Vrind. 
Xe hap. 
Scalig: in 
Theoph. 
1. 3. c. 16. 
Vyand- 
lc hap. 
J&lian: H: 
A: 1. 6. 
ca F . 4 v- 
\' criund. 
Mantuan: 
1 2. Part: 
Mar. 
AmbroH 
Hexamcr: 
4- J. 6 . 
Porphijr. 
1. 4. de 
Abltinent. 
Mart. 1 . 7. 
Epigr: 
Naam. 
Athen:l.q 
Onder. 
fcheid. 
Gal:l. 3. d 
Alimenr. 
Pfuedo: 
Arift: in 
Secret. 
Secrct, 
HISTORIE VAN DE NATURE 
zijn fterk in de vlught, en op de benen. 
Sy houden vrindfchap niette Papegay, 
Merl en Pauwen. 
Vyandfchapmette Ravens , en de Geel¬ 
vink oftTrieljhet Niefkruit, daar de Dui¬ 
ven van fterven, eten fy onbefchadight door 
een fonderlinghe gematigheid, door de ge- 
ftote pijn-karlen fterven fy. 
Tot haar verftant behoort: dat fy haar als-1 
’ereen van beide fterft, voorts alleen hou- j 
den, en alleen vliegen, nocht op groene tak¬ 
ken fitten, nocht fchoon water drinken: Dat- 
fe haar netten tegen den anval der Wolven, 
met bladeren van Zee-ajun , welke men feit, 
dat de Wolf verjagen , bedekken , als ook 
datfe het fwaartkruid als een tegengif van be- 
toveringh eten, en in haar neft brengen, maar 
met wat geloofwaardigheid dat gefeit wert, 
weetik niet. 
Wat haar gebruik belanght, de Egipte- 
naars onthielen haar van de felve, om datfe 
dikmaal de klauwen van den Havik, die fy; 
voor een heilige vogel hielden, ontfnapten. 
Martialis , in wiens tijd de Tortelduiven, de 
kop wiert afgetrokken, prijft feer haarach- 
ter-deel. Het gemeen hout de vetftevoorde 
befte. In de Genees-kontt doen fy ’t felve, 
dat de Ringduiven doen. De drek geneeft 
de witte plekken van de ogen: haar vrught- 
baarheid wort vermeerdert, indicn fy twee¬ 
maal ter week ’s avonts met een ghebraden 
brok , beftaande uit anderhalf vierendeel 
loots fchorflen van Caffia , een vierendeel 
loots Kaneel, met feven Laurier, en dry Ie- 
never bellen, welke met het vet van een Hin 
an ’t vuur gedroopt is, gevoet werden. Daar 
wort valfchlijk van Mi\aldus gefchreven, dat 
dieeen hart vaneenTorteldmfineenwolfs- 
vel byhem draagt, met geen minluft bevan¬ 
gen wort. 
IV- L I D. 
Vande Muffthen in ’t algemeen. 
D E Muflchen worden by de Grieken 
Strutoi Digeres, Degeres , Dereges, by 
de Macedoniers Dryes, en by Hefi]chius 
Smardicon genoemt. 
Arifioteles heeft nauwlijks andere als Huis- 
muflchen gekent: daarom komt alles wat hy 
gefchreven heeft met defe over een. By Athe- 
neuj , en Alexander Mtjndius , zijn andere wil¬ 
de, welkers Wijfjesmettetgehelelijffwak- 
ker zijn, met een rofagtiger bek, van voor 
met te fwart nocht te bleek, die mogelijk by 
de Hollanders Hout-muttchen ghenoemt 
werden. Daar zijn andere Huis-muffchen, 
e dieby Galenus Strutoi Purgitai, by de heden¬ 
daagse Grieken Afpurgitas genoemt werden. 
