V. 
ra 
HISTORIE VANDE NATURE 
HOOFT-STU 
Vande Spreeuw. 
£ 
K. 
D E Spreeuw by de Latynen Sturnus, by 
de Grieken Pfarpfarus, Bijpta, Bijptus 
en Golmis (gelijk ghy by Hejychius , en Pbavo- 
nms lefen i uit) genoemt,is een vogel om fijn 
verfcheiden verwen,en over ’t lijf gefprenkel- 
de vlekken fchoon, en wordt vande Dichter 
fchoon gefchilderde genoemt. Hy wort niet 
alleenlijk met witte plekken geverwt, maar 
is ook roodaghtigli, en is ookfomtijds geel; 
op de vleugels, omtrent de ogen en achter 
op den rugh is hy groenagtigh: hy heeft een 
bek niet ongelijk den Exter, in’t einde bruin, 
*ri(l: H: een ftart kort en fwart, en de voeten by na 
cap.iö faffraanagtigh. Ariflotelei fchijnt alleenlijk 
het gemeen geflaght, dat met fijn fangh bo¬ 
ven op de huyfen , ons de oyren moede 
AlJirv: maakt, gekent te hebben. Aldrovandus ver- 
toonter dry, een geheel wit, den bek, welk 
uitten geele rood is, en de voeten die light 
vleefch-verwigh zijn uitgenomen, de ander 
had het hooft, hals, en bek wie, boven de o- 
gen twee fwarte vlekken, de buik was wit, 
de beginfels vande vleugels met blau wagtige 
plekken onderfcheiden: de flaghpennen van 
de vleugels cn de ftart, ghelijk inde gemene 
Spreeuw, de voeten zijngeel, hetgeheleli¬ 
chaam vanden derde was uitten afchgrauwe 
geel; de borft was met ftippelen befprenght: 
de bek, en voeten waren fwart. 
Voecïfel. So ghy haar plaats befiet , fy werden over 
r “ ts ‘ alghevonden, fy foeken de Haver-Ianden, 
Broek-landen.en de landen daar beeften wey- 
den. ’s Winters houden fy haarin de torens 
en daken; foghy haar voedfel befiet, fy zijn 
Al-eters; want behalven Beycn, Druiven die 
fy graagh eten, en daarfe vet af werden,eten- 
feook Geers, Boekweyt, fcherlingh, drek 
en Wormen, ja de dode lichamen van gehan¬ 
gene menfehen. Daarom onthoudenfich de 
Neerlanders van haar gebruik in fpijfe. 
Tcelingh. Sy neftelen by na op de felvc plaatfen , en 
wijfe als de Muffchen: men feit datfe dry-; 
maal’sjaars broeyen, en op een tijd fevenof! 
acht eyren leggen. De Grieken feggendat¬ 
fe Kichlizein,ende de fchryver van de Nach- 
tegaal feit Piiitare, wy feggen datfe fluiten. 
B-uier. de ’s Morgens vroeg rafen fy feer/s nachts fwij-j 
S enfe ftil-Daar zijnder gefien die de ftem van 
riin: ï.io. alle vogelen nabootften , en in deftedenvan 
cj p . 34. Vrankrijk zijnder dieeenreden volkoment- ' 
hjkmet langet'famenknopingh uitdrukken. 
De jonge Kcyfers haddenerook een vande 
felve wetenfehap. 
Vïught. Sy hebben eyghen datfe met fcholen vlie-! 
gen, en als een ronden balin malkander fwie- 
ren,ider naar het midden trachtende.’s avonts 
vergaderen fy meeft, en vliegen dikmaal met 
fo grooten menighte en ghewelt, datfe een 
fchaduw en eenghedruis maken. Men feit | 
Getier: datfe haar felven een Genees-middel berei- 
Oi imh. (j en . een f e jj ere wree f an Gjn ontlede been, 
de eyren van de Mieren, gefloten en onder 
fijn vleugels warm gemaakt, en wierd alfo 
inweinigh daghen ghenefen. Sy vrefenden 
Havik, den welken fy van boven oft ter zij¬ 
den op haar ankomende, met haar vleugels 
verwayen en onder haar vliegende met drek 
bewerpen. Sy fterven van Lookzaat, en 
werden van de honden gevreeft. 
Galenus rekent haar onder de verdunnende Gebruik 
fpijfe en die van goet fap zijn, ’t welk van de 
jonge, ort die op de bergen leven te verdaan da ai«: 
is. In de Wijnpars-tijdwordenfeomdeover- 1,1 3- de: 
vloet van goet voedfel niet mifprefen. Car- carj; i. 
danus fchrijft datfe beter werden,als haar eerft Sanic 
gevanghenzijnde, de hoofden afghefneden c ’ 2 '' 
werden. Den drek van die gene, die met Rijs 
gevoed zijn, is goet om’tangefight tefmuk- 
ken. 
NB. Het Indip geflaght van de Spreeu. 
teen ,fledat in MantiJJa N°. 6 . 
IV. HOOFT-STU K. 
Vande Coccotbraufles (oft 
I(jtrlbrekers). 
A Ldrovavdus vertoont twederlei Karlbre- Bcfchjyi 
kers, de gemene van Gejnerus,e nde ge- vin £ l1- 
kuifde Indife, die is fo genoemt, om dat hy 
met fijn bek de Pijnkarlen, en Karfle-ftenen 
breekt. Omtrent het Meer Verban, wort hy Aria : k 
B ergvink ,en by Bellonius om de grootte van '• 9 - 
fijn bek, Grofbek genoemt. Ymand meen- Beiionj 
de, maar valfchlijk, dat dit de Pardalis van ie avib, 
was, gelijk uit de vergelijkingh van 1- <■. c,: 
de voeten fal blijken: want de Pardalus is ge¬ 
heel afchgrauw,foo groot als een Spreeuw, 
maar deKarlbreker, indien wy de befchry- 
vingh van Bellonius volghen, is een weinigh 
minder als de Spreeuw, meteen harden bek, 
en na evenbedeelingh van fijn lichaam heel 
groot; fijn hooft is boven gheverwt als een 
Orangie-appel, met een fwarte vlek onder de 
krop, afchgrauwen hals, goutgeelenrugh, 
met vleugels an de einden uitten groenegecl- 
aghtigh, gelijk de kringh in de Ringduiven : 
de ftart is an ’t einde wit, onder goutgeel ,■ de 
buik, borft enkrop zijn van een felveverw. 
Gefnerus eigent hem de grootte van een Le- 
werk oft vande Loxia toe, fijn bek is hard, 
fterk,kort,en breet,onder met fwarte pennen 
omringht. Het hooft is in’t Wijfje groen- 
grauwjoft uitten afchgrauwe roodagtigh; de 
pennen van de vleugels zijn boven fwart,in’t 
midden witagtig, an’t einde by na blauw, 
alsvande Indife; de hals isvoor,en weder¬ 
zijds an de fijden met afchgrauwe vederen 
bekleet, de rugh is uitten bruine fwartagtigh. 
Somers word hy inde Boflchenghevan-plaats, 
gen, en dan houd hy lich in Italien op deber- 
gen. Omtrent Ofloberkomthy naardelaag- 
ten. In Hoogh-duitflantword hy fomersfel- 
den, ’s winters dikmaal gefien. 
Hy neftelt in de holle bomen: Hy leeft by 
Karfle-ftenen, die hy metten bek kraakt, als 
ook met Olyven, en andere befyen. Hy 
houd 
