21 
VAN DE VISSEN. 
)ppunus 
iajieut. 
c. v. 104. 
Lthcneus 
)ipuo(.J,7 
'linius 
9. c. 51. 
irift.H.A. 
y. c.iz. 
)ppianus 
ialicut. 
z. v.j-S. 
'lin.H.N, 
9-C.4Z. 
>ppianus 
lalicur. 
1. v. pp. 
mlt.H.A 
9 ;C. 37 . 
'linius 
Elianus 
9. 14. 
ktheneus 
>ipnof. 
7 - 
)ppianus 
ü. v. 5 5. 
[irclier.1.5 
/lagnet. 
rt. p.6.1.4 
jalenus 
. 3. de 
Uimcnt, 
5 ioskotkl, 
.ï.c. 17. 
werpig, en in twc ghedeelt. Zy houden 
haar in Zee, inmoddcr-grondcn. Zy wor¬ 
den ook inden Nijl gevonden. Gy zulrze 
ook niet qualijk in Zee en Rivier-viflên 
verdelen. Zy eten villen, die zy met lift, 
dat ik hier na verhalen zal, vangen. 
Zy baren omtrent het evenaren van den 
dagh en nacht, en dat binnen zich, en fach- 
tc eyren, welke zyin een ander plaats van 
dclijfmoeroverlëtten, en uitkippen. Alzo 
ontfangen zy eyren,en baren een dier. Daar 
iftèr een gevonden die acht jongen inhad- 
de. ’s Winters verfchuilcn zy om de kou¬ 
de in de grond. Zy drijven op haar breedte 
als op twe vinnen. Zy fwemmen bezwaar¬ 
lijk, want zy worden door haar leuje fwaar- 
tc bezwaart. Zy hebben een zonderlinge 
kragtom dovigheid en beving der leden 
te verwekken. Zy verbergen haar onder 
’tflijk, en de villen die forgloos over haar 
zwemmen en verftijven, worden alzo ge¬ 
vangen. Dezelve konnenook, van verre 
met een iptes oft ftok aangeraakt zijnde,de 
fterkftc leden, en de fnelfte voeren loom 
maken. En die gene, welke het net an-ra- 
ken, waar mede een ftomp-vifch gevangen 
is, worden ook lam ; dat op het geloof van 
cJElianus gezeidt werd. Ia indien zich een 
levende ftomp-vifch onder andere dode 
villen beweegt, worden die gene , diege- 
raaktzijn, met een innerlijk bewegen ge- 
roert, zo datze fchijnen te leven ; ’twclk 
Godignus van de dingen van Abyiïina ver¬ 
haalt. Of het vergif in de gehele vifch, 
’twelk SxhUnut behaagt, oft eenig deel, 
’t welk Dipbilas K<ird.imis,en Oppi.ttms verha¬ 
len is onfeker. Datdekragtvan vele klein is 
die door enige beweging van ’t lijf word 
verzet, enhet gehele lijf niet befchadigt, 
leren wy uit de ondervinding van O/liusen 
Kirchertis. Zo dat men daar uit ^Albertm 
mag tegenfpreken , die zeit dat de menfeh 
door dit vergif kan gedood werden. An¬ 
dere hebben die kracht een verborgen oor¬ 
zaak toe-gefchreven , om dat hy dood zijn¬ 
de,van de felve berooft werd. Andere een 
flaapfugtige en ongevoelige hoedanigheid, 
die de zenuwen en fpieren ft rij d i g is. 
Het gebruik van de ftomp-vifch, is van 
Galenus en andere in de fpijsgeprezen; om 
dat hy zachte vifch, die fmakclik is, heeft, 
en lichtlijk af-fchiet. Van Diphilus en an¬ 
dere werd hy verworpen, alleen de delen 
omtrent het hooft werden geprezen. Te 
Venetie is, door demagt van die over de 
gefondheid geftelt zijn , verboden die op 
de Vis-markt te verkoopen. Te Genua, 
Maftilie,en elders word hy van de gemene 
luiden gefocht.ln de gences-konft word hy 
tegen langdurige hooftpi jn gebruikt,en be¬ 
let het uit-zinken van den endeldarm. Dat 
zelve zult gy by Mxrfellm Empirikus vinden. 
