DER VIERVOET 
(ondereten cn drinken leefden,en daar na 1 
noch wech liepen, fo dat ik oordeel datfe j 
londcr twijffel langher fonder fpijs leven 
konnen .Haar vlees is goet van fmaak.cn in 
de boter wel gefnerkt, als hoender oft ko- 
nynevlees.Ikhebopden 28.May ïóqo.een ; 
opgefnedcn,die fo veel vets als een hoen in 
hadde. De innerlijke delen, gelijk het 
hart, de longen , de lever, degalblaas, de 
nieren, de waterblaas, de tcelvaten als an-, 
dere dieren. Een brede lever , een dobbelc 
maag, een voor daar hy de fpijs eerft in ont- 
fangt, daar na een darm fo dik als een kleine | 
vinger, en omtrent thien lang, daar dean- 
derangehechtis, waar inde fpijsgchelijk ; 
gekooktwerd. Hier na volgen de andere : 
darmen rotten rechten darm toe. In de eer-: 
ftc maag had hy veel Mandioka, en rauwe 
Angolfe Milic oft Koorn. Deachterftc en 
grootftewas vol halfverteerde fpijs , daar 
veel levende worm tjes, als in de kaas groe- 
yen, in hingen. Inde lelie darm, nament- 
lijk de rechte, hing zijn drek. ’t Gehele 
vel van’t beeft afgehaalt, en de ftart af- 
gchouwenzijnde, roerde deze haar noch. 
Het is een leefachtig dier, en fterft niet, 
ten zy het vijf oft zes flagen voorde kop 
krijgt, oft de ftrotafgefteken werdt, want 
dan bloet het dood. Het vlees van zijn ftart 
beftaat niet als uit vefelen, en fenuwen. 
Inde maand December, 1641, heb ik een 
Heen uitte maag van de Senembi fien ne¬ 
men, van geftalte cn grote als een middel¬ 
baar hoender-ey, maar wat platter, uit- 
terlijkglaten wit, innerlijk uit vliefen als 
een ajuin t’faamgefet, en binnen wit oft 
grijs van verw, en van felfftandigheid zo 
hard als Bezoarftcen. Zy worden meteen 
ftrik gevangen, wantfylitten op dc hoo¬ 
rnen. Dit weten de Brafilianen, die een 
ftrik an een lange ftok vaft maken. Het 
dier dit fiende, verwondert llch daar over, 
maar beweegt fich niet, enlaat lich alzoo 
verftrikken, maar het kan anderfms heel 
gefwind lopen.Dc jonge zijn geheel groen, 
de grote zijn verlcheiden gefprenkelt, en 
afgrauw -. Maar de oude zijn gemeenlijk 
donker oft afgrauw. Fr. Xtmenes fchrijft, 
datter in ’t hooft van dit dier zomtijds He¬ 
nen gevonden werden, die, als een heel ge¬ 
reed geneesmiddel, dc fteen van dc nieren 
bryfelen en afdryven, als zy een vieren¬ 
deel loodsfwaar, metenignatingenomen, 
oft ook an’t lijf gebonden werden. Maar 
of die,welke fomtijds in de maag gevonden 
werden, de felve kragthebben , is my niet 
bekent. Men foud na mijn oordel die proef 
fonder gevaar konnen anvangen. 
GE DIEREN. .163 
II. S T I P. 
Van de Tejuguacu , Taraguira en 
\_simericima. 
E Tejuguacu en Temapara, byde Marlgr . H . 
Tupinambi fchone Haagdis ghe-Bt,l.6,c.n 
noemt, ïsin gheftaltc van lijf, hooft, o- 
gen, mond, voeten en ftart de Senembi 
gelijk, maar hier in vcrfcheiden. Voor 
eerft is de gehele verwfwart, met fchone 
witte plekken gefprenkelt, en heeft nae 
de ftart ghelijk als witte anghels. Ten 
tweden is de ftart dikker an ’t begin. Ten 
derden heeft hy die fchcrpe graten over 
denrugnict. Ten vierden is in de achter¬ 
voeten dc buitenfte klauw een weinig 
meer van dc andere verfchoven en korter. 
Ten vijfden heeft hy eenghefplete roode 
glatte tong, die hy gefwind als dc Hangen 
uitfteekt en intrekt. Hy Haat geen geluit. 
Hyisgeduldig, hy eet graag eyren, die 
| hy rauw influrpt. Hctis een dier heel 
lijdzaam in honger : Ik hadt hem aneen 
touw gebonden, maar als hy zich zelf 
los gemaakt hadde, liet ik hem (jhet 
! zijn dc woorden van ^Markgraaf door 
mijn kamer loopen, en gaf hem zomtijds 
Jeen dronk waters uic ecnglastcdrinken, 
op die wijs wandelt hy nocht als hy 
1 dorft heeft, anders fit hy den gehelen 
dach in zijn ghewoonlijke hoek. Hy 
zit graag op dc warme afch Op den 
j twintigften Maart hadt hem imand een 
ftuk van de ftart ghetreden, die noch¬ 
tans daar na noch twee vingher lang uit¬ 
groeide. Op den eerftc Iulius ftierf hy, 
, door honger uitgheteert, want hy hadt in 
' zeven maanden niet ghegheten, maar 
alleenlijk een dronk water ghelekt. De Miit 
Taraguira van de Brafilianen , verkeert * 11 c ' 
veel in en omtrent de huifen enthuinen. 
j Hy is omtrent een voet lang ( hoe - wel 
zy klcinder ghevonden werden j) hy 
heeft een langwerpig rondt lijf, geheel 
met drykantighe algrauwe, oft vale 
fchobben gedekt. Hy heeft gheen rop 
onder de kin. Den ruch effen cn glat. 
iZy knikken heel fnel mettet heeft, als 
zy iets fien , en loopen heel ghe- 
fwind met een quikkend lijf. Indien 
zy een menfeh fien flaapen, daar een 
Hang, oft ander vergiftig dier omtrenc 
komt, wekken fy hem op, omniet bele- 
digtte werden. Als het mannetje wil ver¬ 
zamelen, bijt hy het wijfje lichtjes in de 
nek, en voecht zich een weinigh daar 
na ter zijden, en het wijfje haar eighen 
ftart oplichtende , laat fy het mannetje 
ghewerden , die haar mette pooten van 
achter omvat. Dc Amcricima by de 
Brafilianen , oft klein Haagdisje ghe- 
noemt, is dry vinghers lang, eenSwane- 
X fchacht 
