IS 1 BESCHRYVING VAN DE NATUUR 
II. HOOFT-ST. 
Of de Zivetkat de S 3 ar del Van de 
oude is. 
Waarom A Rijiotdes vraagt in zijn 13. fne , van 
de dieicn ’t 4. voorftel, waarom gheen van alle 
dieren wel ruikt, behalven de Pardel ofc 
Panther : Want dees lokt om zijn zoete 
reuk de wilde dieren tot fich ■AeATheofhr.t- 
jlus zijn leerling in ’t 6. b. van de oorlaken 
derplantenin't y.c. wijdlopig metdefe 
woorden heeft verklaart. Daar is onder de 
onredelijke dieren geen of ten minden Tel¬ 
den een, ’t welk den reuk om zijn anghe- 
naamheid navolgt; als alleenlijk door toe¬ 
val, wanneer zijn voedfel fodanig is. Want 
de begeerte na fpijs,is daarvan oorfaak.In¬ 
dien ’er nochtans iet diergelijks fy, is dat 
de menfehen niet bekent. Want lommighe 
beveiligen dat ook de Pardel an de andere 
dieren lieflijk ruikt, en in zijn ouderdom 
de dieren vangt, oqj dat hy haar door de an- 
genaamheit van zijn reuk tot fich lokt. 
Maar hy brengt ons gheen angenaamheidt 
van reuk by. Ten waar gy dit ookfeide, 
’tgeenookfekeris, dat de menfeh, onder 
alle dieren,den quaatften reukheeft. Der- 
halven konnenveel van haar reuken en lief¬ 
lijkheden, oft ook befivaarde reuken voor 
den menfeh verborghen zijn. En in’t2ö. 
hooftft.feithy, geen dier is innerlijk ruik¬ 
baar, ten waar imandfeide dat de Pardel an 
de onredelijke dieren wel ruikt. Dat ver¬ 
haalt ook Flinius in’tS.b. 16. hoofeft. feg- 
Panthers gcnde: Men feit dat alle viervoetige dieren 
zi]n mik- wonderlijk door haar reuken anghelokt, 
maar door de barsheid van haarangheficht 
verfchrikt werden, waarom ly haar hooft 
verbergende, de andere, door haar lieflijk- 
heit bewogenzijnde, angrypen. Want Ari- 
Jloteles hadghefeit in ’cp. boek vandebe- 
fchrijvingh der dieren , het 7. hooft-ft. 
m Men feit dat de Panther fich verbergende 
Jc Pardel. jaagt, om dathy weet dat de dieren door 
zijn reuk vermaakt werden, want daarom 
naderen fy hcm.enhy vangt haar. Maarfo- 
danigen lieflijken reuk gevoelen niet al¬ 
leenlijk de andere beeften, maar deParda- 
lisfelf gevoelt ook de kragt van zijn fweet. 
tsjEliamts heeft ook nagelaten in ’t y. b. van 
de befchrijving der dieren,in ’t4o.hooftft.: 
De Pardel heeft een wonderlijkke en ons 
onbekende lieflijkheit van reuk, en gelijk 
hy defe treflijheidt van wel-ruikken, 
door een godlijkegiftghefchonken, voor 
fich geheel eigen heeft, allo gevoelen ook 
opentlijk de andere dieren de kragt van 
dien. Maar defe neemt aldus zijn vangft in 
achting : Als hy iet tot voedfel van noode 
heeft, verfchuilt hy fich in plaatfen met 
Heeflers oft bladeren heel dicht bewallen, 
daar hy fwaarlijk kan ondekt werden, en 
fchiet alleenlijkzijn afem uit. Dan worden 
dejonge Herten, deStecnbokken.de wilde 
bolch-Geiten.en andere diergclijkedicren 
door ’t lokaafch van zijn angename reuk, 
angetrokken om hem te naderen. Maar hy 
lpringt dan fchielijk uit zijn fchuilhoek, en 
valt op zijn roof. Zo is dan de Pardel ruik¬ 
baar. Plinius doeterby : De Panther enTi- 
gherzijn bynaalleen met verfcheideplek¬ 
ken getekent, andere hebben maar een oft 
fonderlinge verw , volgens haar geflagt. 
Maar de Pan thers hebben op haar witte vel 
met veellerleiplekken. Defetwedingen, 
namentlijkdereuk en plekken,hebben Pe¬ 
trus Cillius en andere ( zo Gefnerus feit) be- D „ al;n( 
wogen om te geloven,dat onfeZivetkatde nnP.üiif 
Pardel van de oude is. Welk gevoelen ligt- 
lijk wederlcit werdt. Want de oprechte 
Panthervandeoude, is by onfe tijdt alle 
man bekent,en verfchceltveel vandeZi- 
vetkat, ja Seftdim,'i nde voorftcllinge van 
Iohmnis Faber, en andere,ontkennen dat de 
Panther een lieflijken reuk heeft.Maarfeg- 
ghen dat de onredelijke dieren dien reuk 
volgen onder de gedaante van voedfel, en 
datfede menfehen gheenfins anghenaam 
voortkomt. Maar op dat ik de waarheidt Drek - Val 
fegge, de uitwerpfelen van veel dieren dieren wel 
fchijnenande menfehen wel te ruiken, wel- 
ke Arijioteles , en Theophrastus onbekent ge- 
weeft zijn. WantPlinius in zijn 28.bock van 
het dier Kordylus.deKrokodil gelijk,fpre- 
kendc, feit, daar is een ander hem ghelijk, 
maar veel kleinder, dat alleenlijk op ’t land 
met de welruikentfte bloemen leeft. Daar¬ 
om worden zijn darmen naarftig doorfogt, 
die meteen anghename reuk vervult zijn, 
welkeKrokodilcagenoemtzijn-.namentlik 
zijn drek oft uitwerpfel. De drek van de 
Bofchmuifen,die geel geverft en onfe kin- 
derenangenaam zijn,en muskus-ratten ge- 
noemtwerden , is meteen reuk alsmuskus 
begaaft: zodanige is die van zommige flan- 
gen. En Renodem vandegeneesftofhet 3. b. 
het iy. hooftft. feit: Daar is een geflagt van 
een grote Wefel,die,om dat hy Marfachtig 
enftnjdtbaar js,(want hy doot hoendersen 
grote vogels) by fommighe Marter Mar- 
torelle , en in ’tgemeen Fovineghenoemt 
is, welkers drek ook na de muskus ruikt,ge¬ 
lijk ik dikmaal anghemerkt heb. Scdiger 
doeterby in zijn 211.Oefïcning het 2.deel: 
Dat de Meerkatnietonangenamer alseni- 
ge muskus ruikt, doch marelijk, en fon- 
derwalging. 
Dat ook de muskus het uitwerppel van 
de Gafellais, blijkt openbaarlijk. Ikfal’cr 
by doen , dat ik enighe kleine fcheghe- kcrfde.o» 
vleugelde gekerfde diertjes, van myin’t rcn ’ 
boek van de gekerfde dieren afgemaalt, heb 
angemerkt, die in ’t handelen een fecr lief¬ 
lijke reuk uitgaven , hoedanig in de bloe¬ 
men van de Dipfacon, of Griekfe muskus 
genoemt,geroken werd.Derhalven zijn ’er 
be- 
