192 BESCHRYVING VAN DE NATUUR 
ven op gefïen. Maar Amatns zeit dat het vars 
van een onangename en af keerigen reuk is ; 
maar daar na lieflik ruikt .Jguadr amius fchrijft 
dat het tegendeel in dc Zivet gebeurt, als in 
den amber en muskus: want hoe defe varfer 
zijn, hoezy beterzijn. Maardeoude Civet 
is b ed.F.Donatus abErennita l.i .Antidot ar .c ,ï 6 . 
Zeidt dat dc befte blcekachtig, en van verw 
als een Lecuwshuid , veten matelijk week 
is, en metter tijd dik werd, en dat op papier 
geleidt en gewreven 1'mclt: waardoor het 
van 't vervalfchteonderfcheiden werd. Het 
zelve heeft Broeder Eitangelijla 1 £puadramtus 
l. de Theriaca c. 11. ook gefchreven. De Zivet 
van’tmannetje is wit, van’twijfje alsecn 
Lecuwshuid geverwt, na een week dat het 
uit het dier ghenomen is, word het donker¬ 
der, hoewel het in’teerft wit is ; maar heel 
haaft geel werd. Eenonfs van 't wijfje is zo 
goed als vier van ’t mannetje, alzo word ook 
eenonfs van ’t wijfje tot zesonflen van het 
mannetje vermengt, en alzo verbetert, wijl 
het manlijke Zivet zonder het vroulijk wei¬ 
nig kracht heeft. 
/eriwitert. Het wortop vcrfclieide wijfen verbaftert, 
en met boter,het merg van lange rofijnen,en 
andere dingen gemengr. Broeder Euangelijla 
Stuidramius zeit, l. de Theriak. c. 11. dat het 
garftig vet, of boter, of kaas verbaftert wert; 
maar indien een weinig van fodanig met een 
zilver lepel op ’t vuur gefet werd, geeft het 
een reuk van boter, kaas, oft garftig vet, en 
het oprechte een angename reuk. Maarfa- 
p ' ber fchrijft uit B.Gregorius, dat het verbafter- 
de gekent werd, om dat het in een vat, daar 
ziedend water in is ghegoten, al watter by 
gemengt is, zinkt; en de fuivere Zivet bo¬ 
ven op drijft. Wy zeggen dat het met boter 
oft ander vet ghemengt, op de gezeide wijs 
niet kan gcfchcidcn werden. Maar wy heb¬ 
ben ook zomtijdsden reuk van fterke boter 
vernomen: want de boter oud werdende, 
bederft, en openbaart haar door haar garfti- 
gen reuk.Dc befte Zivet krijgt ook gemeen¬ 
lijk een donkere verw; maar is in de grond 
wit. Maar dat verbaftert is, heeft ook de fcl- 
ve verw in dc grond als bovenop. Het word 
in een glas bewaart, en nergens anders in. 
X. HOOFT-ST. 
Van ’t gebruik en ’t Vermogen 
van de Zivet. 
D E Zivet heeft twedcrlci ghebruik , ten 
anfien van zijn angename reuk,en zijn 
kracht. Op den reuk lien alleen de kruid-! 
mengers. De Genees-meefters ook op de 
krachten. 
Dc kruidmengersfegghen, dat het voor- 
fichtiglijkinde mengelingen moet gebruikt 
werden, want hetovertreftmet zijn krach- 
tigen reuk alle andere, waar de welruikende 
Ziïctpod- falven mt veel dingen t’faamgefet alleenlijk 
j £r . na de zivet ruiken. Een enkel Zivetpoeyeri 
word by i^ilexis uit witte ftok-zuiker, en 
zivetghemaakt, dat in een geflotc flefch 
bewaart werdt. Rofellus neemt de ghewaflê 
enghedroogde eyerfchellen, en floot die 
tot fijn poeycr, endoettotideronfsdryka- 
rakken zivet, en ider karak is vier azen, 
oft hy neemt twconflèn bereide eyerfcha- 
len, die weekt hy thien oft twaalf daghen 
in water van Moskaatrofen , die droocht 
hy dan weder, ftampthaar, enzift haar tot 
fijn poeyer, en docter een onfs fijne zuiker 
by, dan maakt hy een kopere vyzel tuflehen 
gioeyende kolen fo heet,als fijn handen ver¬ 
dragen konnen ; daar na de vyfel uirgeveegt 
zijnde, werpt hy het poeyer van dc cyrfcha- 
len daar in , wrijft dat met een ftamper, en 
doeter vier karakken zivet by , en wrijft dat 
foo t’famen metteeen beftreken ftamper, 
en bewaart hetin een beflooten glafe vat, 
met welk poeyer hemden, borftrokken, 
en andere klederen konnen beftroit wer¬ 
den. 
V^an defelvefchrijvers wort ook eenfèep Zc 'P- • 
gemaak , fy nemen van de befte ghemene 
feep, die fnijden zy klein, en drogen die i o. 
dagen in defchadu oft in de Zon,dan ftam- 
pen en fiftenfy die heel fijn, endoen’crhet 
zivetpoeyer by, en mengen dat met roos- 
watertot een behoorlijke vorm. 
Men maakt ook uitte zivet olyen,falven, 
rokinge.dieik niet fal befchrijvcn. 
Watangaatdegeneeskrachten. B.Grego- Het vel. 
riusdeBolharzn Faber lchrijvende, feit:Het 
vel vande buik is in alle koude ghebreken 
gefond. Het verfterkt voornamentlijk de 
maag, fo daar een ftuk van opgeleid en ge¬ 
dragen werd.Defwarten van’Guinca, en dc 
Bralilfe Indianen, eten ook zijn vlees, hoe¬ 
wel het van heel quaden reuk, en hard om 
verteren is, ’tgeen nochtans zeidt dat om de 
geilheid te verwekken veel vermag. Maar 
de huid van de Hyena is goed tegen de beet 
der Honden, uit Scribonius Largus c.iyi. My 
is voorgekomen , zeit hy, datter in ’teyland 
Kreta een Barbaar door fchipbreuk aldaar 
angeworpen, en oud is, en aldaar in't open¬ 
baar om loon dient, die ook, als iemand van 
een dollen Hond gebeten zijnde,voor ’c wa- 
terfchnkt, en blaftoftmette krampgequelc 
is, een geneesmiddel andc linker arm bind, 
waar door de gebeten drinkt, en van fijn ge¬ 
brek genefé wert. Als ik dit vraagde an mijn 
gaft Zopyrus, geneesmeefter van Gordie, van 
daar als Gezant gezonden was, wat dar zijn 
mocht: zeide hy my dat het een ftuk van de 
huid van eenHyena was, inlakcn ghebon- 
den; dat ik tot noch toe niet ondervonden 
heb, hoewel ik metgroote neerftigheid een 
Hyena gevonden, en een huid bereidt heb, 
om datter niemant toe vervalt,’ t welk ik ook 
niet wenfc; maar wijl dat niet in onfe macht 
is, zo behoort men, indien zulkx voorvalt, 
het geneesmiddel tot ondervinding van zo 
grooten zaak by de hand te hebben. En 
c Marcellus Emperikus c.ipit. 7 , 6 . zeidt: De 
fchoe- 
