8 
NATUURLYKE 
III. LID. 
Vtm de Xtphi.is of C l.idius , o ft Zn>MLrt-vifh. 
D E viicli welke an de geftaltc vandc 
fnuit Xiphias', en by Epicharmus Schi- 
phias, by Mxandrus Xiphius, en by de La- 
f ]ha - ' = ■ tijncn Gladius oft Swaert-vifch genoemt 
wcn, noemt Homerus Kuyatfezychius en Vn- 
Thorenea, en andereThranis; Hermo- 
l.nis TomusThui'inus: want fo leeft hy by 
ritmus , mogelijckvanThuri, een Stadtin 
Italië, A/bertus noemt hem Miles. Salvinnus 
h™i y ?lfu enM *-lï' uriHS meilen dat hy van ritmus Ga¬ 
leus genoemt werd; maar qualijk. 
Rondcl. in' Hy is fomtijds heel groot. Ronddetius 
Plin’.rf’ ^ c ’ c dac h y dikmaal thien elleobgen lang 
werd. ritmus , dat hy de Dolpijn in grootte 
over-treft: Strdbo, dat hy een bootje gelijk 
is. Hy heeft een rond lijf, van ’thooftaf 
terftond heel dik, daar na tot de ftart dun¬ 
der; in’teindc, voor ’t begin van de ftart, 
vertoont lïch een uitpuiling. Dc huid is, 
na de ftart, in ’t antaften , glat; maar na 
den bek ruw. Onder de huid zijn veel 
fchobben verborgen. Op den rug heeft hy 
vctalseen Varcken. Bey dekaak-beenders 
hebben een fnuit; maar de bovenfte is meer 
beenachtig, harder; en fomtijds tweellc- 
Di'non - hogenlang: QAtheneusïeidt, datfefoolang 
r als’tgeheelelijfisj) deonderftc korter, en 
dryhoekig. Die heeft fich dikmaal in grote 
als dry tegen thien, d ander als een. Het 
fwaart is fcherper als yfer ; maar bederft als 
de vifch dood is. Getiins heeft met fijn punt 
A'üj.H.A. de harde ftenen uit-gehouwen. 'njElumts 
■ i 4 . c.ij. gjggjjt hem qualijk tanden toe, die niet al 
te krom nocht al te ledig zijn. Want hy 
heeft ’ergccn; maerin haar plaats langach- 
tigc fcherpe benen in’t verhemelt, vermits 
de ftof der tanden in fo groten fwaert ver¬ 
teert is. De ogen zijn rond en uitpuilende, | 
met gaten voor dc fel ve. Hy heeft acht ku- 
ArilUl.A. wen, en die dobbel. Den ruguitdenaf- 
i.i.c. ij. grauwe fwart, en blinekend als zijde. Dc 
huid is heel dun ; de buik filvcr-wit. De 
gal hangt an dendarm. 
Zy houden haar inde Zee, en komen fel- 
den an ’t ftrarid: Maar worden overvloedi¬ 
ger gevangen omtrent het uitftekend hooft 
vanScilla, by Sicilië en Sophyrius, dat het 
uitterfte van Italië is, en word huidendaags 
van de Schippers Spartivento genoemt. Sy 
jïH.i. 1 . c. worden ook van eAtlianus den Danautoe- 
geeigent; ook zeit men datzein Denemar¬ 
ken, in ’c Suerinfe Meyr, heel bekent zijn. 
Zy leven met vilfèn, die fy met de fnuit 
doden; en fy eten die niet, voor datfe haar 
metde fnuit doorboort hebben. 
Oppianus In ’t begin van de Hondfdagen worden- 
Hahcut.^ fe van de water-paards-vlieg gequeit, (jhet 
Plin.H.N. is een klein dier, als ecnScorpioen, en foo 
groot als een fpinnekop _) die hacr fo pij¬ 
nigt > datfe dikmaal in dc Schepen fprin- 
BESCHRYVING 
gen. Zy fchrikken voor de Wal-vifch, en 
als fy diefien, fteken fyhaer fwaert in de 
aarde,oft wat plaats fy eerft in Zee an doen, 
en blijven fo, met het hooft vaftghchechr, 
leggen. Echter moet men niet geloven dat- oppiaJ 
fe haar wapen niet en kennen. Hy gebruikt '■ '- J ^° 
fijn fnuit als een fwaerd. Zy door-boren 
dikmaal de Portugefc Schepen in dcln-^ian; 
difeZec, tot anderhalve hand-breed toe . 1 ' 0 ' 1 ' 40 
Men heeft hem in de MiddelandfeZee on¬ 
trent een Schip fien (wemmen, ’twelkhy 
met de fnuit half door-gheflaghenhadde. 
Datfe deGriekfe fpraak van de Italiaanfc 
onderfcheiden, en die niet vrezen, maar 
voor defe vlieden,heeft Iohtmnes Mttrius Ko¬ 
rtmens , die de vangft van de Swaart-viflèn, 
an den Oevervan Lokris,heeft by geweeft, 
verhaalt, en de Bruty getuigen dat ook. 
Zijn gebruik is fclden in 3 e Ipijs. Want 
hy is droog, en fwaar te verteeren. Arche- 
flrttttis prijlt de Byzantinfc. 
IV. LID. 
Van de ^emora, en Wahifch-leider , 
oft Schip-Jluttcr. 
V An dc Remora, welke Echeneis, Re- 
miligo en Naukrates genoemt werd, 
kan naulijk ietfekersgefchreven werden, 
fo zijn de fchrijversondermalkandervcr- 
deelr, nochtans komen’er dry dingen voor: 
De befchrijving, de kracht om dc Schepen 
teftutten,en de oorlaak.Hy word verfchei- 
dentlijk van verlcheidene befchreven. Het 
is byfommige een kleine vifch , dielichan 
de klippen houd. Enige menen,uit Arifote- 
/fj.dat hy voetë heeft, mits de veelheid van nin. H.M 
lijn vinnen fo geftelt zijn. Mutianus meent *' ?,c ‘ 1!f 
dat het deMurex oft Purper-vifchis.en feit 
dathy breder, en niet fpits , nocht rond, 
nocht hoekig van bek is,maar uiteen enke¬ 
le fchulp beftaat, die ftch weerzijds t’lamen 
voegt, met welke hy een fchip, voor wind 
feilende, geftut heeft,’t welk een Bode van 
Perunder voerde, die boodfehapte dat’er 
twe edele kinderen fouden gelubt werden, 
en dat die villen, die ’t fchip geftut hadden, 
by dcGoddin Vernis, vandc Gnidii ghe- 
viertwerden. Trebras Niger fe it, dathy een 
voet lang, en vijf vingers dik is. Dattcrdry 
met die naem ghenoemt werden, kond gy 
daaruit niet qualijk oordelen. Ook zijn de 
jonge fchrijvers niet eens. Ronddetius fet 
haar onder de onbekende. Gillius bekent 
dathynoit die vifch, of een viller die hem 
kende, heeftgefien. Bdlonittsfe idt,dathy 
ghehecl fonderbeenders, zacht, glat, en 
groen, onder plat,krom van rug en meteen 
bult verheven is ; endc rode flek, fonder 
fchulp, ghelijkt. Defelvcfeit, dathyeen 
fpan iang, en foo dik als de hand-haaf van 
een lpa word, fich an de zee-klippen hout, 
maar traag voor-kruipt, en met fijn hoorns 
de 
