VOORREDEN, 
daareenzielinteblafen; het oog tottc Karren teverheffen, an kleine din¬ 
gen een wonderlijke fwaarte vaft te maken. Verfcheide met maatzang op te 
wekken, en te verdoven. Ten lellen, verfchijningen van geelden, nachtge- 
fichten, en ik weet niet wat al veelvormigheden na te maken, gelijk als Mor¬ 
gana Rheginea in de zee van Mamertus, van welke de verftandige Kirche- 
rus l. io. Jfrtis Magrue Lucis , & Umbr<e cap. f. handelt. Is dit wel zonder ken¬ 
nis van natuurlinge dingen gedaan ? zo zijt gy bedrogen. 
De Bouman kan zijn akker niet wel ploegen , braken , eggen , wieden , 
£n zuiveren : De Thuinman zijn hof niet wel planten : De Schaap¬ 
herder zijn Kudde verzorgen : De Koeherder zijn beelden te hulp komen: 
De jager het wild opdoen en vervolgen : De Vilder het fchobbige vee 
belagen : De Vogelaarde Vogels bedriegen enz. indien hy zonder dit be¬ 
hulp is. Hier door beldaat de overeenkomll mette Dieren. Adam heeft 
haar namen gegeven : En de navolgers van Kain hebben de handwerken ge¬ 
vonden. Het is dan ook geen wonder dat Salomon hier zo veel an te kold 
geleit heeft, dat hy boeken van Planten en Dieren heeft gefchreven , die tot 
ons leetwefen vergaan zijn, hoewel datter gebeuzelt werd dat de boekka- 
mer tc Preteganes die heeft. Datter ook zo veel van Alexander de Groot, 
in't onderzoeken van de Natuur door yfrifloteles , angehangen is, dat het 
tot veel talenten geldegen was. DatFran^ois, de I. Koningvan Vrankrijk, 
Cillius , en Bellonius , twe ervarene Mannen, van welke ook enige din¬ 
gen in deze ftof verhaalt werden , na de afgelegen plaatzcn van Kriftenrijk, 
jana Azia en Afrika gezondenzijn. Door de wonderlijkheid van deze ken¬ 
nis is zonder twijffel gefchied, dat, behalven Koningcn en Vorflen , dc 
voornaamfde Wijsgeren, de zelve onderzocht, en de Nakomelingen heb¬ 
ben anbevolen. Wy hebben noch, behalven die welke in dc bodekamers 
van Alexandrie, KonldantinopoIen,Pergannen en andere, tot ons leetweien, 
zijn verloren, en die mogelijk noch mette Motten en Schieters oorlogen,on¬ 
der de oude Wereld-belchryvers Arijloteles, Tbeophraflus , Dioskorides , /£ 7 m - 
»/«, Oppianus, Ifplumella, Varro , Balladius , enz. En die voor alle fdrekken 
kan Tlinius , wiens Aap Solinus genoemt werd. Onder de nieuwe Gefnerus 
oft Hoogduitfe Tlinius , Aldro'vandus , Wottonus, Turneus , Mouffetus , Agrikola, 
lBoêrius , 'Baccius , ^fuyeus , Scbonfeld , Freygius , Matthiolus , Tabernomontanus , 
(Baubinus , Xmienes , Bujlamantius , fondeletius , Bellonius , Cafhts, TbeVet, 
Markgraaf , Ftfo , ab Horto , enz. en die de fcheep vaarten van beide in die 
befchreven hebben. Hierom ben ik dikmaal verwondert, datter geen leflen 
an dufdanige befchrijving in de hoge Scholen , uitgenomen te Bononie, 
(te Wittenberg heeft zulkx de treflijke Sperlingius ook beginnen voor te 
wenden en te dryven) worden toegeèigent : En dat wy liever onder de 
verfchillen van de algemene dingen, die tot geen gedacht van leven be- 
tjuaamzijn, willen grijs werden , als het geheim van de Natuur doorgron¬ 
den,dat an een ider dienftig is. En dus ver van de Natuurlijke Befchrijving. 
Van mijn arbeid hebt ghy dit weinige. Dat ik voorgenomen heb degehele 
Natuurlijke Befchrijving te voltrekken, indien my God daar toe het leven 
fpaart, en zulkx uitte grote boeken , zo van de nieuwe als oude, voorna- 
mentlijkS 5 linius, Arijloteles , Oppianus , Gefnerus , en Aldrohandus getrokken, en 
in korter kringen befloten, en voornamentlijk datgene, 't welk totte kennis 
derNatuurlijke dingen behoort,en alle andere dingen over te (laan, en om u 
niet op te houden, een orde te volgen, die my alderbequaamfl: dunkt, om u 
geheugenis te hulp te komen. De Paralipomena voornamentlijk uitte nieu¬ 
we, die ons beide in die befchryven , daar byte voegen, op dat ghy niet 
klagen zond datter iets nagelaten is. In de Befchfijving dikmaal de eygen 
* 3 woor- 
