j 46 BESCHRYVING VANDE NATUUR 
woorden: Dc Kataphraftus, oft dat dier 
dat met fchilden gedekt word, is een won¬ 
derlijk dier van anzien, heel verfcheiden 
van die in Spanje , oft andere Landen van 
Kriftenrijk gezien werden. Hetiseen vier¬ 
voetig dier. Het gcheele lijfendc ftartis 
meteen huid ghedekt, die van de Haagdis 
ghelijk, daar wyondervan fpreken zullen, 
(hy verftaatde AuierikaanfeKrokodil) van 
verw tuften wit en afgrauw ; maar die meer 
na ’t wit helt. Hy is van vorm als een ghe- 
wapent Paard, zo groot als een gemcene 
Hond. Het is geen lchadelijk dier. Het 
houd zijn woonplaats in de aarde , en die 
niette voeten uitgravende, maakt hy hol- 
len als de Konijnen. Deze dieren worden 
metnetten oft met de boog gevangen, ge¬ 
raakt zijnde ftervenzc; maar meert in de 
zaytijd, alsdc ftoppelen ghebrand , oft de 
aarde omgegraven werd, om hetvoedfel 
voor de Koeyen en andere Beeften beter : 
te doen voortkomen. Ikhebfomtijdsvan 
dit dier ghegeten, en vond datfe beter van ; 
Imaakals de bokken, en een gezonde fpijs 
waren. Voorts indien deze dieren in die 
Landen gefien waren , daar men gewend is 
dc Paarden in ’t harnas te fluiten ; men! 
zoude konnen denken dat hiervan het 
voorbeeld genomen v'as. Als andere Schrij¬ 
vers defen Oviedus tegen-fpreken, hebben 
zy een ander gedacht van Schildvarken in | 
haar gedachten: want’t geen van ’ t Schild¬ 
varken gezeit word, moet verfcheiden, 11a ! 
de vetfcheidenheid vandeghedaanten en | 
Landen,verftaan werden./t/cwWar fpreekt 
aldus: darmen hemnoit heeft zien eten ; 
endathy daarom alleenlijk onder dc aarde 
leeft,en de aard lelfeet .Cefnerus fpreekt an¬ 
ders, hoewel hy weinigh van hem zeit, dat 
hy in Vrankrijk gezien is, en zaat en vrug- 
tenat. Ik wederleg geen van beide, wijl zy 
van verfcheiden konnen fpreken. Van de 
Schildvarkens hebben lakobus Plateau en 
Klu^ius ook twee gheflachten erkent. Een 
heek kort van ftart, dat Kluzim dus be- 
fchrijft: Dit dier was een voeten vier duim 
lang-, maarden omkring van ’t lijf was vecr- 
thien duim, namentlijk twee mindcralsde 
lengte. Zijn fchildishardcnfchorfachrig, 
roetachtig van verw, ’twelk hy mogelijk 
door den ouderdom, cn’tvccl handelen 
gekregen hadde, byna uit vier kante Huk¬ 
ken t’zaam-gefct. Van den hals was hy als 
van een bolronde geftalte,en met verfchci- 
de gheverwde fchilden verdeelt. Maar op 
’t middenlijf washy metdry ryenvan vier¬ 
kante platen, verfcheidcntlijkgcfchildert,, 
verjiert. Het lefte deel van ’tfehild wasl 
meteven-gelijke kringen als de voorgaan¬ 
de ondcrfcheidcn. Het geheele hooft was j 
ook totteneufgaten met diergelijke platen 
gedekt. Hy had wijde ooren, cnnietheeL 
ipits. De ftart was kort, niet groter als twe j 
leden van een achterfte vinger, en ook ge-1 
heel met ronde platen bedekt. Dat de buik 
met geen korft bedekt is gheweeft, maar 
alleenlijk met vlekken bezet was, fcheen 
het afbecldfel te vertonen, gelijk ook ach¬ 
ter het achterfte deel vande benen.de krop 
en neulgaten. Dat de achterbenen met 
dry klauwen en een fpoor verzien geweelt 
zijn, fcheen het afbecldfel te beveiligen, cn 
de voorfte maar met twe, en een fpoor, ten 
waar die van de Schilder verzuimt waren. 
Het teellid hadhy lang en uitftekend. Ik 
weet niet of dezen dc kracht ontbreekt, 
welken Afonardes de Armadillo.oft geftarte 
Tatau toefchrijfr, namentlijk dat lijn voor¬ 
naam fte kracht in een beentje van zijn ftart 
is, van welkers fijn poeyer een bolletje zo 
groot als een fpelden hooft ghemaakt, cn 
ïn’toirghcfteken, depijn ftilt. Men zeidt 
ook dat het zelve het tuiten van de ooren, 
met een kleine doofheid vermengt, ghe- 
neeft. Dat het de pijn ftilt is door veel on¬ 
dervinding beveftight. Ik doe hier byde 
loosheid van de Chirquinchi, ’twelk ik 
verftaan heb van dieghene, welken hem 
eerftdoor’tgherucht, en daar na met het 
gezicht ontfangen hebben. Die oog-ghe- 
tuigen verhalen dit. By regcnachtigh we- 
derleid hy op den rug; en op den buik, die 
onghewapent is, vergadert hy water tuL 
fchcn de platen van zijn zijden , en zo vol¬ 
hard hy met hetuitftaan van den regen by¬ 
na een gebeden dagh, tot darter ten lellen 
een Hert onvoorziens op hem toc-loopt, 
’twelk om zijn dorft te Icflchcn zijn muil 
daar in fteekr. Dan fluit zich dit Schild¬ 
varken toe, cn vat het Hert by dc lippen en 
neufgaten. Dees loopt dan gins en her¬ 
waarts ; maar het Schildvarken verlaat lijn 
roof niet, tot dat hem den opghehouden a- 
dem verflikt en dood. Hyhceftook dcli- 
ftigheid van den Egel. Als hybevreeftis 
rolt hy zich inzijnfehild oftfehors, cnloft 
zich niet als by het vuur. De Indianen ge¬ 
bruiken zijn fchilden tot tovery, voorna- 
mcntlijkomdc dieven te ontdekken, cn te 
ftraffen. Zy raken eerft met hetfekildde 
aarde, die den dief betreden heeft, en iet 
anders dat hy geraakt heeft: danvullen 
zyhaar mond metten drank die zyChica 
noemen. Daar na Haan zy op een trom, 
wijlondertuflchen het fchild oft de fchulp 
van zelfs begint te danftèn. Doordeze to¬ 
very vertoont zich rerftond eenfweering 
m’tanghezicht van den dief, die over bei¬ 
de kaken loopen zoude, ten waar zy tcr- 
ftond van haar befwccring oft tovery op¬ 
hielden. 
III. OP- 
