AgrJcola 
'uDter: 
fuvenal. 
’at: 14. 
\rift: H: 
Ayl.Ö. C- 5 - 
Vocdfel. 
Selloir.J. 
Ie avibus 
:. 2 3 . 
Vlonar. 
Teeling. 
Alian : H: 
A: 1.2. 
.4 6. l.i. 
dierogl: 
‘hiles de 
•ropiec * 
mimal. 
rzctzes 
Dhil. i2. 
439* 
Arift: H: 
A.1.6.C y. 
?lin:H:N. 
.16. c.ó. 
Opvoe- 
dingh. 
Orus i. L. 
Hierogl’ 
DER V 
Agricola feit datfe haar inde bollchen houden. 
Juvenah's feit ookdatfemdebomenneftelen. 
In Candia vind menie op de hoge bergen die 
naarde Zee hellen. Daarom feid Herodotus 
de Vader vanden Redenaar firi//o,datter Gie¬ 
ren in een ander lant zijn ’t geen ons onbekent 
is, en tot bewijs, fo om dat niemand een G ie- 
ren-neft gefien heeft, als om datfe fchielijk 
in groot getal gefien worden, de legers na te 
volgen. 
by leven by dode krengen , en die alleen¬ 
lijk, die , met den Arend Beenbreker, en 
mette Havikken geen verwantfchap hebben, 
en fy raken geen dode vogelen van haar ge- 
fiaght an ; indien men Herodotus Pontuus ge¬ 
loven mag. Sy leven ook by levende vogelen 
C want fy jagen op deGanfen ) en viervoeti¬ 
ge dieren, namentlijk die gene, welk badaar¬ 
den zijn. In Candia en Switferland, vallen 
fy op de lammeren, bokken, hafen, en der 
herten hinden. In Chile in America, ook op 
het grof vee. Daar is feker geflaght welk 
Torgos, en Hrematorrophum ghenoemt 
werd. 
Sy jagen vande middagh totten nacht, 
vande opgank der Son tot die tijd toe ru¬ 
ften fy. 
Van haar kunne , paringh, leggen en 
broeyen komen de fchrijversnietovereen. 
Datfe alleen vrouwlijkzijn, fcbrijven /Eha- 
nvsjOrus, Pbiles , Tsyt^es-, en als den Zuiden 
Wind niet wayt, fpalken fy den bek tegen 
den Ooften wind open ; Die invloeyende 
geeft vande wind maakt haar binnen vyf 
dagen, in welke fy nocht eten, nocht drin¬ 
ken , vrughtbaar. Datfe in het derdejaar na 
haar ontfangenis geen eyren maar jongen 
voortbrengen, feggen Philes en Simocattus ; 
datfe binnen honderC en twintigh dagen 
haar eyren leggen, frhrijven Orus en / \et- 
\<s ., Arijlotelei en Plumis datfe neften maken, 
Nipbus heeft een neft in Italien gefien, en 
die nagelaten datfe meed: twe eyren leggen: 
Defe uit Vmiricus de vogel Waarfegger 
dry : Van de tijd van haar kippen hebbenfe 
niet fekers befchreven. Dit word ondertuf- 
fchen vanden Heiligen Hieronimus gefeit, 
dat de Gier als hy fijn eyren begint te leggen, 
yets uit de ftreek van Indien haalt dat een 
noot gelijk is , binnen iets in hebbende dat 
beweeght word , en geluit maakt. Dit 
fchijnt de waarheid tonder fchry ven: Maar 
nochtans wijl de Arend,en Beenbrekers, en 
Gieren, gelijk uit Ariflcteks en Plumis blijkt, 
fich met elkander vermenghen : kander 
lichtlijk uit vogelen van verfcheide gedaan¬ 
ten, een derde, en die onvrughtbaar, gelijk 
uit een Merry,en Efel de muil, voort geteelt 
werden, welke om de gelij kheid mette Gie¬ 
ren , groter dan de Arenden eer onder d 'an¬ 
dere plaats gegeven werd. 
So gy d’ opvoedingh befiet, na ’t ge¬ 
voel van Orus brenght hy hondert twintigh 
dagen met het opvoeden fijner jongen 
door ; en als hem voedfel ontbreekt krabt hy 
fijn dy benen met den bek datter ’t bloed na 
OGEtEN. i 
volght, 'tgeenhybaarteruigengeeft. By 
Albertus quetft hy die met fijn nagelen, en 
voed fich felf metten overvloed. 
