VAN DE VISSEN. 
Sefner. in 
iilkor, 
>ilc. 
’lin.H.N. 
\z. c. 1. 
?lutarcli. 
yiiipol. 
?roblcm. 
tircher. 
.3. Aibif. 
nagner. 
l©ndeler, 
le pilcib. 
narin. Jib. 
:i J.c. 18, 
wedt afpeilt, en uitkruipende , gelijk de 
flek, enig flijm nalaat. Men zeit dat hy in 
Korfira overvloedig uit de netten getrok¬ 
ken werd. Die, welken wy te Napels onder 
de uitlandfe zcldcne dingen van Imperams 
gcfien hebben , word aldus befchreven : 
Op’t hooft heeft hy eenige pannetjes oft 
holletjes, gelijk die van de vifch Polypus, 
waar mede hy de fchepen en grote Wal- 
viflèn anvattende, de zelve tegenhoud, en 
na zijn wil in haar loop belet. Het afbeeld- 
fel is na de grote van lijn lijf uitgedrukt. 
De Remora, van Aldrovandus , is over 
’t gehele lijf violet oft paars. De zijden 
zijn wit. Het middellijf ismeteengroen- 
achtigeflrecp door-fneden. De Hart, die 
in ene vin eindigt, helt na ’t blauw. De 
fnuit is die van den hond gelijk, behalven 
dat het onder-kinbeen langer als het ho¬ 
vende is. De vinnen van’t gehele lijf zijn 
zes. Zodanigen vifchjeisook te Embden, 
in Ooft-vrieiïand, gevonden , ’t welk vier 
vingers lang was, 7. o Ccfncnis verhaalt. 
De huid was fonder fchobben en heel dun ; 
het hooft , ten anzien van ’t lijf , heel 
groot, met kleine ogen; en het overi¬ 
ge lijf vol knobbelen. Onder de kin 
■was iets , in gcftalte als een pannetje oft 
holletje, en als dat mette vingergedrukt 
wierd, bleef hy daar zo vaft an hangen , 
dat hykond'.'omgeflingert werden. Zo- 
dariig is ook de wijs van zijn vermogen 
om de fchepen te dutten. Laat de win¬ 
den waijen en bulderen, hy doet nochtans, 
volghens Plinius, de fchecpen dil blij¬ 
ven. 
M et Plinius demtook Oppianus. chereme- 
niimus cnTrallianus , by Plutarchus zeit: dat 
hy de fchipvaart dut en belet, en maakt dat 
de fchepen traag voortvaren ■, diefchrijft 
dat hy an de achter-deven deze, dat hy 
an de zijden , en OppUnus dathy an de kiel 
hangt. Petems Metara Kardinaal van Tours 
verhaalt dat de Galey , als hy over zee na 
Italië voer, van de zelve (j ten waar zulk 
mogelijk van deLamprey te verdaan is ) 
midden in zijn vaart belet is. Maar Kir- 
cherus houd dit alles voor bcuzelingen; 
en van de tijden van Plinius , tot nu toe, 
is zulx nqit angemerkt, hoe wel de ge¬ 
hele werelt mette fchip-vaart doorkropen 
is. Het geen dat groter in vermogen is , 
kan van een minder niet overwonnen wor¬ 
den. Geen duk van eenzeildcen, hoewel 
heel, dat krachtig is, en naukeurig gewo¬ 
gen, kan een ander groteren zwaarder tot 
fich lokken, en hy zeit datter dikmaal in de 
Sicilifezee, om de drijdige vloed, en een 
geladen fchip met volle zeilen en voorde 
wind,in zee blijft hangen, daar andere om¬ 
trent haar een behoorlijke loop houden. 
