Spijs. 
DER VIERVOE 
vlakte van Anania overvloedigh veel. 
Sommige menen datfe van delochtle- 
ven : andere datfe de honigraten , byen 
en melk zoeken, en daarom de byekor- 
ven, en de konyncnanvallen. Datfe niets 
plin.H.N. voorttelen febrijft Tlinius , en datter 
dïónob'Bheen onderfcheidt van kunne is : Maar 
fet*°t n .l°3 '.BeUonius heeft veel uitgeworpen jonghen , 
londeromwinfcl gcficn. Want hy brengt 
innerlijk eyren voort, daar de jonghen 
tot haar volkomen rijpheid ingevoet wer¬ 
den. 
Aait ' Wat angaat zijn aart : Of hyin’tvuur 
leeft, oft het felve uitbluft, fal met Gods- 
hulpinonfe oeffeningen onderfocht wer¬ 
den. Dathy gcflagen zijnde, melkachtig 
vocht uitfehiet, is boven gefeit. Hy komt 
metten reghen voor den dach , daarom 
voorduiden de boeren, als zy hemfien, 
onweder. Hy word nochtSomers, nocht 
‘s Winters geilen. Hy gaat langfaam voort. 
Dat hy in Kumana als een Haan krayt , 
Kardan.de verhaalt Kardanus. Indien hy levend met 
rer. Vanct. een f waarc } c doormidden gehouden wert, 
loopt het voorftcdeel voorwaarts, en het 
achtcrfte achterwaarts. Hy haat,door een 
rngeven van de natuur, de kinkvorfch, en 
fcinldpad, en vecht met haar heel ftreng. 
Dat hy vergiftig is, werdt ondervonden. 
Men leidt, datter ghehelc huisgefinnen 
gheftorven zijn, die water ghedronken 
hadden, daar een Salmander ingheval- 
len was. Men gelooft ook dat de vruchten 
met zijn quijl belproeit doodlijk zijn. 
Tlimusk idt dathy, die van een Salman¬ 
der gebeten is, fterft. Het felve gheden- 
kenook TJJktmder, zJEtius , en e^ibenfina. 
Zommighe hebben Gefnerus verhaalt, dat 
hy eenmaal zijn tanden in enig deel gefla- 
ghenhebbende, die niet weder uittrekt, 
en dat het doodtlijk is hem af te rukken. 
Maar hy fchrijft, dat die twe, welke hy 
in zijn huisopvoede, noyt de mondt, hoe¬ 
wel getergt, tot byten vertrokken. En 
dat hy noyt ghchoort heeft dat iniand in 
Hoogduitllandt van een Salmander ghc- j 
beten is. ïn Vranknjk is haar beet noch¬ 
tans doodlijk. En die van Rhetia hebben 
1.7.1.33. 
jPlin.1. 29, 
c. 4. 
T I G E D I E R E N. i6J 
hebben,water-Scinkus,met een lange flart 
genoemt. Haar geflagt is vierderlei. Een 
meteen flart van ronde gheftalte, welken 
wydie van 1 ^Ambrozims, om ’t ondcr- 
fchcid, noemenfullen. Hyhccftcenheel 
korte en breedachtige tong : Dc tanden 
zoo klein, datfe niet Achtbaar zijn. De 
Hart in het midden dikachtig, diconder 
en boven tot een ronde geftalteghetrok- 
ken werdt. De voorvoeten in vier,de ach- 
terfte in vijf klauwen gcfpleten : Ecnfpon- 
cyachtih hart, dat op de rechter zijd leit: 
welkers rechter oor het grootfle deel van 
het hartenvlies bcflaat : Een heclfwarte 
lever : Eyren zoo groot ^Js een boon, 
in haar tweehoornighe lijfmocr op orde 
verdeelt , uit welke daarna levende jon¬ 
ghen voortkomen. Bellonius fchrijft hem 
een barflènruch vol knobbeltjes toe. c_zf- 
grikoln een afgrauwe verw, oft uitten af¬ 
grauw donker. Die , welken Gefnerus ont¬ 
leed heeft, was feven vinghers langh, 
fwart van verw, met witte flippen an den 
buik : Hetoverighewas fwart, met zo- 
danighe flippen ghcfprenkclr. Het ander 
gheüacht is ook twederlei. Een groot op 
den ruch met halve kringen witachtig on- 
derfchciden : Het ander klein. Het 
vierde gheflacht is van CAUtthiolus , het 
welk veel omtrent Utina gevonden werd, 
met een hooft, ronder en korter, als in 
de land-Salmander, met een Aals flart, 
een fwarte huid, met gele plekken ghe- 
tekent. Zylevengraag in donkere hoo¬ 
ien van vet landt, voornamentlijk in wa¬ 
ter met witte kley ; daar hanghen fy on¬ 
der an de klippen, en koomen felden bo¬ 
ven. Een van Gefnerus-, in een vat met 
water geworpen zijnde, flak zijn mondt 
boven. Zy gaan langfaam op het landt 
voort, fluiten haar mondt dicht toe, en 
openen die niet dan als ghy haar hardt 
drukt. In’tzout gheworpen, roeren zy 
haar flart, en fterven. Gheflagen zijnde 
leven zy langh. Haar buik is zoo dik, dat¬ 
fe den degen weerftaat. Uit haat mondt 
loopt een melkachtig vocht. Ghctergt 
zijnde fwellen zy, en op haar voeten op¬ 
een fpreekwoordt, dat die van hemghc- gerecht zijnde, fchieten zy een vergiftig 
beten is, zo veelgeneesmeefters nodich 
heeft, als het beeft in fijn geheel plekken 
heeft. 
Gebruik. Zijn quijl gebruiken degeneesmeefters 
onder de hayrmiddelen. Kiranides hangt | 
het hart in een fwart vel an den arm, tegen i 
de vierdendaagfe koorts, ’t Geen van den! 
riem uit zijn vel en andere dinghen teghen 1 
den brand uitgftroit werd, wijl dat op een | 
ongerijmdeonderftelling, namentlijk dat-! 
ze’tvuuruitbluflèn , fteunc, is maar een 
beuzeling. 
fweetuit, en zien haar tergher vinnich 
an. Zoo de Verkcns haar eten fter- 
venfe. 
IV. HOOFT-ST. 
Van de Starn-baagdis. 
Be Water- 
E Starn-haagdis, by de Latynen Stel- 
lio, word ook onder dc Haagdiflcn *' 
geftelt : Hy heeft zijnnaam van zijn plek- 
Dewatcr-Salmander,by andere ook wa- ken, oft uitpuilinghen als ftarren onder- 
falmandcr. ter-Haagdis, by 2 ^//oK 7 »rKordulus, word fcheiden , bekomen. Daarom noemen 
by de Monniken, die Mezncs uitgheleit 
hem ook fommighe Laccrtus 
X 2 
Stcllaris, 
by 
