DER VOGELEN. f j 
toe-ghefchreven , en die konnen minder j den dach fag men twee (tippelen, van welke 
zijn, indiener eén warmeloghc by komt, iderfichbeweeghde, Welke fonder twijfel de 
wantde kokingh is een fekere warmte, maar liever en ’thert zijn ge weeft, welkedelen.de 
fy worden wel door te veel warmte bedor- 
ven, en onvrughtbaar, gelijk de Wijnen, als 
de Moer door de warmte verandert, fuir 
werden. Anftoteles heeft haar vorming, en 
hoe ’t ghemaakte jongh fijn voedfel neemt, 
nauwkeurlijk befchreven. Aldrovandui hem 
gevolght zijnde , heeft ons dit navolgende 
overgelaten, wy fullen fijn woorden voor¬ 
dellen. Ik hebbe feit hy bevonden, dat op 
den tweeden dach van de broeyingh , den 
doyer na den top helde, eenighfms veran 
dert, en m’tmidden, ghelijk als witagtigh 
was: waar van Arijlotela geen gewagh ghe- 
maakt heeft. Maar in eenigh deel van het 
witte, dat van gelijken verandert was, ver¬ 
toonde fich het hanenfaat, ’t welk die dry 
hoedanigheden fcheen te hebben, die ik nu 
voor verhaalt heb. Op den derdendach.de 
fchaal an het (lompe einde gebroken zijnde, 
heb ik geilen dat het wit, en het overige deel 
van’tey in de andere fchaal gefchciden was; 
want het wit was enigfins van de fchaal afge¬ 
weken, gelijk wy in alleeyrenfien, dieniet 
heel verfch zijn. Hier van noemt Pltniut de 
ghefchifte eyren algeele, welke op den der¬ 
den dach opgenomen werden. Hy noemtfe 
gefchift, na ’t getuigenis van fjermo/atu, om 
datfe verdeelt worden, en het witvan’t geel 
affeheid Ik fagh ook openbaarlijk die dry 
vliefen, die ik uit Aliiertus ghefeit hebbe inde 
eyren te zijn, gelijkuit Anfiotelei ookgeoor 
fel ve gefcit heeft, haar op den derden dach 
indegebroeide eyren te vertonen. Haar Ver¬ 
toonden noch twee ander fwarte (tippelen, 
namentlijk de ogen: en nu had fich de doyer 
opentlijk na het fcherpedeel van’t ey, daar 
dewarmte, endekragtvan ’tfaatgrootcrisj 
begeven; want dat word tot teeling van het 
vleefch,gelijkin alleandere dieren, die baars 
ghehjke baren, van het faat ghetrokken. Op 
den vijfden dach wierd die Hippel, die wy 
gefeit hebben het heit te zijn, niet meer ghe- 
(ien te bewegen, maarbedekttezijn, en die 
twee aderagtige doorgangen wierden open¬ 
baarlijk ghefien, doch de een was grooter als 
de ander: En het is niet waar dat Albcrtus 
gefchreven heeft, datfe gefien werden in het 
vliefch, ’t welk het wit omvangt: ten fyhy 
mogelijk fulkx van het derde vliefch gefeit 
heeft, daar openbaarlijk aderen in zijn, want 
daar anderfins geen teken van eenighe ader 
was. Door de ingeboorne kragt van die ade¬ 
ren, wort het overige gedeelte van’t ey in een 
verw, als een ftroyhalm, verandert. Daar 
wierden ook enige takjes gefien na die plaats 
te lopen, daar het hooft ghevormt werd, om 
daar heen het fuiverfte bloed, waarvan het 
hooft, en daar in de herflenen ghemaal. t wer¬ 
den, mette vormende kragt over te brengen: 
Het gebouw van ’t hooft was noch heel ruw, 
en wanfehapen, de ogen waren fienlijker, en 
_ _ t fo groot als een Erweet. Den volghenden 
deelt werd, en het is niet waar dat het tweede j dach het opperde van de fchaal van’t ltompe 
vliefch verfch gheteelt is : want indien dat! eind weg-genomen, en de twee eerde vlieden 
waar was, fofoude het indeongebroeideey- j weg-geworpen zijnde, vertoonde fich het 
ren geenfins gefien werden. Maar hetisook j derde openbaarlijk, met adertjes befet: Hier 
inde felve, ghelijk ik ghefien heb, doch inde j van meen ik datte Wijdeer gefproken heeft, 
gebroeide witter om de warmte. Op die fel -1 als hy feit: Het vliefch'isook metbloedighc 
ve dag wierd den doyer gefien na het fcher -1 vefelen onderfcheiden: En dit kan na mijn 
pc deel ghekeert te zijn, en dat is t geen de oordeel de nagheboorte ghenoemt werden. 
Mjfacer feide. Dedóyer helt op die tijdnajDaar na wafler tuflehen dit, en ’t vierde 
den top, waar het begin van hetey is j want vliefch, ’tgeen de vrugtomving, eenwate- 
daar gtooter warmte, en meerder kragt van rige vogtigheid: dien'ik geloof het weyag- 
faat is. Ook vertoonde fich in’t wit, een 
klein huppelend ftippeltje, en datift ’twelk 
de IVtjfgeer het hart noemt. Ik fagblijkelijk 
dat daar uit, een (lammetje van een ader- 
fproot, en dat daar twee andere takjes uit 
voort-quamen , welke die bloe-voerende 
doorgangen zijn, welke hy feide tot beide de 
vliefièn die dendoyer omvangen, en tot het 
wit uitgheftrekt te werden. Ikbengheheel 
van dat gevoel, dat die doorgangen aderag- 
tig zijn, en kloppen, en datter fuiver bloed in 
behouden werd, ’t welk totte teeling van de 
voornaamfte delen als lever, long, en dierge¬ 
lijke bequaam is. So dat de Wijfgeer wel ge¬ 
feit heeft, dat op den derden dach fich teke- 
tige deel van ’t wit te zijn, welk na t kippen 
van de vrugt noch over blijft, als totte teling 
onnut.Dat vliefch,lchijnt Ariftoteles an te wij- 
fen , fijn oorfprong van die doorgangen der 
aderen te hebben, voor fo veel het door de 
kraght der velelen, die van die aderaghtighe 
doorgangh gefprotenzijn, ineenbloedighe 
verw verandert werd. Daarna fach men de 
vrugt fich bewegen, en de ogen waren groo¬ 
ter als in den voorgaanden dach: Maar de 
onderlle deelen, als de borlt, buik, en voeten 
waren noch heel onvolmaakt, en konden 
niet onderfcheiden werden, en de bek was 
flijmagtig: fo dat Arijioteles wel gefeit heeft : 
Het onderfte deel van’t lichaam, word m’t 
nen vertonen, of de eyren vrughtbaarzijn of begin niet gefien, door enig lid van ’t boven¬ 
niet: hoe wel die waarneming in de eyren van (le ghefcheiden te werden. Het hooftwas 
grooter vogelen, als Swanen,Ganfen,endier- grooter als het gheheele onderfte deel van f 
gelijke geen plaatsheeft. Want in fodanige geheele onder-lijf. Op den fevenden dach, 
gelijk de felve Wijfoeer getuigt, vertonen haar het vierde vliefch gheopentzijnde, fagenwy 
die tekenen een weinig trager. Op den vier-; de vrughtnochgheheelklein en onverfchei- 
I den, 
