in defen openbaar zijn.Haar hoofc 
is fwak,oft vüornamentlyk het voorhooft, 
dat in deLecii fterktftis. Daarom alszy in 
nood haar van de klippen zullen werpen, 
dekken zy dat met de handen. Op die 
tijd als zy fchuilen zeit TheophraJhts,&nzz 
maar weinig druppelen bloeds omtrent 
het hart hebben, enin’t overige lichaam 
niets.Zy hebben ook volgens ‘plinias geen 
merg. Datze fpek en fineer hebben, heeft 
de Monnikken die over Menzuefchryven 
behaagt: zy zijn in veel deden van de we- 
Naam 
Befchry- 
ving. 
Vadian, in 
Melanih. 
Solin.PoI. 
Hiftor. 
Plin.H.N 
Arift.H.A 
I.8.C47. 
Pliniusl.8 
cap .36, 
Theophr. 
de Amm. 
latkam. 
