VElia.H.A, 
1. 16. c. 6y. 
I-9.C, 
Gebruik. 
Onder- 
fchcid. 
T44 BESCHRYVING V 
lleept. Dat hy inde huizen melk en wijn 
drinkcisookangemerkt. Hy voert vyand- 
fchap met den Beer, de Wolf, de Vos, de 
Adderflang, en het kruid Potamogetus. 
Dat hy zich in ’t rond wentelt, en alsdood 
leidt, zo haaft hy hetgeblafvan de honden 
hoort, ofc den reuk van wilde dieren , oft 
de ankomft van dejagers verneemt. Dat 
hy zijn ruft-plaats teghen ’t Zuiden en 
Noorden by beurten opent; en mdien hy 
t huys opgevoed werd, nu nadees, dan na 
d ander muur wijkt, volghensdc veri’chei- 
denheid der winden , heelt ons Arijloteles 
nagelaten. Dathy, alshy gevangen word, 
zijnpis, doorwelkers befproeyingzijnpin- 
nen van den rugh afvallen , uitftort, en op 
de menfehelijke wijs verfamelt, behoort 
tot lijn natuur. 
By fommighe word de Swijn-cgel in de 
fpijs gebruikt; maar niet wel bereid zijn¬ 
de, verwekt hy droppelpis. Daarom moet 
hy met een ilagh gedood, en van de water¬ 
blaas ghezuivert werden, zozommige me¬ 
nen. In de maand Augufluszijnzy om de 
overvloed van vocdlel aldervctft. Duran- 
tes maaktcr met andere ruikende krui¬ 
den een vlees-ghcbak van. Cefnerus kookt 
hem in wijnen azijn , en braad hem daar 
na metfpek, en naghels doordeken an het 
fpit. In de gheneeskond geeft hy veel be¬ 
hulp. Zijn lever is wonderlijk goed tegen 
de ghebreken van de nieren. Met de gal 
worden de wratten gheraakten genezen. 
De milt gebrand enghepoeyert is een tref¬ 
felijk ghcneesmiddel voor de miltzuchti¬ 
ge. Het vlees word ghebruikt om de mis¬ 
geboorte tc beletten, ’t Zelve van eenE- 
gcl, die met ene flagh dood gedagen is, om 
den hals gehangen, is goed tegen de drop¬ 
pelpis. Het gedrooghde word teghen de 
Meervlecht inghegeven. Het vet van de 
zelve in den Hcrfd gevangen, ghebruiken 
de Polen inde zelve voorgenoemde ziek¬ 
te. ’t Zelve heeft ook groot voorrecht te¬ 
gen de dcen. Het gebruik van ’t bloed te¬ 
ghen de dcen van de blaas, en nieren, en 
het pijnlijk water-maken , is ook niet te 
verachten. De gebrande afch van de Egel 
met Bercn-fmoutgemengt, maaktfehoon 
hayr. De zelve ghebruiken zommige met 
oly, om de milgeboorte tc beletten. Het 
word ook indenierpijn, waterzucht, eri 
andere ziekten ghebruikt. De varfe drek 
met fandarachus,azijn, en tar, belet het uit¬ 
vallen van’t hayr. Dchuid met de pinnen 
wierd eertijds tot een kleerbezem ghe- 
bruikt. 
Hy word in een Swijn-egel die een Var¬ 
kens muil heeft, en een Honds-egel die een 
Honds-muil heeft, verdeelt. Uit de zel¬ 
ve rijft eengrooteflank. InBrazil, ghelijk 
zeker Jeliiyt by Majolits febrijft, loopt een 
dier den Egetgelijk , welkers borftelsheel 
lang, van bleke verw, en an’t einde fwart, 
an de natuur 
en heel fcherp zijn. Wonder heeft de na¬ 
tuur in dit dierverborghen : want wat die 
angelraakt, ookvan ’tbeeftuitgerukt zijn¬ 
de, daar boort zy door, en voornamenrlijk 
door’tvleefch; en daar is bevonden datfe 
op een nacht an een dik leer geleit, dat als 
met een menfehen-handangedreven,door¬ 
boort hadde. 
XX. HOOFT-ST. 
Van ’t Stekeh’crken. 
T Ot hetgeflachtvanden Egel betrekt 
rlmiHS, oAslianus cr\ Op ft mus ookhet 
Stekelvarken, oft den Hiftrix. Het word 
by de Grieken Hiftrix Hiftrichos, en Y- 
ftnx Yftrigos ghenoemt; buyren twijffd 
van Stnx en Is. Plittites ghebruikt dat 
woord in t Vrouwlijk, oppianus in’t Man¬ 
lijk- Zommighe menen dathy by FUutnt 
onder de Alnkaanfe muis betrokken wert, 
om dat men zeidt dat hy veel in Afrika 
ghevonden is. ludorus leidt het woord af 
vanStridor ; dat is een gekrijfel, ’twelk 
de angels, in ’tbewegenvan’tdier, vóórt¬ 
brengen , en fchrijfr dat zonder toeblazing 
oft alpiratie.* Kl.wdi.mtis heeft hem aldus 
befchreven: 
Zy» lang-gerekte fnuit 
Gelijkt het morjfïg Slvijn. Het voorhooft puilt hem uit 
Met hoornig horjlelwerk.Zijn brandig oog dat gloeit. 
Zijn jong is of den rag met [pikkelen befproeit. 
Maar zo wy i^Agrihi t inzien, zo heefc 
het Stekelvarken een mond, den Haas ge¬ 
lijk; vier lange tanden, twee boven, en 
twee onder, deooren als een menlch. De 
voorvoeten als een Das, deachterfteden 
Beergelijk. Opdenruch, en op de zij¬ 
den ftaan tweeverwige pinnen, ten deel 
wit, en ten deel fwart, die dikmaal twee 
oft dry handen breed lang zijn, die het 
dier, gelijk een Pauw zijn Hart, kan uitbrei- 
den. 
Solinus zeidt datfe veel door Ethiopië 
loopen ; hoewelzy door geheel Afrika, en 
Indie ghevonden werden. Zy zijn ook in 
Italië ; maarweinigh in Vrankrijk. Datze 
in Galiffie gevonden werden, verhalen de 
vremde wandelaars van Kompoftella, die 
de angels op haar hoeden mede brenghen. 
Hy verberght zich in de boften en hagen. 
Zy leven merappelen , rapen, peren, pafti- 
naken, engekruimeltbrood. Zy drinken 
water; maar heel graagh met wijn ver¬ 
mengt. Dat hy zijn angels met het fpan- 
nen van zijn huid op zijn vervolghers uit- 
I fchiet, daar mogelijk de konft van boogh- 
fchieten door geleertis. Dat hy voorlïch- 
tigefcheutcn doet; dat hy meer by nacht 
als by den dagb weid -, dat hy ’s Win¬ 
ters verfchuilt, en zo lang als de Beer 
zijnjonghen draaght, heeft hy uit de na¬ 
tuur. 
De- 
Naam 
Ambroz, 
de Digir, 
Vivip, 1. 
c. 3 8. 
Tlaats 
