i/2 BESCHRYVING V 
an de rechter, en de vrouwen an de linker 
zijd ghehangen , de geilheid verwekken, 
ten zy Kiranides beuiélt. Het bloedt ver¬ 
klaart het gelicht, en geneeft de wonden 
der Hangen.Met zijn vet wordende koort- 
fige tegen ’t beven beftreken.’tSelve helpt 
ook de verouderde wonden enkankerige 
zweringen. Zijn huitgebrand, en met oly- 
droeflem vermengt, verdooft fodanig de 
leden, datze hetfnijden nietgevoelen. Zy 
wierden eertijds by fommige Indianen tot 
llraf bewaart, en de mifdadigers wierden 
haar met gebonde handen en voeten voor¬ 
geworpen. Zy zijn,zeit Balbus, in de gragten 
van de ftad Pegu , op dat niemand door de 
. felve inde ftad lopen foude.De inwoonders 
ltinc'r.c.35 die haar ecren drinken van dat water: en 
geloven dat deziel van die, welke van haar 
gedootis, rechtftreeksna den hemel reift. 
Tirmus , Tyran van Egipten, fwom onbe- 
fchadicht, met haar vet beftreken, mid¬ 
den onder de Krokodillen. 
Van haar onderfcheid komt weinich 
fcIiST*"" voor. Flinius verdeelt haar in groote, en 
kleine,welke ’t geflagt van deScinkus zijn. 
i^Albertus gedenkt de Tenchea, dien alles, 
wat wy verhaalt hebben, kan toeghepaft 
werden, ajiliamis ftclt twederlei gedacht 
in de rivier Ganges. Schadelijke meteen 
hoorn op de fnuit,enonfchadelijke. In’t 
landfehap Xanagarra vloeit van de Ho¬ 
pende Krokodillen een muskus-reuk 
uit. 
II. OPSCHRIFT. 
Van de yeelklauwige eyerbarende Dieren , 
met een jehar s bedekt. 
I. HOOFT-ST. 
Van de Schildpadden in ’t algemeen. 
D E Schildpad, in’tLatyn Teftudo, 
heeft zij n naam a tegmine Teftaceo, 
van zijn fchorfachtig fchild, zoo l^idorus 
wil. By de Grieken word hy Chelis, Che- 
leus, cnChelone ,vancheo,datisdieiet 
in zich bevatten kan, ghenoemt: en ook 
Klemmys, Sphragis.Pheroikos, enz. hoe¬ 
wel dit onder de bywoorden kan betrok¬ 
ken werden. 
Befchnj- Hctiseendieronangenaam van anfien. 
Hy is met een eyronde fchors bedekt, die 
hol als een fchild is.daarhy’t hooft,de ftart 
en voeten onder verbergt.i , .fI«w/« fchrijft, 
dathy daarom kort van hooft, met een flan- 
gennek, en bars van anfien is. Zijn fchors 
wordby Pal/adius Cotium oft een huidge- 
noemt.By Marcelhss Tegumen oft een dek- 
fel. By Flinius Operimentum, dat ook een 
dekfcl betekent, putamen oft fchel. By 
andere, een fchorfachtig dekfcl. By de 
Grieken Chclonium , en met een alghe- 
AN DE NATUUR 
meen woord , oft rakon oft fchulp : In 
plaats van tanden heeft hy een doorgaan- [’ 1,n c '” 0 t ' 
de been, waar van hy Een-tandt kan 1. i'i.c.j- 
genoemt werden. Innerlijk heeft hy een 
grote bloedlofc long, een bedorven lever. 
De ballen an de lendenen vaft, en een heel 
kleine mi\x..^Arifioteles fchrijft haar alle nic- Arift ^ 
ren en een blaas toe , behalven de flijk- panib.am 
Schildpad. Zy hebben maar een opening nial ' 3,c,i 
om haar vuiligheidt te lofen , daarom is 
die altijdtwaterich, en week. Haar voe¬ 
tenzijn die van de Flaagdis ghehjk, met 
vijf klauwen en nagelen verfien. Kar dames KarAin.c 
heeft zomtijds een naghel als eenHanc- Van " ,u 
Ipoor op de ftart gefien, die moghelijk 
uiteenigeeltgegroeit was. Wantindeze 
dieren waft, gelijk in de Haagdifch, de 
afgehou wc ftart veel harder uit. 
Van de plaats ftellen wy alleenlijk dit. pla, “' 
Datlè op ’t land, in de zee , de poelen 
en flijkerige plaatfenghevonden werden. 
In de Roode-zee worden fy overvloe¬ 
dig ghevonden, zoo eKfmanus verhaalt, Anim, i 
die nadeftadttekoop ghebracht werden. 
Zy worden ook in ’t eyland Dioskoridcs, Herbmj 
nu Sokotora ghenoemt, gevonden : en I[inl 'Pöt 
in’t eyland Mauritius, ’twelk zommighe 
menen de Cerne van de oude tezijn. 
Zy telen op de wijs van de Adderflan- Telinj 
gen , en het mannetje klimt op het wijlje. 
Defe, om datfe gheen wellurtin ’t ver--fiiu. 1.1 
zamelen ghevoelen , laten hem traaglijk 
opkomen, en niet eer voor datfe feer ge- 
tergt zijn. Zy legghen ey ren als die van 
de Hoenders, maar klcinder en lang- 
werpigher , met haar wit en doyer ver¬ 
fien , ghelijk het af-becldfel anwijft. 
Van haar aart hebt ghy dit. Datfehaar 
fchild, welk zoo hard is , dathetvaneen 
overlopendt wagen-radt niet ghebrooken 
werdt, nimmermeer verwerpen , gelijk 
anderefchorfachtige dieren. Datfe’s Win¬ 
ters onder d’aarde fondcr eten leven. Dat¬ 
fe, wanneer fy uit komen, traag voort¬ 
gaan, ’tzy oft om datfe met haarlaftbe- 
fwaart, oft uitte natuur traag zijn. Dat¬ 
ze altijdt mette Veldhoenders twiften. jnih.u.i 
Datic voor den Arend fchrikken, die haar em 
opneemt, en op de klippen te barften laat 1 ^ c '^ 
vallen. Datfe volghensHippokrates lang le-i 
ven, datfe een klein geluid, wat hoogcr 
als de flanghen gheven. Ten leften, dat 
fy haar,als fy mette adders en Hangen vech¬ 
ten fullen , mette Saturei en Quendel 
verfterken. 
Van haar gebruik in de Ipijs hebt ghy by 
Galenus en <_Apicius niets. Maar Brtejeri- iSriijit. 
mes kookt cerft haar vlees, en dat in fluk- *■ - x - ‘17 
ken ghefneden, fnerkt hy dat inde pan. 
Waar toe zy moeten betrokken werden, 
wordt onderfocht. Eemghe ftellen haar 
onder de Yifch, ghelijk Kajlor Durantes. 
Waarom zy ook in deVaften voorvifch 
gegheten werden, andereniet : wantzy 
heb- 
