olumell, 
8. c. 17. 
• R. 
in. l.p, 
J 7 * 
rift.H.A. 
?. c. 17. 
in.H. N. 
?-c. 17. 
ppianus 
I.v.109. 
alumcll. 
8. c. 16. 
VAN DE 
Het overige lijf is ten deel uitden groe¬ 
ne , ten deel uk den blauw zwart geverwt, 
met lchobben als met donkere flippen 
gefprenkelt, een kleine mond, brede tan¬ 
den , in de boven-kaak dicht, in de onder- 
fleijlen fcherp, met een buik in’t midden, 
met twe rode plekken getekent. Op den 
ruch en ftarc liaan angels, met een dun vlies 
t’zaam gevoegt, en even wijd van malkan¬ 
der, an ’t opper-deel van idcr hangt een 
vliesjes als een vlaggetje. Devinnenom- 
trent de kuwen zijn breed, en gelijkals ey- 
rond ; innerlijk heeft hy een grote maag, 
een witachtige lever, veel wijde darmen, 
veel gals, een grote milt. Welken Bdlomus 
in Kreta heeft angemerkt, was uitten blau¬ 
we rood, met brede doorfchijnige fchob- 
ben , een hooft an weerzijden plat, met 
flompe tanden, welkers fnytanden de onze 
gelijk waren. De rop was niet heelgroot, 
ter zijden an de (tart had hy dwarze uitpui¬ 
lende byhangzels, die hy zeitin geen vïfch 
angemerkt te hebben. De Reus Scarus had 
weerzijds vier tanden , in dc onderkaak 
breed,in de opper zaagwijs. Indien gy fijn 
plaats beziet, ande ftranden van Azië en 
Griekenland, tot Sicilië toe, komthyover- 
vloedig voor den dach. Hy is noit in de 
Ligurife, nocht door Vrank rijk in de Iberi- 
zeZee gezwommen. In dc Karpathize Zee 
is hy over-al; en dat te verwonderen is, hy 
is noit het uitllekcnd hooft van Troas van 
fïch zelfs door-ghefwommen. Maar hy is 
nergens overvloediger alsin ’trodeMecr. 
Bdlomus zeidtdathyindcPropontis, Pon- 
tus, Hcllefpontus , en de ftranden van 
Vrankrijk, oft in den Oceaan niet ghevan- 
genwerd. ck riftoteles niet in den Euripus. 
Nochtans zeit Archefiratus dat hy omtrent 
Konftantinopelcn heel groot werd.In Kre¬ 
ta omtrent die plaats daar de Ladanum ver¬ 
gadert werd, is hy zo overvloedig, dat hy 
nergens meer gevangen werd. Den over- 
fte van de vloot onder den vorftTiberius 
(LAtakrobius noemt Oftaviusj) heeftdie ge¬ 
ne, welke hy uit de Karpathize Zee mede 
gebracht hadde, tuffen Oftia en Kampanie, 
verdeelt. Daar is byna vijfjaar gearbeid 
om dc zelve te vangen, en weder in de Zee 
te brenghen. Daar na wierdenzy veel op 
den oever van Italië gevonden , die daar te 
voren niet gevangen waren, endeoverdaat 
heeft zich gcnoech met die vifch verza¬ 
digt, en den nieuwen inwoonder weder an 
de Zee over-gegeven, op dat zich niemand 
verwondcre darter te Rome ook vremde 
voghels broeyen. Dat het een klip-visis, 
kan niet getwijfelt werden. Indien Oppia- 
xus, wijl hy hem onder de ftrand-viffen re¬ 
kent, het tegendeel fchijnt an te wijzen, zo 
is dat een gebrek, en daar word heelwel 
Sparus voor Scarus ghelezen. KotumdU 
fchijnt ook an te wijlen dat hy in de zoete 
waters gevoed werd, ten waar gy wilde dat 
VISSEN. 29 
men voor Scarus Squalus behoorde te le¬ 
zen. Dat kan voorwaar niet qualijk uit VarroR.. 
Varro befjaeurt werden. Hyleeftmet kruid A 
en de knopen van dc wier. En LMerkunalis 1. s.,. 
zeit, dat hy zo graag bonen eet, dat hy met j' llnms 
dezelve gevangen werd. Fytbagoras noemt oppU^’ 
hemTrygephagus, indien wy Gyr aldus ge- Hl| A 
loven. Nochtans zeit Biphiltis dat hyeenS n „ s 
vlecs-eter, en deZee-haibnvangt, indien I-i.c.j. 
! ’ergcen fout begaan is. Want dat paft de 
Mullusoft Barbeel beter als de Scarus. Dat'Ali.mu! 
hy alleen onder dcviflèn herkauwt, isbo-p,|j t ^ 
ven gezeit. Dat het lchool-viffen zijn, kan de róierk 
daar uit gelpeurt werden , datfe haar mak- A " imah 
kers uit dc netten trachten te verloflèn. Zy 
fteken de gevangene de (tart toe, om daar 
in te bijten, en trekken haarzo uit. Datze 
by nacht niet ghevangen werden , ishaar 
wakkerheid te wijten.Daaromzeit Gdenius 
qualijk.dat hy alleen onder de villen llaapt. 
Ghy fult beter zegghen datfe ’s nachts in 
fchuilhoeken (lapen, en alfo delagen fchu- 
wen. aAalUnis-s heeft gezeit dat hy heel geil jEIm.h.a; 
is, en daarom worden de wijfjes gevangen. 1- 
Datze twemaal m’tjaar baren is zeker, en 
alle klipviflcn gemeen. Datfegeluid flaan, 
’twelkby Athenetts,Oppiams,enTz,etz,es ver¬ 
haalt werd, is twijfelachtig, wijlzyghecn 
longen hebben. Ten waar dat wy zeiden 
datfe geluid maakten met water, ’cwclk 
fy met de mond beweegden. Zo wy lijn 
gebruik bellen, hy was eertijds byde Ro¬ 
meinen onder de lekkerfte fpijsgerekent, 
en haar levers wierden in de fchotelsvan 
den Vorft Vitellius onder de eerfte lek- 
kernyen ghetelr. Datze de voornaamfte 
onder dc klip-viffen , en facht en wron- 
gelachtig van vifch zijn, is zonder twijfel. 
Hoewel men meent dat Selfus en Philoiimus 
anders gelooft hebben. Datze onfmake- 
lijk zijn, 'ten zy fy metten drek gegeten 
werden, is by de Grieken gelooft. Dat de 
lever, gegeten, den geclzuchtigen goed is, 
leien wvbyiLZE/M»«s. jïUia.H.A. 
1, 14. C. 2. 
II. L I D. 
Van de Turdns,oft Lijfler. 
D ETurdus, van de Grieken Kichle, 
om de ghelijkheid der plekken , ge- 
noemt, is eertijds, na ’t getuigenis van Ni- 
kander, Pankrates , by esPthenens Polyoni- Athen.l.r. 
mus oft veelnamig geweeft. Salvimm fielt 
twe gellagten, de grote en langwerpige, 
welke groen oft rood is Ronddetius heeft 
twaalfgedaanten afgebecld. Hy word van 
dc oudcn,by 1 _Atheneus, Melanoftiktus,oft 
met zwarte ogen onderfcheiden,genoemt; 
by Eratosthenes Perkas, oft zwart-gefprin- 
kelde ; by Fankrates Oinodes oft wijn-ver- 
wige; by Hjimcnius Alieidcs, dat is pur- 
pere, genoemt. Phayonnus heeft hem Poi- 
kiloftiktus genoemt. Zy worden gezeit 
D 3 haar 
