VOORREDEN, 
TOT DEN 
LEZE Pv 
Ede hier gunftigeLefer een ftaalvande Natuurlijke 
Befchrij ving. Den drukker heeft dit willen in de Vifl'en 
vertonen. En ik oordeelde datter weinig an geleghen 
was waar het ftonde, alsmaar het overighe , dat met 
Gods hulp gefchieden zal, an den dachquam. U voor¬ 
deel is my een opgenomen arbeid : Die het vry moey- 
lijk was, tot noch in wijdlopige bladeren fich te be- 
naarftigen. Ik verfwijg de genoeglijkheid, die in de befte verftanden ftort, 
als de zy onuitputtelijke veranderlijkheid van de natuurlijke gedaanten , en 
haar wonderlijken aart vertoont. Indien gy God, de ervarentheid, den a e - 
menen gang, en de navolging van de Natuur anfiet, ftilt gy de felve heel no- 
zaaklijk vinden. IkfeggeGod : Want gy zijt gehouden een daaglijkx en 
eerbiedig eerder van de oneindelijke macht en goedheid Gods te zijn. Dit 
boek van de Natuur opent u, na de H. fchrift, zijn wonderen. Ghy zult hier 
een werkftuk van zodanige grote, en zijn delen van zo grotenfwaarte vin¬ 
den , dat het befwaarlijk is te oordelen, wat ons meer tot verwonderin» 
opvoert, de oneindelijke tuflenruimte van de delen onder fich, oftzoo 
een ongemene grote van de felve in fich. Ghy zult lichaamtjes van Hecht 
anfien bemerken, doch van zoo grooten fchranderheid, datfenaulijk iet 
fchijnen te zijn ; maar welkers krachten mette grootte in verfchil komen. 
De Son is honderttfeftig, oft, zo andere willen, hondert veertigmaal groter 
als de Aard : en nochtans van zo grote fnelheid , dat hy op een dach thien 
duifend mijlen afloopt. De Maan,hoewel het naafte geftarnte an de Aarde 
isophetminftc p. halve middellynen; datis 178698. ftarkundige mylen 
verfchoven, welke indien fy tot onfe mylen door 52. moeten betrokken 
werden,ik bid wat falder voor een grootte uit ontftaaniDc Aard en ’t Water 
tot een bal betrokken, hoewel fy fware lichamen zijn , hangen nochtans zoo 
midden in de logt ge wikt,en zodanig na de Afpunten gefchikt, datfe niet een 
nagel breed van k Ooft nakWeft,of van kNoordnakZuid,elders oft ten te¬ 
gendeel konnen gedreven werden. Daar is een vifchje Echineis of Zee-egel, 
enRemora genoemt, en men gelooft dat het felve, om k roer van een fchip 
gehecht,dat kanonbeweeglijk maken.De zeilfteenis een yferkluit,maar wat 
wonderwerk voeren wy daar niet door uit ? De Mieren zijn een onmachtig 
volk ; nochtans hebben zy een wijs vanborgerftiering en geheugenis. Zy 
bytenhetzaat, datzy verbergen , het pit af, op dat het niet weder ui tte aard 
zoud fpruiten. Door den regen nat geworden zijnde , leggen zy dat weder 
in de Son tedrogen. En wijl zy van verfcheide zijden haar koorn tkamen- 
voeren, zonder dat deene van dknder weet, daarom hebben zy zekere da¬ 
gen,om,als op een jaarmarkt,ffamen te komen,en malkander te mogen ken¬ 
nen. De Bye is een klein gekerft dier, en in anfien van geen waarde ; maar 
zo ghy haar natuur en heerfching overdenkt, zult ghy uitroepen : dat de na¬ 
tuur der dingen nergens meer geheel, als indealderminfteis. Ditzijn be¬ 
wijsredenenvan de oneindelijke macht, welke deNatuurbefchrijvers ons 
* 2 doen 
