DER VIERVOE 
van haardrek ghezuivert, en dan methet 
vleefchvande Schildpad,metzaftraan, rui¬ 
kende droogc kruiden, pijnkarls, en rozij¬ 
nen in Malvazei geftooft, en op de tafel ge¬ 
bracht. Bezie meer by Scappius en <^imbro- 
zinus. 
jruikin Van haar ghebruik inde gheneeskonfl 
genees- jj-hrijft Plinius dit: menzeidtdat hetvlces 
1.1.32. vande land-Schildpaddcn goed tot rokin- 
• gen om deTovery teverdnjven,engefond 
tegen alle vergifis; en datze in Afnkahét 
hooft en benen afgehouwen zijnde, voor 
een tegengif gegeten werden. Met eenig 
fapgegeten, ontdoen zy dekropfwellen, 
en harde milt. Haar bloed maakt helder 
gezicht, verdrijft het ftar vandeoogen , en 
helpt tegen alle vergif van Sljngen, Spin- 
nekoppen, Padden en diergelijke heeften, 
wanneer het bewaarde bloed met meel tot 
pillen ghemaakt, en als de nood vcreifch t, 
met wijn ingedronken wert.Met de galon- 
der A ttife honig gemengt, worden de don¬ 
kere oogen met voordeel beftreken, en de 
beten van de Scorpioencn ghenefen. De 
afch van zijn fchild met wijnen olyghe- 
mengt, geneert de kloven enfweeringen 
vandevocten. De fchobben van’t boven- 
fle deel afgcfchrapt en gedronken,beletten 
de geilheid. En dit is zo veel te meer won¬ 
derlijk,om dat de afch van de gehele fchulp 
gezeirwerd de geilheid op te wekken. De 
pis meen ik, dat niet anders als in de blaas 
van dc opgelncden kan gevonden werden. 
Ondertuflên is deesook, ’t geen de wijfen 
ofTovenaars voor wonderlijk houden, als 
een zonderling geneesmiddel tegen de be¬ 
ten van den Afpis, welk noch krachtiger 
is met wandluizen ghemengt zijnde. De 
hard-gekookte eyren worden op de krop¬ 
fwellen, en dc fweringendic uit koude oft 
brand ontftaan, geftreken. Zy worden te¬ 
gen de maagpijn ingeflurpt. 
Tot hier toe Plinius. By andere zult ghy 
vinden datter te Bononie een fyroop van 
Schildpadden gemaakt wert, diedetering- 
zuchtighe, en uitgedroochde ingegeven 
werd. Datter byden Portugezen Arnatus 
uit te zelve een affiedzel tegen de linkingen 
en den hoeft voorgefchreven werd ; en by 
Wekkerus eEr)flikkmg van bereid werd, om 
de fcherpe vloed van ’t zaat te floppen. Ga- 
ilenus m i en us gebruikt de gepoey erde lever teghen 
’t opftijgen van de lijfmoer. 
Onder- ln Indie worden zy zo groot alsgroote 
a aarde klompen. Sy verleggen haarfchulp, 
«.cuj. 'en w'orden, gelijk de wormen uitte worm¬ 
achtige planten, met fpaden uitgraven. Zy 
hebben zoet en vet vleefch. De Jubeti van 
de Brazilianen is een ghedaante van een 
_ land-Schildpadde, by de Portugezen Ka- 
gado de Terra ghenoemt. Hy is met een 
fwartc fchulp bedekt, daar veel zeskantigc 
beelteniflcn op ftaan. Hy heeft eenfnuit 
als de andere. Het hooft en debenenzijn 
T I G E DIEREN. i 7e> 
donker; maar met plekken fchaduwach- 
tichgefprenkelt. Dc lever van deze is heel 
goed van fmaak, en overtreft de lever van 
alleandcre dieren. 
II. LID. 
Van de water- Schildpad. 
I. STIP. 
Van defl'ijk- Schildpad, en rivier - 
Schildpad. 
D E water- Schildpadden verdeden wy 
in rivier-Schildpadden, tot welke 
deflijk- Schildpadden konnen betrokken 
werden, en in de zee-Schildpad. Dc water¬ 
schildpad noemt Plinius Watermuis, en 
Emyda; welk woord andere van een a, an¬ 
dere van eeno beginnen, enhetlchijnt van 
’tGrieklè woord Mus, dat een Muis bete¬ 
kent, afte dalen. 
Nyphus heeft zeker Schildpad van geele 
verw Mydas ghenoemt. De Grieken noe¬ 
men hem Potamia Chelonia, oft rivicr- 
Schildpad. 
Zy verkeeren in de foete waters, in de ri¬ 
vieren en meiren. Gefnerus zeitdatlèin het 
land van Zurich, in een klein mcir omtrent 
Adclfing gevonden werden. Datter in ze- 
kerwarmbad omtrent Konftans, ’twelk 
tuften de klippen lang en breet heen vloeit, 
veel gevonden werden, fchrijft Leo Afrikei- 
nus. Zy worden vande Vrouwen van die 
Stad Geeftcn ghenoemt, en zy fchrijven 
haar de oorzaak van alle ziekten toe. Zy 
loopen ook inde rivier Ganges, en dc Nijl, 
zo zJilianus fchrijft. Datfe ook afem halen, 
hebt gy by Arijloieles. Datze op de tijd van 
haar baren het water verlaten , en op ’t land 
in een uitgegraven kuil haareyrenleggen, 
die daar na op den dertigften dagh ontdek¬ 
ken, en haar jongen terftond na ’t water lei¬ 
den, hebt gy by den zelven. 
Van lijn gebruikin de geneeskonft heeft 
ons Plinius ditnaghelaten. Uit het vierde 
geflacht van de Schildpadden die inde ri¬ 
vieren zijn , word het vet met hetgheftote 
kruid Aizoon , en de zalf van lely-zaat ghe¬ 
mengt, waar mede dc zieken, voor’c anko- 
men van de vierdendaaghfc koorts, overal, 
behalven’t hooft, geftreken werden, die 
daarna wcltoegedekt, warm water drin¬ 
ken, en zo men zeit genefen werden. Maar 
defe Schildpad moet op den vijfthienden 
dag van dc Maan, om dat hy dan meer vets 
heeft,gevangen, en de lieke op den feftien- 
dendagh geftreken werden. ’tBlocdvan 
de zelve Schildpadden op ’t hooft gegoten, 
ftiltdedikmaal-wedcrkeerende hooftpijn, 
en ook de kropfweren. Daar zijn’er die be¬ 
laften het bloed van de Schildpad, dieop 
denruchlegghende, met een koper mes 
't hooft 
Ambrofi/R 
de Digitat. 
Ovip. 1 . 2» 
c.3* 
Naam, 
Plaats. 
Gefner. de 
Quadrup» 
Leo Afiifcj 
l.y. 
Arift.H A, 
l.J.c.33- 
Gebruik in 
de genees- 
konft. 
Pik: 1,32, 
c. 4. 