ByAlbertur zijner fommige, die op den top 
van thooft rood zijn, en in de holle bomen 
neftelen. Daar worden elders andere en altijd 
geilen, indien wy den Bafter- An/lots/w gelo¬ 
ven, en die, geilen zij nde, on weder voordu i- 
den. In’t Eylant van S'. Thomas zijn groene. 
en die Hingen: Avicenm gedenkt van een, die I 
in’t begin der lente vijfthien achter-een-vol- 23dJ.i1' 
gende dagen aartigh ibngh,en die daar na Aviccmi 
lijn verw verwiffelde, ftil fweeg,en fichver- ^' a J e c A .i 
fchool. In Indie ïseen Nachtmufch die by 
nacht vlieght, en’s daags ruft; hy is met de 
vlught en vleugels de Swaluw gelijk, uit den 
afgrauwe fwart, maar heeft op ’t midden van 
de vleugels een witte ftreep : hy haatgewel- 
digh den Nachtuil,■ hy is mogelijk de Colaris 
van Arijloteles , die hy feit van den Uilghe- Arilt: 1 
vanghen te werden, oft de groote wilde “P' 1 ' ■ 
Mufch van Aciuanui , die op de hooge top¬ 
pen vande Heefters fit, van verw, en grootte 
de Lewerk gelijk, met een fcharlende ftem, 
die ’swinters lich verfchuilt,en van de Nacht- 
uil gevangen wert. Daar zijner ook kleinder 
als de fnep, die fnel ter vlugt zijn, het water 
foeken, en fwemmen: en noch meer andere, 
van welke wy hier na fpreken fullen. 
De befchrijving, is niet nodigh dat imand Befck: 
van ons eyffche. Haar pennen veranderen vm S il - i 
als de koude hard dringt, in witte. Sy hebben 
noch rop noch krop, maar een langagtige 
maag. An den letten darm worden weinigh Ar io : t 
byhangfelengefien. De gal is fommige an de a. 1 2.1 
I maag, andere an den darm vaft. Sy werden c ' ult ' 
over al gevonden. In Meden is fomtjjdsfo üi0 j 0 J 
! grooten menighte geweeft, dat de Inwoon- sicui: 1 
ders gedwongen wierden te verhuifen, om cap ’ 1 ' 
datfe al het gefaide koorn op-aten. Te Delft 
in Holland worden dikmaal op een dach 
eenige honderden op een Brouwers Koorn- 
Solder gevangen. Hieronimus fchijntteken- 
nente geven, datfe vervliegen, ofthaarver- 
bergen. Atheneus heeft gheoordeelt, dat de 
mannetjes ’s winters haar verbcrghen, maar 
dat de wijfjes bleven, om dat die haar verw 
! verwiffelden. Aldrovandus heeft ghemeent 
I datfe onder de weghvliegende gheftelt wer- 
' den, omdat de Mannetjes inde Lente, als de 
innerlijke, en uitterbjke warmte angroeyt, 
haar \V ijfjes tot voortteeling van haar jongen 
beginnen te vermanen. 
Sy leven by Graan, en gefait Koorn, met v ° c,lreJl 
Geers, Vliegen, Muggen, Paarde-vlieghen, 
Wefpen, Krekels, en Byen,-eeten ook graag 
Garft, welkers baft fy haaftig weten af te pel¬ 
len. Ook ver werpen fy de Vlierbefien niet, 
en eeten ook faat van Bingelkruid, ’twelk 
fy fonder fchade, om de engte van haar ade¬ 
ren, oft om deoorfaakvan de Quakkels by- 
gebragt, gebruiken. 
1 Watangaathaarteelingh, fy werden heel T «>mf 
j geil bevonden. Scaliger heefter een geilen, scaiig: > 
die in weinigtijds tienmaal ineen hol vaneen Elcrc i'. 
overftaande muirvloogh, om met het wijfje 269 ' 
te paren. Ahirovandus heefter een gefien die A idro: j 
j in veel minder als de tijd van een uur twtn- Omith. 
tigmaal met het Wijfje paarde, en meermaals *• 1 C ' I ‘ 
foudegedaan hebben, indien ly niet vervlo¬ 
gen waar. Sy neftelen onder de pannen van 
deHtüfen, oft inde gaten van de miuren, cn 
1 om defaghtheidvoor haar jongen, inhoyen 
! vederen. Somtijds nemen fy de Swaluw ne- 
j ften in. Waarom fy gelooft werden datfein 
I %P- 
