Teling. 
Onder- 
fcheid. 
Kluzius 
Exotic.l.i. 
Agrikol. de 
Animal. 
lubcerraii. 
Ambr. H, 
Disit. 1 . 2 
c.i8* 
128 BESCHRYVING ^ 
Als de wijfjes geil zijn , en met het manne¬ 
tje niet verlamden , worden zy met opbla- 
zing bevangen, en fterven. 
Zy verfamelen als de Katten, werpen fc- 
ven oft acht jongen op eenmaal, en dragen 
vcertich dagen. Haar jongen blijven na de 
baring dertich dagen blind, enloopen op 
denveertigften dachnahaarverkregen ge¬ 
zicht op de jacht. Als zy gram ghemaakt 
zijn, fchietenzy een ruikenden drek uit. In 
een houte ton getamtzijnde , üapenly een 
ruimen tijd. 
In Narbonne worden zy gbebruikt om 
Konijnen te vangen. Elders om deontoe- 
gangkelijke Vogels-neilen uitte muirentc 
halen. Hiertoe behoort een gheflacht van 
de Foret van 't eiland Zeilan, ’t welk de ge¬ 
kroonde Slang een groot vyand is. Wan¬ 
neer hy tegen dien vechten zal, eet hy eerft 
de wortel van Slangen-hout. Van geen an¬ 
der gheflachr is het dier, ’twelk VigrtkoU 
Hamcfler noemt. Het is groter als de tam¬ 
me W ezel, van ver w op den rugh als den 
Haas, an den buik fwart, en an de zijden 
blinkend-rood, met korte voeten. Hy ver¬ 
gadert veel koorns in zijn hol. HetLand 
van Duringen is van haar vol. De Putorius 
oft Bonding heeft zijn naam van lijn reuk: 
want hy gheeft altijd een Hinkenden afem 
uit. Eenige hebben hem Ichtis genoemt, 
om dat hy graag vifch eet. Scdiger meen ik 
heeft hem Stink-kat, oft Stinkbonlïing ge¬ 
noemt. Hy is van lijf de Marter ghelijk ; 
maar groter, dunder van hals, en breder an 
den onderbuik,fwartcrvanllarten voeten, 
en an de zijden gcelder. De huid beftaat uit 
tweederley hayren, d’cen korter en geel, 
d’ander langer en fwart. Dat de benen van 
delinkerzijd korterzijn, is van zommighe 
ghclooft; maar d’ondcrvinding ftrceft’er 
tegen. Zy houden haar in de Hallen, koorn- 
fchuiren, bollen, en an de oevers. Zv leven 
met muizen, hoenders, en andere Vogels, 
diezy terflond het hooft afbijten •, met vis, 
kinkvorfchen, enz. In den Herffl Hinken 
haarvellen meefl; ’s Winters niet zo fecr. 
Albertus gedenkt een Wezel, diehyNoer- 
zanoemt, van groottealseenMarter. De 
hayren hellen na’t geel. Hy verfchuiltfich 
in de eenighfle plaatfen van de bollen , en 
geeft een vuilen flank van zich. 
XI. HOOFT-ST. 
Van de Marter en Zabel. 
D E Marter heeft zijn naam van zijn 
wreedheid ghekregen , want hy is 
Mars-achtig. Anderenoemenhcm Marta 
en Marterus; enige FoinaGainus, enScif- 
mus. Hy heeft heel witte ongclijkefcher- 
pe tanden. De hondstanden Heken in bei¬ 
de kaakbeendersuit. Daar les heel kleine 
van verfchcide hoogte tullen beide Haan, 
ande natuur 
die het ampt van fnijtanden bedienen, 
nochtans met dit ondericheid , dat de fnij¬ 
tanden van ’t onderkaakbeen heel klein 
zijn. Vande maaltandenzijn ’erachtzaagf 
wijs, en enige drykantig. De lefle in de bo¬ 
venkaak Haan veel meer inwaarts als d’au- 
derc, namentlijk in ’t verhemelt zelf. By 
Srterinus is omtrent de innerlijke delen dit Zootom , 
angemerkt. De zenuwachtige vezelen OH- Demokr, 
derdehuidpallenmHand, engheralop al p ' 3 ' 7 ’ 
de ribben. Deiibben zijn veerthien in ge¬ 
tal. Zy hebben geen vlelig vlies. De Ipie- 
ren van den buikleggen tullen de twe rok¬ 
ken van depenfzak. Depenlzak Ichijnt zo 
dik en vafl als het hoornvlies van een Koe- 
oog. Indelengte, volgensdie Hreep, die 
op den navel palt, was zy vlelig; maarniet 
breed an haar onderdeel. Het nctwasan 
demaagh, en onder ande darmen, en de 
milt; maar de milt was klein terlinkerzijd 
an de maag vafl, daar hem een deel van het 
net anhechte. De maag wasgroot ten an- 
zien van ’t kleine lijf, beftaande uit een 
dobbelen rok ; maar de buitenfte was wit¬ 
ter, debinnenfte glat, en beide dun. De 
darmen waren achterwaarts door eenvlies 
an den ruggraat vafl, Ibnder blinden darm, 
en alle eenvormigh. De waterblaas was 
langwerpig, dunder als de maag, en lach op 
den rechten darm. De lever belfond uit le¬ 
ven quabben, van welkeeen Iwakkeindry 
gefpleten was,alseenHanc-voet. Demid- 
delite fo drykantig, was door een kort vlies¬ 
je an de holle aderghehecht. De rechter ' 
nier lach hoger. De uitmelkende linker¬ 
eer was langer als de rechter,beide van de 
grote hartader voortkomende, en niet van 
gelijken uitte holle ader. Nochtans ben ik 
in twijftel,en weet met,of ik haar t’onrccht 
niet verborgen heb. An de holle ader ftaan 
weerzijds roodach tighe oft gecle kliertjes ; 
maar de rechter en opperde is door takjes 
vanaderen an de leverghehecht. De holle 
ader zend veel takken na den ruch-graat 
door dc tuflèn-ruimtevandelenden-lpie- 
ren, gelijk ook doet de grote hart-ader, on¬ 
der de holle gelegen. De zaat-vaten fakken 
van’t midden der nieren ; maar zijn an het 
onderdeel weerzijds ghcklooft, van welke 
de ene tak ande bal valt groeit, en buiten 
den buik fchiet. Hetteelhd.van de banden 
van’t Koekkoeksbeen voortfpruitende, is 
kraakbenig en hart,alsoprccht becn,an fijn 
bovendeel als een boor ghedrait, met zijn 
rok bekleed,die an’t begin valt angehecht, 
en in’t einde doorgaat, is als een naald. De 
rechter-waterpees ishooger inde blaas ge- 
voeght als dc linker, en daar zakteen heel 
kleine zenuw, recht neder an de rcchter- 
zijd van de holle ader gehecht, en fchiet 
voort in’t begin van dezelve. An de lin- 
kerzijd zakt ook een zenuwtje neder tot 
in de oppermond van de keeldarm. Het 
middelrif an de einden van de lever 
' fchuins 
