7Ï HSTORIE VA 
gen. Dat de Doffers voor haar Wijfies om 
de neften vechten. Eer fy ghepaart hebben 
trachten de Doffers die noch ougepaart zijn, 
d'andere haar Wijfjes te ontrekken. Avuen- 
Jta heefter twee om een Wijkje fien vechten, 
welk Wijkje dienanhingh, diedeoverwin- 
ningh hadde , welken ly daar na, 'tgevecht 
hervat, en hy verwonnen zijnde, weder ver¬ 
liet. 
^ Vrind- Sy houden vrindfehap mettemenfehen , 
chaf ■ fy worden in de tillen angelokt, en (y blijven, 
Gefnerus iudien de tillen met menfehen bloed bettre 
bn.^iber. f e " worden , en ly met bonen die met het 
tuï de felve beftreken zijn, gevoed werden, oftdat 
I^^-ter een herffenpan vaneen oudtmaninop- 
cap. 44. gehangen werd, oft een ftrop daar imandan 
gehangen is, oft darter eenige melk van een 
Vrouw , die een Meifje van tweejaren loogt, 
in verborgen werd. Met het hooft vaneen 
Geit, ‘twelk ghevilt en met veel Sout en 
Roomle Cumijn gekookt, en daar neder ge- 
fet, haar ook doet blijven; metten Kliuk- 
Havik, en merte Vleermuifen .gelijkopfijn ' 
plaats verhaalt is. Daar na mette wilde Wijn¬ 
gard , methet Yfer kruid ,Saly, met het zaat 
van Kuil boom, en andere. Sy worden ge¬ 
houden , en brengen ook vremde by, indien 
ghy iet van dele dingen in haar kot (kroyt, oft 
in 't neft hangt. 
Vyand- Sy hebben viandfehap mette Kring. Ha- 
Horat* 1 vik ’ v00r wiens ftem ^ febrikken, om dat 
i p ° 0 T : ' hyhaaral fchreeuwende andoet. Mette Kie- 
o<ic I«. kendief , en Arenden , voornamentlijk de 
«p!”;'.' 3 ' Zee-arenden: mette Bubo die fijn eyren uit- 
pioi iuigtimette Nachtuil, mette RaveDs, Voften, 
Ratten, Wefels, het wit Nielkruid, en met 
de tanden van de menlchen , welke eenige 
N D E NATURE 
de koude pis der Paarden. Het word gepre- 
fen tegen de fcherpe pis. De jonghe vederen 
met brandnetels gerooft, verfaghten de pijn 
van’t voet-evel, ghelijkA/arctnajbefchnjkt. 
De harde ghefwellen van den aars worden 
mette eyren gheftooft, maar de iieke moet 
eerft in water fitten, daar Yfer-krüid inghe- Galtn l ' # 
r. 
Method. 
cap, 
i>lm: 1 ii. quaadaardigheid in fich hebben, dat haar 
“f- naakre jongkien doodt, ik fwijghe voorts van 
andere 
Siekttn. Haarghebreken zijn Luifen en Vloven, 
1.. c. 9o. waar dooriy ,als fy metgereimght werden, 
HeroJoi: mager worden : niette pokken omtrent de 
1 ogen, die haar inde Oegftmaandmeeft quel- 
len : de lafery en fchorftheid , waarom de 
Perfen by Herodotus, haarverjaaght hebben. 
Gebruik, Van haar gebruik inde Genees-konft, zijn 
veel dinghen verhaalt. Om datfe heet van 
maaghzijn, breken die, gegeten zijnde, de 
Gard. dc fteen. Cardanus verhaalt datter de Parlen in 
xérui. gefuivert werden. Wy hebben uit de gehei- 
nieniflen der Egiptenaren verftaan, dat die 
gheftadighvan haar vleefch eeten, met geen 
peltige iiekten bevangen werden. De reuk 
van de wilde inde locht uitgheafemt,belet de 
lammigheid, en vallende fiekte, indien wy 
ViUamvanui , en Aben^par gheloven. Dat de 
herffenen kragt hebben om blindheid te ver¬ 
wekken, vrees ik of niet valfch is. Datfe in 
de ghenees-middelen die de welluft verwek- 
Diofco. ken voorgefchreven werden, is feker. Haar 
Gato: de bloed belet, het bloed dat uitte herffen-vlie- 
Simpi: fen vloeit, enisgoedvoorhetftarderoghen. 
mrnlx"'. Tot ' e P e °gben word het welghebruikt. 