Hy rekt fijn ouderdom tottehondert ja- 
ren uit. 
So veel de kraghten en fielige bedryvin- 
gen angaat : met het opgaan der Son fiet 
hy naar het weften, met het ondergaan naar 
’t ooften, gelijk by Orus te tien is. Hy riekt 
fijn aas niet alleen overZee , maar ook vyf- 
tigh duifend paden verre , ’tzy om dat hem 
dat werktuigh keurigh droogh is, oftom dat 
de uitwaaflemingh van gehele legers fom- 
ti jds overvloedigh is, oft om dat de felve by 
een gedrongen door de winden over gevoert 
werd. 
Sy vliegen om de fwaarte van haar li¬ 
chaam traaghlij k, en dat met grote fcholcn. 
Haar verftand fpeurt ghy daar uit, datfe de 
landftreken, om dekoudetefchmven, ver- 
wiflelen. Sy zijn ZEgypten niet minder 
vremt als de Oyvaars, om datfe totte felve do¬ 
de lichamen van welke fy verfaad zijnde, 
dikmaal afgefcheiden zijn, wederom keren, 
fy volgen de legers die totten flagh gereed 
zijn, door een fekerevoor-wetenfchap. En 
andere feggen dat fy twee,dry,ja feven dagen 
tevoordieplaatfen rond fom vliegen,daar de 
dode lichamen vallen fullen. Datfe t’ huis 
de dode lichamen die van vergiftige Slangen 
gebeten zijn vlieden , en als fymettelever- 
lïekte bevangen zijn, datfe tot geneefmiddel 
de levers van andere vogelen eten. 
Welriekende dingen zijn haar fo tegen, 
datfe geen dode heeften, die metriekende 
falven gefineerd zijn anraken , ja door den 
reuk van falven omhals raken ; ook fterft 
de Gier vande karl van een pijn-appel, maar 
heeft groter fmaak inde C retife erweten. 
Sijn lieckten zijn een verdopte lever, en 
tuilen. Een vogiftigh gewormte de luifen 
gelijk ; oft die genedieindeliefcbengroei- 
jen. ( dat zijn plat-luifen } 
Haar delen hebben inde Genees-konft een 
groot gebruik. 
Van Astms word een genees-middel uit fijn 
gehele lichaam bereid , totte afgefcheiden 
gcfwellen, totte harde gefwellen vanden aars, 
enkrop-fweren. 
De herflenen met Cederen oly om de neuf- 
gaten, oft om ’t hooft geftreken verlicht die 
pijn. H et hart van dejongen om den hals ge¬ 
dragen , word tegen de vallende fiekte gepre- 
fen. Serenus gebruikt de lever tegen de pijn 
der felver. De gal met Scammonea ver- 
menght, is goet voor quadeogen. De pinnen 
die onder de klaauwen wallen, zijn de baren¬ 
de vrouwen goet: maar indien fy niet tijdlijk 
wech genomen werden , verwekken fyneer- 
finkmgh vande Lijf-moer. Indien men de 
tanden daar mede kratft, verwekken fy een 
fuiren afem. De (langen worden metten fter- 
ken reuk vande vederen verdreven. De huid 
die an de maaghvaftis, helpt geweldigh tot 
de kokingh. De zenuwen uit de dybenen en 
opperfte benen, om den enkel der fiekege- 
B 3 bon- 
Ouder¬ 
dom. 
Arnbrof:!. 
L.Hexam: 
li: j. c. 10 
llidor : 
OrigrL. 
12. c. 7. 
Gebruik. 
T hom: 
Aq : de A- 
nirual: lo. 
2. Com- 
ment: >17. 
Vlughr. 
Verftand, 
Nicander 
in The- 
ria. 
Afkeer. 
Arift ; in 
Mirabil: 
Flin : H: 
N:!.i2, 
r. j 3 . 
Allianus 
H: A: 16 , 
c. 46. 
Plin: H: 
N.l.20. 
c. 5. 
Siekrcn» 
Ge brnik- 
/Etius I: 
13.c. 12^. 
Galen; 
Euporift: 
1. j. c:y 1. 
Lerunius 
de occult 
nar: c: 2 6 
Traliian 
1: 11: 
