Pün.H.N. 
l.io. r. 12, 
Myndus' 
apiid A- 
th.n:'.9. 
Scaliger 
ïxercic. 
•ffi.li.in: A 
H: !.i 2. c. 
30.I 11 ,c 
ï.l dein 
Variar I.4 
Vlugbt. 
Ouder- 
dom. 
Arift: 1 .$. 
H.A.c.i. 
.ffilian: H: 
A : !. 14 . c 
13 .Statius 
Homerus 
Voordui- 
dingh. 
Plutarch. 
l.i.de elu 
cainis. 
Herberfl. 
in Molco- 
vit.Le^ar. 
Scaina 
Hammo. 
12 HISTORIE VA 
vergeet. Dat fy den Wellen wind om tc fin- 
gcn waarnemen , om van niemand bekent te 
werden, wanneer fy verfekert zijn van haar 
noodlot. Ghy fult dit by Lucitmus, lHinius, 
' Aiexandn Myndus en Scaltyer een verdichtfel 
bevinden. jEhanus twyfelt , en fchijnt nu 
dees, nu die toe te liemmen. Of hy fijn doot 
befinght, dat men feit dat Brrtjpivoltis ook an- 
ghemerkt heeft, weet ik niet. VandeOli- 
phant word hetfekergefeit. Datfefingen is 
ongetwijfelt. Pendafius hecftfe horen lingen 
in 't Meer van Mantua. Omtrent London 
.inde Teems ontfangen fydeScheepvarende 
met ecnvrolijk ghefangh. Aldrovaudus heeft 
1 angemerkt datfe enigen fangh op de wijs van 
klagten, t'allen tijde van haar geven. Hier toe 
fchijnt die dobbele buigingh, dieeerftinde 
koker van het borft-been infchiet, en daar na 
met een andere ombuiginghop de vork ru¬ 
ftende, inde longen valt, gemaakt te zijn, op 
dat de flem,in die hoek van de gebogen logt- 
ader, weerom fluitende , met een grooter 
klankfoudeuitbarften, engelijkals doorde 
ruflvandieverbhjving, indieomdray, ver- 
frift zijnde, in voortgaan meerder kragt krij- 
ghen. 
Sy betonen haar verftand, voornamentlijk 
inde vlugt, Sy fetten voort op de wijs van de 
Lyburnife fchuins met een fpits, om de loght 
alfo beter te breken, dan of fyrechtvoort 
gingen. Van achteren het fpits fich allenf- 
kens verbredende word dat den grootflen 
hoop gegeven. Sy leggen haar hallen op dc 
voorfte, en de leiders dragen de vermoeide 
op denrugh. 
‘ ’t Geen van haar ouderdom by /Elianus ge- 
lcfcn werd datfe tweehondert jarcn fouden 
leven, is ongelooflijk. 
Sy hebben fomtijds onder elkander ful- 
'ken ftrijd, dat de een den andere op-eet, oft 
gelijk jÈlia-ms feit, ombrenght, enfyfparen 
nocht eyren, nocht jonghen. Sy vrefen voor 
denArcnt: maar angetaftzijnde, weerenfy 
haar dapper. Sy komen ook niet wel metten 
blixem, (langen, en draken overeen. Datfe 
geilen zijn van de Scherlinkte dervenisniet 
vrcmt, wijlde Verkens felf daarvan omko¬ 
men. 
Gy fult regen verwagten, wanneer fy het 
water met dauw befproeyen, maar indien fy 
haar behouders diep onder dompelen, fchoon 
weder. By de Switfersvreeft men voor grote 
koude als fy inde Winter in eenigh Meer ge¬ 
ilen werden. 
