HISTORIE 
lin: 
I,io. c. 
Scaligcr 
Coinmer 
ad. 1. 8: 
A t i n: H 
A: c.i 5 . 
Scalig: I. 
VANDE NATURE 
ï8 
XII. L I D. 
Vande Ortygometra [oft fhak- 
kel-moer.) 
W Y hebben nauwlijk iet fekers, dat wy 
van de Ortygometra, die Ritmus , en 
Ga^a Matrix , Vt&anmams Ethigometra, 
in Statiger Coturnico-mater ( dat is tjuakkel- 
'‘■moer} en fulx waarlijker noemt, fegghen 
: konnen. Van haar vorm is by de oude niets 
gefchreven uitgenomen Anjhteles, die naar- 
gelaten heeft, dat hy de Poelvogels van ge¬ 
daante gelijk is. Maar ghy fult ook uit de 
c. jonger Schrijvers niet fekers oordelen. Sca- 
liger heeft gefchreven, dat hydeGallinago 
niet ongelijk, even lo groot, nochtans bleker 
van verw, en van anuen als een Quakkel is, 
en van de Vogelvangers Quakkelmoer, en 
van andere Rafcle genoemtwerd. Btllomus 
ftelt hem tw^ederlei. Een dien hy Rafcle 
noemt, d’Ander die hy feid fich inde Brem 
te houden, van grootte als de fwarte Ortygo¬ 
metra, dien hy qualijk Rallus noemt, die 
voornamentlijk rolchvanverwis, bovenan 
de vleugels rood, an de dybenen Kaftan ie- 
bruin, met witte plekken gefpikkelt,met het 
hooft de afchgrauwe Patrijs gelijk. Aldro- 
vaudus j welke meent dat dit eenghedaante 
van een Watervogel is, gelijkfe de fchenk- 
kels langh hebben, die klauw die voor een 
hiel is, heel kort, het lijf rank, de vederen 
meerendeels verfcheiden, den buik witag- 
tig, de ftart kort, den bek lang, en een weinig 
gebogen, heeft de vogel die hy van den Kar¬ 
dinaal 'aleottm gekregen hadde, en welk den 
bek grooter als een Quakkel, het hooft, den 
hals, den rug, en het grootfte deel der vleuge¬ 
len als een pot gheverwt, en de vleugels die 
den buik raken rofchaghtigh, de benen, en 
voeten tenanfien van ’t lichaam lang, en tuf¬ 
fen groen en geel gheverwt hadde, voorde 
Ortygometra geftelt. 
VIII. LID. 
Van de Cijnchrams[oft Scbreker .) 
D E Chijnchramus word by Hefycbius 
Cijnchramas, by Anjlotelei Cychramus, 
by andere Cenchramus genoemt. Wat het 
vooreen Vogel is, daar in zijn de voornaam- 
fte Schrijvers met eens . hoewel het by na fe- 
ker is, dat het nocht de Linana Miliariais, 
gelijk Rui Uius meent, nocht van die gene, die 
van de Geers vet werden, maar een Water¬ 
vogel is, uit het geflagt van de Gaiifen,nocht 
ook deCenchris, dieomdeverfcheidenheid 
van fijn Hippelen als Geers, fo genoemt, en 
uit het geflagt van de Havikken is. Gefnerm 
meent, dat het de Vogel is, bydeSwitfers 
Brach-voghel ghenoemt, welke hoogh van 
fchenkels, langh van bek, en een weinig ge¬ 
bogen is, die in den Herfït vervliegt, en inde 
Lente mette Quakkel weder komt, en fich 
inde waterige plaatfen ophoud. By "Btllomus BeUoi 
wordhy lePrujer,oft PreyervandeFrancen aïib ( 
genoemt, welke de groote gekuifde Lewerk 
is. Hy heeft een korten bek, dik, enmeteen 
heuvel uitftekent fo hard als een been, d’on- 
derfte mette bovenfte t’faam gevoegt, met 
een kuil in’t midden; den buik bleek, met 
fwarte vlekken onderfcheiden. De fchen¬ 
kels , en voeten tuffen rood, en Kaftanie- 
bruin, en d’achtcrfte klauw lang. Hy ver¬ 
keert inde velden, en eet gaarn Geers, en 
Garft; maakt fijn neft inde landen, daar veel 
Haver en Geers groeit, en brengt fes jongen 
voort. 
Sijn ftem is T irtertirterijs. 
Als hy vliegt laat hy tegen den aart van an- V1 “£ 
dere vogelen de benen neerhangen. 
Alebovandus meet-t dat het de Hortulanus 
foftThuinvogeU is, welke fo groot als een 
Lewerk, oft een wem igh minder is, welkers 
bek, en de gheheele fchenkels, en klauwen 
rood.igtig zijn. Het hooft, den hals, deborft, 
zijn in’t mannetje met tuffehen-lopende 
fafffaanagtige Hippelen geel, in’t wijfje ten 
deel geel, en ten deel groen, de pennen der 
vleugels zijn in belde geel en fwart geverwt, 
het mannetje heeft onder de ogen, ter zyden 
een heel geele ronde vlak , welke in ’t 
wijfje niet is. 
H y word ghevonden in’t land vanBono- 
nie, en Florence, en word geweldig vet van¬ 
de Geers, met menigte geplukt naar Rome 
gefonden,en ’t vleefch aldaar duur verkoght. 
Maar daar ïsnogeen ander geflagt van de fel- 
ve Hortulanus, ott J'uinvogel: te weten een 
van geele verw, by na als een Koorn-halm, 
met het bovenfte van de vleugels, en 'tuit- 
cerfte der flagpennen wit. Een witte die veel 
witter als een Swaan, en den Hortulanusge- 
lijk-flaghtighis. Sijn hooft helt van ’t afch- 
grauw na ’ctreel, en den afchgrauwen hals 
word met iVarte Hippelen onderfcheiden. 
Den buik, de fchenkels , en voeten zijn 
faffraan-geel, de gehele ftart is donk er, ande 
zyden breed uitgefpreit. De Witftart, wiens 
ftart wit is, is in het overige de andere m verw 
gelijk, maar in alles bleker. 
II. H O O F T - S T U K. 
Van de tamme Tluifvogels. 
I. LID. 
Van het Hoen. 
D En Haan word by de Grieken 
Ornis, Aleftryon, Aleftor, Bretos, 
Kikirros, Kokkoboas, Ornis, Kory- 
ton, Kottos, Krokias, Kotikas, Me- 
dicos, Olophonus, Ortoboas, Ortalichus, 
Perficos Ornis, Serkos , Selkos, Oidos, 
Ornis, by de Latynen, Avis Cohortalis, 
Lucis, Chriftati, Oris, dat is Koy-vogel, 
Lucht-vogel, en Kam-vof el. De Hen heb¬ 
ben de Grieken Aleftriona, Aleftorida, 
Kikka, en OrtaLida,Mylagnda, enCortis 
avis 