Mogelijk verzacht hy ook de ledenpijn. En 
Stribonius Lxrgtts getuigt dat AnUroei dege- 
1 vrijde flaaf van Csfar, boven alle geloof het 
voet-evcl daar mede genezen heeft. En by 
zJdginetx hebben wy de plaafterDiaturpe- 
nos tegen het voet-evel. ’tls wonder, in - rlin - 1 -3 = 
dien het waar is dat Pliniutv an hem zeit.In- CI °' 
dien hy gevangen werd als de Maan in de 
fchalenis, en dry dagen in delocht bewaart 
jwerd, dat hyzo dikmaal als hyin-gebragt 
werd, een licht kinderbaren veroorzaakt. 
Mogelijk omdat hy de pijn als verzachten¬ 
de, de natuur tot uitdrijven van de vrucht 
gefterkt werd. Het vel van de varfch ge- 
ftroopte,indien het om het uitgevallen deel 
van de lijfmocr gewonden werd, brengt 
dezelve weder in, gelijk uit andere 
befchrcven heeft. 
II. STIP. 
Van de Paftinaka M'ariim 
Ie vifch, welken de Grieken Trygo- 
na, oft gelijk Ambrozim overzet Tur- 
tur, van de ghelijkheid der uitgefpanne 
vleugels genoemtwerd. Die is van de La¬ 
tijnen Paftinaka Manna, ’t zy oft van de 
verw, oftom dathy meteen ftraaloftgra¬ 
vers pin fteekt, genoemt. By deFran^en 
Raja , oftRoch, om de gelijkheid diehy 
met den zclven heeft. Bellonius enRondele- 
tius hebben twe geflagten gekrent. Deze 
zeit datze alleenlijk in hooft en fnuit ver- 
! fchelen. Die heeft haar in een glatte, wel¬ 
kers vel als ghewreven , de rug op de wijs 
vandefchorsvandcn Andornboom blauw, 
de rug wit, met veel ftrepen hier en daar 
over’t lijf belopen is; en een ruwe die ge¬ 
heel vol fteekels is, en voornamentlijk om¬ 
trent de ftart met veel haken in ’t ronde 
bezet is, verdeelt. In grote gaan zy nau¬ 
lijk boven de thien ponden. Zy zijn vier¬ 
kant van lijf, wit van buik, en blauw van 
ruch. In’t opperdeel fchijnt enig tecken 
van een hooft, het hooft van een kinkvors 
nietongclijk. Daar is niet in als grote lang¬ 
werpige ogen, van waar twee gaten groter 
als de ogen, die altijd open zijn , in’tgehe- 
meit fchieten. Het voorfte deel der ogen 
eindigt in een vleefige fnuit. Hy heeft een 
kleine mond zonder tanden, (j Het iseen 
gebrek in Dioskorides , indien hy feit dat hy 
; tanden heeft _) en ghebruikt alleenlijk in 
plaats de ruwigheid van de kaaksbeenders. 
Zy hebben omtrent het begin van de ftart ArftH.A. 
geen vinnen, uitgenomen ene ronde, daar- 
omfwemt hy op lijn breedte. Hy heeft by-1.5. de 
nain’t midden van den buik vijf kuwen, Allmcnt ' 
welke in ’t weekfte deel, daar de minde 
vis is, ghcftelt zijn. Dat de delen omtrent 
de ftart meer vifch hebben als de middel- 
j fte, dat is in de platte kraakbenige gemeen. 
Hy heefteen heel lange ftekelige ftart, die 
I van de muis gelijk. Zyiscerftdik, enein- 
; digt ten lellen heel dun. In’t midden bo- 
1 C 3 ven 
