DER VIERVOETIGE DIEREN. 161 
jongen Tonder broeyen op haar gezette tijd 
uit voortkomen. Datfe doorde mond ba¬ 
ren , oft haar jongen, uitghenomen een 
onbequaame , verblinden , is beufelach- 
tig. 
Afteer. Zy hebben een afkeer van den Qy vaar, 
die met Haagdiilèn zijn jongen voöd. Zy 
houden vyandfehap mette Padden, Scor- 
pioenen, Spinnekoppen, en Slangen. Als 
de Spinnekoppen de Haagdiilèn in de klo¬ 
ven van de muren vinden, beletten fy de: 
gaten met rach, en overvallen haar met He¬ 
ken. Mette Slangen vechten zy , daarvan 
hebben fy den naam van Ophiomechon of 
Slangevechter bekomen. 
Toenei- Zy eten graag flekkenvlees, het kruidt 
ing. Diktamnum , waaran fy haar toevlugtne-[ 
men , als zy van de ilanghen , en den 
menfeh , dien zy ook tegen de flangen ver¬ 
dedigen, gewond zijn. An de mondt ghe- 
houden flikken fy graag het menfchenquijl 
in. Belle dcgcfchiedcniflèn by Scalrger,e n 
by Erufmus in de verhandeling van de toe- 
neigingen afkeer. 
Aatt - Datfe mettertijd haar gefichtverliefen, 
en dat daar na, oft door de Son, in welke fy 
ghefeit werden zo langh te verblijven tot 
datfe genefen zijn, oft door de natuur we¬ 
der krijghen , waar van een vporbeelt by 
Vrift.H.A, zjUkznus is ; datfe in de Wintcr maanden in 
\ 'I 'c, 17, de aarde fchuilcn,en alfo gelijk als een half¬ 
jarig leven leiden. Datfe haar Herfft en 
\Vinterhuid verleggen ; dat de vrouwehj- 
kc kunne grooter valt. Datfe gepaart lo¬ 
pen, en als d’een gevangenis, d’anderte- 
gendenvangher lich ter weerftelt. Datze 
haar eyren diefe geleid hebben vergheren, 
linHN gelijk’erbyPtówiMftaat. Datfe door mid- 
. io.'c.’ 6 4 . dengefnedenom haar lymige vogdgheid 
lElb.H.A. niet flerven, jadoor een natuurlijken band 
19 ’ c ' s '°' weder t’famen helen, ’twelk ook tutte lid¬ 
tekens blijkt, behoort tot haar aart enver- 
fland. Men meent ook dat haar afgehou- 
we Harten weder angroeyen. De uitlegger 
van Thcohitits fchrijft vallchlijk, dat de ge¬ 
droogde in een Adderflang verandert. 
Wanfdia- Daar worden ook wanfehapene ghevon- 
ipciic. den. Daar iflèr te Parijs een gefien, diena 
’t leggen va.n Schenkius totte lengte vaneen 
grote vifch uitwiefch. Daar zijn ’er die met 
twe, oft dry Harten verflen zijn. Daar wor¬ 
den ook twehoofdige gevonden. Hctaf- 
beeldlel van een twehoofdige, daareene 
Hart ingefien wert, is hier by geworpen. 
Gebruik. Watangaat haar gebruik indegenees- 
konfl. De gefcheurde haagdis, word op de 
llangebeten geleit. Infpijfewordhy tegen 
jpim.H.N. ’t vergif van de Salmander by Plinius inge¬ 
geven. Deolydaarfyingefmoort enghe- 
kookt zijn , wort met koedrekop dekrop- 
fweren geflreken.en tot het verdrijven van 
de fproeten in't angeficht geprefen.De afch 
van de gebrande, wortmetKrctifehonigh 
totte donkerheid der ogen gebruikt. Het 
is krachtiger als het uitte groene ghemaakt 
werd. De berflëne is goed tegen de blint- 
heid. Hcthooftgeflamptcnopgeleit, het 
zy alleen oft met rondeOoflerlucie, wortels 
van rieten een bol vandeNarciflus, trekt 
de vaflingc hechte pijlen en fplintersuit. Diosk.1, 2, 
Het hart gebrant, en met droeflèm van olyr 8 ’ 
gemengt, maakt de leden fo,doof datfe het 
fnijden der heelmecHcrs niet ghevoelen. 
Het bloedt belet de ghebarfle aderen het 
voortgroeyen, als de kleine kinders benen 
daar mede beHreken werden. Het wordt 
ook tegen’tfcheurlèl van de kinderen ge- 
prefen. Den drek word onderdeghenees- 
middelen tegen de droppelpis der paarden 
gemengt. In mannepis ghefmoort, be¬ 
let hy hem, die ’t water gemaakt heeft,de 
teelluH. 
II. LID. 
Van de groene en koperverwige 
Hiuighdis. 
D Egroenewort alfo van zijn verw ge- 
noemt.By de Grieken Saura Chlora, P a“l.i.c.6. 
1 en by de nieu wlingen Chloro Saura. Enige 
noemen hem grote Haagdis, om zijn gro¬ 
te. Jy/warnoemthemSlangevechter, van 
1 ’t overwinnen en vechten mette Slangen. 
Zy beminnen hete landen: Daarom zijn fy 
veel in Italië. Als fommigc lïen (j’t zijn de 
! woorden van i^Ambro^inus ) datter haar 
! veel t’effens ontmoeten, feggen fy datfe 
I ziekten voorduiden. In de Somer houden 
! fy haar op de bomen,en roepen als de groe- 
I ne kinkvorflehen. Daar zijn’er ook met 
; twe Harten. Over de befchrijving zijn wy 
i niet feer bekommert. Want daarin kan ons 
hetafbeeldfcl te hulp komen.Haar gebruik 
indegenees-konfl is fonderling. Teghen 
de kropfweren wort hy van Plinius anghe-Plin. 1 . c, 
bonden, en na dertig dagen vernieuwt. De 
gefcheurthcit van de jonge kinderen, wort 
met zijn beet in de flapendc genefen. Daar 
na wort dat dier met een riet doorfleken, 
en in den rook opghehangen. CAturceüus 
geeft hem, levend in de wij n gekookt, an 
de teringfuchtige nuchter te eten. Mette 
oly van de ghekookte worden de plekken 
van ’tangclicht verdreven , waar van gy 
Gefnerus kond infien.Metten felvenoly.tar 
en oud fwijnefmout, beflrijktH/irof/e.rdc 
paardshoeven, om haar hechter te maken. 
Fumanellus gebruikt dat om ’ t hayr fwart te 
maken.Om ’t felve te doen groeyen, heeft 
| iVekkertts een ander gemaakt. De falfvoor 
I ’t vallend-evel, befte by ^Ambrozinus . Met- 
i te afch worden defwerende kropgefwellen 
[genefen. Hetoog uitte levende ghetrok- 
ken word,in een geiten vel, tegen de vier- 
dendaagfekoortsangebonden. Het bloet 
j geneefl de gewreven voeten van de men- 
I fchen, en laflJraghtnde dieren, en haalt 
de 