Haar gebruik is by de oude inde fpijfe ge- 
prefen. Alexandrimis teltfe onder de heerlij¬ 
ke Vogels, en wierdenden IVyjgemidc Gallen 
voorghefet; zijn noit minder als deGanfen 
geacht geweefl, gelijk uit Plutarchus kan ge- 
oordeelt wei*len. De jonghe Schrijvers be 
fchuldigen haar van hard, en fwart vleefch, 
om dat haar moghelijknietalsoud’bejaarde 
toe komen. Nochtans de VorftenvanMof- 
covien wanneer fy vleefch ecten fetten defe 
de Gaden voor. IndeGenees-konfl, maakt 
hetyethetanghefight helder, en beneemt de 
NDE NATURE 
rimpels. De eyren worden tot het wilt vuur 
gebruikt; het vel word gelooft an de maag 
gehangen, dooreenbyfondere kraght de ko- 
kingh te bevorderen. 
II. HOOFT-STUK. 
Van de Gans. 
I. LID. 
V‘M de tamme Cjans. 
D E Gans in ’t Latijn Anfer, en ergens PlimH: N 
by Plinius Ganza, by de oude Grie- l 
ken Chein, cnChinaby de huiden- 
daagfe genoemt, is een Vogel fo be¬ 
kent,dat hy geen befchrijving van node heeft. 
Hy word in wilde en tamme verdeelt, van 
welke die by Anjlateles de klemde is. Dat hy 
niet veelverwig is word van Columella yalfch- 
lijk verhaalt. Wijl by ons de bonte, de witte 
in veelheid overtreden. In’t Rijk van Sene- 
ga, zijnfe veelverwig. In Nova Spanje heb¬ 
ben fy een roden kop, en zijn witter als de 
Swanen. Daarzijn’er gefien met twee hoof¬ 
den,en fo veel tongen,eenen hals, en vier bee- 
nen, van welke het eene paar de plaats der 
vleugels, en het ander de plaats omtrent den 
aars befaten. De twee vleugels wierden om¬ 
trent den hals uitgebreid. Daar is noch een 
ander van Albertus verhaalt, met een dobbe¬ 
len hals, vier beenenen fo veel vleugels, en 
eenen rug, fo dat het rwe vogels fchenen die 
malkander droegen. Daar vallen onder haar 
om haar vogtigheid.en bottigheid, veel wan- 
fchapfels. Indien ghy haar innerlijke deden Ariil: 
bellet. De kloten worden onder ’t middel- H:A: 
rif an de lendenen gehegt. T we vaten uit het 
onderfle deel van beide voortkomende, en 
neerwaarts recht langs de lendenen fchieten- 
de,komen omtrent het heilige been te famen, 
en maken een ronden doorgank, die in veel 
ronden omgebogen werd, en welkers opper¬ 
deel geheel vleefig, en ’t onderfle kraakbee- 
mgis. Gy fult niet qualijk oordelen, dat haar 
het uitterfle gedeelte ’t welk indeverfame- 
li ngh opgeheven werd, in plaats van een teel¬ 
lid gegeven is. 
Haar plaats is by na over al, uitghenomen Plaats, 
dat deel van Arabien dat tegen’t Zuiden leit. 
In’t land van Belois, dat by na fonder water 
is, zijnfe met grote kudden, en fy maken daar 
groot geld van de vederen Van haar voed- 
fel wil ik niet fegghen. Sy eten de jonghe 
fpruiten van de bomen, en al ’t kruid van de 
groene hoven, de groene Wijngaards bla¬ 
deren. Klaver, Fcnugriek Latouw,en andere 
meer. 
Watangaat haarteeling Syverfamelen Tedingt 
in’twater, ennietop ’tland, na de verfame- 
lingh vervullen fy haar met water. Eertijds 
wierden de Manneges elk dry Wjjfjestoe- 
gevoegt, nu fes. Haartijd van toelaten is de v.u-ro Jc 
bequaamfl inde Winter. De jonghe legghen r g ' c rul11- 
ook fonder verfameling, maar onvruchtbare aVii-H: 
eyren. Die niet verfamelcn , indien fy fonder a.i.ó.c.i. 
’t felve 