Inde Mannetjes is het kraghtigher. Hierodes 
mengt het felve in een genees middel tegen 
kooktis. Haar drek is fohitfigh, datfe dik- p',,/™’ 1 
maal an brand raakt, en in Myfia welk een 
deel van Afiais, daar door een huis verbrant 
is; met Garften-meel, oft Afijn cemengt,doet 
fy de krop-fweren verdwijnen:gedroogt, en Gctntr: i 
met Kerflaat gefloten, gheneelt fy de verou- 
de pijn van de heupen, nek, en lendenen , ‘ 5 ' 
gelijk Fernehus befchreven heeft, in Afijn ge¬ 
weckt , is fy goed voor het graveel, als fy 
doorgeklenghft ghedronken wert, oft feven 
dagen in Afijngeweekt zijnde, en als Roof- 
water overgehaalt, en ali oo ingegeven wert. 
Syjaaght de vrugtaf, indien haar rook met 
Bevers-wijn. Opoponax, Mirh , oftKoeye- 
gal vermengt, ontfangen wert Een plaaiter 
uit de felve met fterken Afijn gemaakt, wort 
feer vorderlijk op hetgefwel van den aars , 
| Ficus oft Vïjg genoemt, geleyt: maar de drek 
van de tamme is flapper, en flerker van die 
I gene die haer in de bergen houden: van ’t ove¬ 
rige leeft Alarovandus. 
Haar gebruik wort ook in de fpijfe gepre- h; P o. * 
fen. Sy worden van Hippokrates m de lever- 
fiekte geprefen; in fwakheid der kraghten, 
na een langhduirige fiekte van fijntjes. En die 
van Pegu zijnerfoo op verlekkert, datfe die 
de vremdelingen fomtijds met verkopen wil¬ 
len. De wilde gekookt zijnde, zijn kraghti- 
ger als de tamme, gebraden: de jonghe wor¬ 
den beter geacht als de oude. Die van de len¬ 
te beter, als die van de fomer en herfft , hoe¬ 
wel defeheterGra sneren. En hier uit lult ghy 
by de fchrij vers fien, verfcheiden geflaghten 
van fpijfe, Mitdttfe prees die van Catalonie, 
datnochtansde jonghe het hooftendeogen 
befchadigen, en door haar veel gebruik de 
Lafary verwekken , feit Simrm Setbi; datfe 
het keel-gefwel doen groeyen, feit RJiafes-, 
datfe ten tijde van Varto ider paarvoortwe- v Jr re 
hondert penmnghen, en als fy fchoon wa- K: 
ren voorduyfend feftertien, verkocht wier- 
den. Datter ten tijde van Columilla ghevon- 
den zijn, die twee paar voor vier-duifend Columt; 
penningen kochten; tenlaatften, dat 1‘hmus 
fchrijft, dat L. Axius Roomfch Ridder, voor l.m. c.j 
den burger krijgh van Pomprjus,ider paar voor 
vier hondert Denanen verkocht, dat is meer 
de overdaat en wulpfheid toe te fchrijven, 
als het rechtgebruik. 
II. L I D. 
Van de tamme Duiven. 
\ T ■ /trro heeft dry geflagten van Duiven ge- v mc 
V fte.lt. Een wilt, en. ” “ 
- —, en klipaghtigh, 'twelk ie R: 
haar inde torens en daken van dewoninghen 
houd i w elke Perottü valfchlijk gelooft heeft 
fwart te zijn. Sommige betrekken die qua- 
lijk tot die klipagtige, welk m’t land van Bo- 
