imbrof.de 
)ipit.vivi- 
ar.l.3.c.ï, 
Naam, 
d. Aurel. 
leverinus 
Sootom. 
Demokrit, 
i. 3 06, 
DER VIERVOE 
III. OPSCHRIFT. 
Van de Vteryoetke Huisdieren. 
ci 
I. HOOFT-ST. 
Vin den Hond. 
Us vervande halfwilde. Nu volgen 
3 de tamme oft huisdieren, namentlijk 
dc Hond en Kat. De Hond by de Latynen 
Canis genoemt, ’t welk eertijds Canes, 
gelijk PlcbcsenTrabes, placht uitgei’pro- 
ken te werden .Wort nu,fo wy Vwro inden, 
van Canorc Latratus, dat is van’tgeluidt 
van’t blaffen afgeleid, om dat hy met zijn 
Item een teken geeft. By dc oude Grieken 
word hy Kyon,en anders Kunosgenoemt; 
buiten twijffel van kuo , dat is : ik bentin¬ 
ne, omdat hy 1'eer geil is,oft om dat het een 
minfaam dier is. By dc nieuwe Grieken 
wordhy Scilosgenoemt,mogchjk meteen 
woort van Scylaxafgedrayt.By andere Hy- 
dafbor oft blaffer, van zijn Hem genoemt: 
en by Hez.ychius en Suidas ook Akanthis 
Vanaikallein, om dat hy met de dart zijn 
bekenden anwifpclt. De befchrij ving hoe¬ 
ven wy hier niet by te voegen, wijl het 
een bekent dier is. In een opghefneden 
hond is dit volgende angemerkt, dat ik 
niette woorden van Se-verims fal verhalen. 
Delijfmoer, feit hy, is twe hoornig, de nek 
derfelverin kortheid en engte een middel- 
fte vinger gelijk. De hoornen zijn fo breed 
als met een hand kan omvat werden, in 
lengte wat meer als een ghemene handt 
breet, overal even dik, alleenlijk meteen 
enkele bocht gedrayt, maar niet met hol¬ 
letjes verdeelt als die van ’t Varken. De 
uitterfte einden van dc hoorns lopen met 
aderen t’faamgchccht, totte nieren, en de 
ballen leggen met een vlies op delijfmoer 
gevoegt. An dc eerftc mond van de nek 
xseenlichaamtje, dat in grote, geftalte, 
en verween flekkenhooft gelijkt, ’twelk 
buiten zijn hoorn uitfteekt. De yfere pin 
hieringefteken zijnde, vond geen ingang, 
voor dat fy een weinig opghefneden was. 
Delijfmoer geopent zijnde, zijn de jon¬ 
gen met vlieïen gedekt bevonden. En die 
omwindfels waren dry in ’tgetal. Nament- 
hjkhetworft gelijke, oft de Allantoides, 
en het binnen, en buiten vlies. Maar de 
eerftc delen konnen naulijk ghefcheiden 
werden , om datfe fo valt t’faamgehecht, 
en fodun vanfclfftandigheidt zijn. In de 
rechter hoorn lagen vijf jongen. In de lin¬ 
ker vier, idermet zijn vliefen bekleedt, 
eniderhadthet buitenvlies over het mid¬ 
den. De riemen twe vingher breed laghen 
overdwars, an’t uitterfte met fwarte ftre- 
pen, en met een rode in ’t midden ver¬ 
deelt. Ider vertoonde een verw als vloe- 
T I G E DIEREN. i 47 
ycndblocd. Het net is als een fak, datde 
boven-darmen bedekt. Zijn bovendeel 
begint van de grond van dc maag, die het 
rondom bevangt. Het onderfte deel wort 
an de milt, en het klierbedde ghehecht. 
Welk klierbedde fich terftond na den 
twaalf-vingerdarm vertoont, dat andefe 
en an dc poortader vallis. Depoortadcr 
fend een drydobbele tak na de naaftbyge- 
legendelen, te weten defcheel,milt, en 
maagtak, die het holle deel van de maa^ 
beloopt. De milttak zend ook opwaarts 
een fpruit over het bolle deel van de maag 
door de middellijn, tot datfe de boven¬ 
mond van de maag bereikt. De milt is an 
’t middelrif door een vlies meer als een vin¬ 
ger broedt, en an de maagh door het nee 
vaftgehecht. Dc milt heeft een gheftalte 
byna als eenbreedt gefchoeide voet. De 
kronkeldarm heeft hy niet, en naden blin¬ 
den volgt het einde van den rechten darm, 
welke blinde ontvouwen zijnde, omtrent 
een middelde vingher lang is. An ’t einde 
van den regten darm is innerlijk een grooc 
klapvlies, en een ander m’t begin van de 
blinde, maar kleinder. Dc rechteisonder 
feergerimpelt.Vande grote hartader is een 
f famcnvlechting van llagadercn na de hol¬ 
te van de lever gebogen; welk ook ’c klier¬ 
bedde nadert. Dit getrokken zijnde, trekt 
het ook de lever en de bovenfte ingewan¬ 
den. Boven de mond van de maag zijn twe 
klieren, van welke dc rechter groteren 
harderis,maar beide fapigenvogtig. Het 
bloed van den hond is heel fwart, om zijn 
verbrantheit.An’teinde van de tongiseen 
langwerpig rondefpier ingehecht,die langs, 
zijn middellijn neerlakt. Het rechter hart- 
ooristwemaal groter als’et linker. In’ tregt 
en linkerdeel van’t herftènbckkcn, welke 
dehooftflaapfpieren dekken, vertoont fich 
geen omhelfend vlies, behalven ’t geen de 
lpicren eigen is: Maar in andere delen van 
deherfienpan vertoont het fich openbaar¬ 
lijk. An de wortel van de tong is weerzijds 
een klein klier fchuins uitgerekt. Dc rui¬ 
ger van de lochtader zijn dwars; en niet 
lchuinsalsin Verken. De hcrffène vaneen 
Hond is veel grooter als van een Varken. 
In de onghekeerdc herflene vertoonden 
fichdc mamachtige uitpuilingen , en’t be¬ 
gin van’t lendenfpier , door welkers mid¬ 
den een diepeopening gemaakt zijnde, tot 
hctcinde van de kleine herflene, vertoon¬ 
den fich twe kleine doorgangen, de ene 
welke van het deeldcr uitpuilingen rccht- 
ftrecks na ’t einde van de kleine herftene 
ftrekt, d’ander ftaat een weinigh vor¬ 
der opwaarts fchuins teghen dele over. 
Voorts zijn de voorfte voeten van de hon¬ 
den in vijf.d’achtcrfte in vier klauwen ver¬ 
deelt. De buik van dc Teef is met twe 
mammen,weerzijds een, verkiert. Albertus 
heeft ook anghemerkt dat de onderfte 
T neus- 
