DER VIERVOETIGE 
ootom. 
emok, 
3 2 3 * 
Plaats. 
Spijs. 
Teling, 
Jin.H.N. 
.10. c,6j\ 
Irifir.H.A. 
k ,c * 37* 
en holletjes heeft, en voornaraentlijk op 
die tijd,als ly jongen inde lijfmoer hebben, 
van welke de ongheboorne vrucht door 
tuflènkomft van de vaten afhangt. In de 
fclve is van CAI. t^Aurclius Severims dit 
anghemerkt. Het rechter oor van ’thart 
is veel grootcr als het flinker, en dat fwart 
als geronne bloedt. An de boven-mondt 
van de maagh iscen kringswijs tiitfteekfel 
in fich felf omgherolt, van gheftalte als 
een voghcl die den hals en het hooft in de 
borft verbergt. De holle ader als zy eerlt 
vandelcveroprijft, klimtmethaar wijdt 
begin, doch daar na nauwer, enghedui- 
righ even ghelijk opwaarts. Hy heeft een 
blinden darm van ghcflalte als een Var¬ 
kens maagh , maar de grootte , en om- 
kringeen weinig kleinder. Hy heeft bal¬ 
len niet minder alsecnHoender-kuiken, 
dat moy groot is, ten anfien van zijn lijf. 
Ikgheloof, doet hy daar noch by, datdc 
balmutfen oft epididimida lagher zakken 
als de ballen felf, en de rechter is aderach- 
tigher als de linker. De rechternierleidt 
dichter an de holle ader als de linker. Zijn 
teellidt daar het aldernaaft eindicht , is 
kraakbcnich , en met een dryvoudich 
fpits t’laamgefet, zoo ik niet bedroghen 
ben, en het overighe uit twee zenuwen. 
Hy heeft grote klierachtige voorftanders 
oft proftata: an den nek van de waterblaas. 
Het middelrif is in’t midden doorlchynig, 
langwerpigh en rond. De t’famenftelling 
dcrfclver kond ghy aldaar fien. De felve 
heeft ook een fwanghere Muisgheopent. 
In die behiel de rechter hoorn van de 
lijfmoer vierjongen, de linker zes. Ider 
hadtzijneighengeboortkoek, in ’t rondt 
voor de navel gefchikt, en bedekt. Dat- 
ter in ’t eylandt Parus gheen Muilen zijn, 
hebben fommige befchreven. 
In SchotlantomtrentdcBurgtSlan fterft 
de grote Muis, indien hy daar in gebragt 
werdt, zo wy Heitor Poetius ghc\ovcn. in 
Peru waren ook eertijds gheen, en zijn ’er 
metdekoopmanfehappen uit Spanje ghe- 
bragt. 
Zy eten koornen erweten, broodten 
vlees. Zy proeven ook dikmaal ajuin en 
look, en uit vcelkafen etenfy de befte. Zy 
fuipen ook wijn, en lekker oly. Door hon¬ 
gersnood woeden fy tegen haarfelven. 
De wijfjes worden dikmaal alleenlijk van 
fout te lekken fwangher. Daarom feit Pli- 
nius dat haarTeling uit lekken bellaar, niet 
uitverfameling. Het is nochtans fekerdat- 
fcverfamelenen veeljonghen op eenmaal 
werpen. Men feit darter uiteen CXX. 
voortghekomenzijn : By de Perfen zijn 
fwangere, in haar fwanghere moeder be¬ 
vonden. Zy komen ook voort uitte vuilig- 
heidtvande huilen en fchepen. Hierom 
leien wy dat in Ooll-Indic enige wormen, 
zo dik als een vingher, uit een verrottellof 
DIERE N. 139 
in’t riet groeven, van welke zommighe 
daar na in Koppellen, andere in Muizen 
veranderen. In enighe Heden vanlonia, 
is,om de overvloeying vande riyier Mrean- 
der, na ’t feggen van Pttwnias , zogroo- 
ten menichte van Muifen voortgefproteti, 
dat de inwoonders ghedwongen wierden 
te verhuifen. Dat die uit verrotting voort¬ 
komen niet telen , enzoo fy telen de vrug- 
barende kracht in de nakomelinghen op 
houd, heeft Kard.mus verhaalt. Haarftem 
heeft Homerus door ’t woordtExololyzein 
uitgedrukt. 
Zy hebben een afkeer van de Elaterium, 
de zee-Ajuin, de Koloquintappel, de Wc- 
fel, de Havik, de Kat, enz. 
Tocneiging mette Majolijn.tot welkers 
wortel fy in haar liekten toevlugt nemen, 
en mette Varkens. Want de Muilenlever 
in vygen de Varkens t eten gegeven, vol¬ 
gen fy londer knorren hem na, die haar dat 
toewerpt. Hier van heeft Pierius VulerUms 
tePaduaeen proef genomen. 
Van haar aart komt dit weinighe voor. 
Namenthjk datfe fchcrp van gehoor zijn, 
datfe s nachtshct licht haten dat haar’t ge¬ 
licht doet fchemeren. Datfe in de Goud en 
Yfer-fmids winkelsdc kruimelen van die 
harde flof inflokken, en londer twijffel ver¬ 
teren. Theophrit/hts fchrijft, by Plinius , datfe, 
als fyin ’t eylandt Gyarusde inwoonders 
verjaagt hadden, ook hetyfer knaagden, 
’t welk fy ook uitte natuur anhetllaalin 
de Imids winkels doen. Daarom heb ik 
ook bevonden dat haar in de goudtbergen 
de buik opghefneden en zulk altijdtghe- 
daan werd.Haarpisop fekerdeelgefproeit 
doorknaagt dat, zo wy t^Arnoldus geloven. 
Alilèr veel t’effens in ’t water vallen, hou¬ 
den ly malkander bydeflart, opdarde 
een te land komende d’ander ook behou¬ 
den werden. Albertus feit, dat hy in Neder¬ 
land een Muis gefien heeft, die op ’t wen¬ 
ken van zijn meefter de kaars hielen hem 
iuchre. 
Plet onderfcheid verleent onsde grote, 
de verw.hct hayr, de reuk,en plaats.Indien 
gy haar grootte bcüet.Arijloteles fchrijft dat 
de Muifen in Arabie veel groter als de Rat¬ 
ten zijn. VitrUkus feit datfe in Ooften de 
Voilèn gelijk zijn, Amcnkus heeftfe op feker 
eylandheel groot gevonden. Watangaat 
haarverw. Zy zijnin’tghemeen Ezelver- 
wig, nochtans zijn fy ook afgrauw, enige 
zijn fwartachtigh , andere hellen uitten 
donker na ’trofch. Cefncrus heefteen heel 
witte gelien, die in de maand April ge van¬ 
gen was, met roodachtige uitpuilende o- 
gen, met een ruigen baard, uit veel lang¬ 
werpige hay ren. Saliger heeft ook een an¬ 
der met vurige ogen, en geheel wit gefien. 
Albertus fchrijft datter witte, engheheel 
geile gevonden werden, in welkers drek 
witte fteentjeszijn. So wy ’c hayr bellen. 
S Eni- 
Tocnei- 
£ in S- 
Plin. 1. 8. 
c. 57. 
Onder- 
fclieid. 
Arifl.H. A» 
1 . S.c. 28. 
Scnlig, ex- 
ercit.j-9. 