Van de oorzaken komt niets fekerder 
voor.RondelctiHsfteunende op de antwoord 
van Arijlotelespmar door hy uitleit, waarom 
een klein roer, an’t einde van ’t fchip vad 
gemaakt,door de krachten van een menfeh 
een groot fchip kan bewegen, fchijnt eer 
te bewijfen, dat een fchip door het anhan- 
gen van de Remore minder beweegt als 
gedut werd. ’t Zelve kan van Plutarchus 
gezeit w.erden, als hy zeit dat een fchip, 
met veel mofch en wier begroeit, trager 
doorfnijt en beweegt werd , en dat hier 
de Remora inhangt, en alzo gheen oor¬ 
zaak van de traagheit, maar een toeval van 
die oorzaak is. Fracaflorius meent, dat de 
Echenciseen kenteken van een verborgen 
klip is, en dat het fchip daar niet kan af¬ 
gerukt werden; maar door vrees van het 
ydel blijft anhangen. Scaliger , Plinius na¬ 
volgende, vlugt rotte verborgene hoeda¬ 
nigheden : Van welke zommigc het ver¬ 
mogen hebben om te bewegen, andere 
recht-drijdig. Niemand zijnde eerde be- 
ginzels van de hitte uit vuur bekent. Dc- 
fen volgt Leniferus- Zuarcz, doet ’er de 
hcmelfchc invloeyingh by. En Bajilius 
met Amhrozius demt hier niet teghen. 
De meningh van Kckkermanntis is zon¬ 
derling, welke meent dat die vifch een 
koude en lymige vochtigheid van zich 
geefc, en dat het water hier door om¬ 
trent het roer als bevried, en alzo onbe¬ 
weeglijk werdt. Daar is naulijk iet waar- 
Ichijnlijk. 
Watzijn gebruik angaat, zommige uit- 
re Grieken hebben gezeit, dathyan’t lijf 
gedragen, hetaffehieten van de vrugt tor- 
tetijdt van’t baren toe belet: andere, dat 
hy gezouten en angebonden de Zwangere 
Vrouwen doet verloflen, en dat hy daarom 
met een andere naamOdynolyontesghe- 
noemt werd. Dat hy tot minne-dranken 
bequaamis, en het oordeel en d’uitfpraak 
van gedingen kan beletten, houd ik voor 
beuzelingen. 
Dat de Walvidèn hem tot een leider 
hebben , zo omdatze doorfwaarlijvicheid 
traagbcwcecht werden, en lichtlijk in de 
modderen engten blijven fteken, als ook 
omdatfenict icherp van gezicht zijn, heb¬ 
ben Oppianus , zAïlidnus, en andere befchre¬ 
ven. Datfe , van dczelvevcrlaten zijnde, 
tegen de grond floten en ontkomen Plu¬ 
tarchus, en KlaudUmts. Ik weet niet waarom 
hy by Plinius Mufkulus genoemr werdt; 
met welken naamSr//o«i«r qualijk gemeen t 
heeft , dat een ftuk van de Walvifch by 
Oppianus en Arijlotcles genoemt wierd. By 
Hermolaus word hyjulus, by andere Myfti- 
cetusgenoemt. Hy is lang, wit.langvan 
hooft, enfnialvanftart, indienwyo£/i.i- 
nus geloven. Aldrovandus ftelteen voorvan 
negen duim, met een fcherpen muil, een 
langh en plat hooft, lfnalle dunne ftart, 
lietlijfover al rouw,fonder fchobben, maar 
met een beenachtige huid bedekt. Ikbe- 
twift niet oft liet beuzelachtig is ’t geen de 
B Ren- 
Arift. in 
Mechan. 
quxit. <j. 
Plufarch. 
fympof 1 .1 
problem. 7 
Frakaft. dc 
fympath. 
c. 8. 
Lonifer. dc 
Acjuatic. 
Zuar, diG 
Metaph. 
Bazil.8. 
Hexam. 
homil. 7. 
Ambro/ius 
Hexam, 1 . 5 
c. 10. 
Kckkerm. 
in probl. 
naut. 
riin.H.N. 
Oppianus 
Haliem.l.3 
-ALlia.H. A, 
1, 10. c.6. 
Aldrov. dc 
pilcib. 1. 3, 
c. 23 . 
Scaliger 
ad HiA. 
Atift. 1 . 2; 
c, 16. 
