VAN DE VISSEN. 
zaam, en word licht getamt. Hy doetdc 
Indifc Viffers veel voordeel in ’t villen. 
Aneen dunnen Herken draad ghebondcn, 
word hyinZeegebragt, en met vrindelij¬ 
ke woorden angefproken zijnde, wordhy 
op dc villen, ja op heel grote los gelaten, en 
hechtzichindezijdenoftden buik,en wort 
alzowederuic-getrokken. Den gevangen 
vifch word dan zachtjesaf-getrokken, om 
dat hy, dewijl deze heel valt daar an hangt, 
niet zoude befchadigt worden. 
Bevie van de Indifc Revcrfus , die de Paling 
gelijk is , de tTveedeplaat. 
II. HOOFT-STUK. 
Van de Glatte Zee-Vij]en. 
I. LID. 
Van de Thunnus of Tonijn. 
D E Tunnus , ’c zy of van ’t Griekze 
woord Tuncin, 'c welk is met groot 
“i • 1 “• gewelt gedreven worden, alzo genoemt ; 
ofc van’tHcbreeusThunnia, daareenge- 
flaght van Walvifch door verdaan word, 
heeft by dc fchrijvcrs, na ’t onderfcheid van 
den Ouderdom, veel namen. DeThynnus 
oft Thynna enkchjk , ’t zy Mannetje oft 
Wijfje, alzo genoemt, isgrooteralsdc Pe- 
i'lin-ü.c.i! lamijs, maarkleindcralsdecigentlijkghe- 
inft.H.A. noem dc Thunnus. Het jong word Kordy- 
la genoemt, welk dc oude, die in den herfft 
weder in Zee komen, navolgt. Ariftoteles 
zeit, datze weinigh daghen leven. Caza 
noemt haar Aiixus. Als hy weder in de 
Poiitus uitdegrooteZee komt, word de 
Kordyla Pclamrjsgcnocmt, om dat liy zich 
in ’ t flijk verbergt, oft om dat hy met lcho- 
d-'ÏT’rt" l tn zwemt, gc\i)LPlutarchus zeit. Andere 
' noemen hem Limoza, Limatra en Lutaria. 
Als de Pelamijs een jaar oud is, wordhy 
Thunnus genoemt. Die wat groptcr als de¬ 
ze zijn, Triton,Orcynus, Apoleftus, Sar- 
i. 3 . dajSynodontis, Cybia, ofc Cybios, Cete, 
Melandris, Chehdonas,Xanthias. Zy heb¬ 
ben nictzonderredenzulkenamen. Maar 
ghy zult ook bevinden by de fchrij vers,dat 
haar verfcheidenedelen , dicin’tzoutbe- 
waart werden, zondcrlinghe namen gege¬ 
ven zijn. 
R Plinius noemtze glac. Rondeletiusl chrijfc, 
.. . dat zijn Orcynus, alsook die gene welken 
hy onder den naam van de rechte Pelamijs, 
oft Thunnus van Ariftoteles voor-ftelt, alzo 
met grootc lchobben ghedekt is, darhy 
fchijnt geen te hebben, maar datze in ’t ko¬ 
ken beginnen te gapen, en dan ziec men 
klaarlijk datze met een dun vliesje gedekt 
zijn. Hy doet’cr by, dat de Pelamijs Sarda 
glat van huid, en zonder lchobben is, uit¬ 
genomen dat deel ’t welk van de vinnen, 
an dekuwen gelegen, begint. Ook zijn by 
de fchrij vers inde tekens van de kunne het 
onderfcheid van de Pelamijs en Thunnus 
niet eens. ^Ariftoteles , Plinius , en Atheneus 
onderfcheiden het Mannetje van ’c Wijfje g . ' 
daardoor, om dat zy onder den buik een Pii1.9c.1r 
vinnetje heeft het fwakke genoemt,’t welk jj ls 
het Mannetje niet heeh. Rondelet ius zeit,dat 
in beide die vin altijt gevonden werd,doch 
ongefchciden in ’tMannetje, gefcheiden 
in’t Wijfje, om dat het gat van den aars 
zoude kunnen verwijd, en haarvrugt beter 
an den dagh gebragt konnen werden. Sca- ScaUxcrc. 
liger fchrijft, dat dc viffers van Ligurie en 
Madilie opentlijk bewefen hebben, datde 
Thunnus nimmer uit dc Pelamijs voort¬ 
komt. Dat deThunnus alleenlijk hier in 
van de Pelamijs verfcheelr, dat deze blauw 
an de zijden is, en die met baanvijzc,dwar- Bdion.dta 
ze, fchuinfe plekken verkiert is, ghetuyght AJdlov> 
Bellonius. Diein’tjaar M. D. LXV. inde 
Straat gevangen wicrd,en XXXII. voeten 
lang, en XVI. breed was, die had op zijn 
huid een hele vloot gefchildert. 
De plaats vande Tonijn fchijnt verfchei- p) ? ats - 
den na haar ouderdom. Oppianus , die haar nEt!' 
onder de Zcc-viüen telt, fchrijft, darfeuit i.t.c.óso. 
den Oceaan, met de Lente, om haar vrugt 
te telen , in dc Middcllandic-zee lopen, en 
datter daarom alfdan veel in de Tyrrhenifc 
en Ybcriz.eZ.ee gevangen werden. Iovius 
doet’erby, datfe in de maant May uit-ge- 
dreven werden. Dat de Pelamijs dc Zee, 
dichc an de Rivier oftpoel gelcghen, be¬ 
woont , en daarom in de Pontus om foeter 
kolt relheckenmct fcholen loopt, hebben 
wyuit Plinius, ghelijkook Strabo verhaalt, 
datfe in dcpoelMeotis ghctcelt werden. 
Datfe de warmte focken , en daarom by-na 
boven water fwemmen, en in de Rivieren 
fchietcn, leren wy uit Ariftoteks : Daar zijn 
j ’er ghelien , die te Agathopolis tot an de 
brug, die enige duifend treden van de Zee 
leidt, opfwommen, gelijk ‘Rondeletius ver¬ 
haalt. platina leidt ook datfe in den Rijn, 
Nijl en de Po, en in eenige plaatfen vol 
wierzijn. Datfe buiten de zuilen van Her- 
kules, door den Oolten windgedreven, in 
groot getal en van ongelooflijke dikte ghe- 
vonden zijn, bcfehrijfc Ariftoteles. Het is 
naulijk te geloven datter fo veel Tonijnen 
inde Indife Zee zijn, datde Vloot vanY- 
lexandcr dc Grote, niet anders als door een 
groot Leger belet, haar vaart heeft moeten 
veranderen, ghelijk wy by Plmitu lefen. 
Want de Griekfe fchrijvcrs feggel) dattec 
Walvilfengeweeftzijn. Van haar vangften 
verblijf omtrent Byzantium, fchrijft Strabo 
aldus: 
Zijnfpijsisfomtijdswier-, dikmael om¬ 
trent Spanje, voornamentlijk (uitdevoor- 
zee, na de zuilen van HerkulCs ghedreven 
j zijnde) eykkels vandeEyke-bomen, die 
omtrent de Zee groeven, daar fy heel vet 
A 3 van 
Plin^c.iy 
Strabo* 
Geogr.1.7# 
Arift.H.A, 
8. c. 19» 
Ariftot. in 
Admirand. 
Plin.H.N. 
9.C3. 
Strabo 
Geogr. 
A riltqr. in 
Admirand. 
Strabo I.3. 
