4 o NATUURLYKE 
zeidt datter veel omtrent die opwaarts 
uitfchieten. Hifeftusheeh hem niet zonder 
dwaling een witte lever toegevoegt. Die 
vanVenctic an Aldrovandus gelbnden isjhad 
op den rug twe t’iaamgevoegde vinnen, 
van welke de ene angcls,d’ander geen had- 
de, twe vinnen an de borlt, even fo veel 
andenaars, en alle fwarte. De dart en het 
opperdeel van ’t lijfisfwarr, de buik wit. 
Vande klip-Gobius vind ik by defchry- 
vers twe geilagten, de witte, en fwarte. 
Die noemt Rondeletius alzo,niet om datfe 
fo wit zijn, datze nu tte witheid van andere 
villen ftrijd, maar om datze de andere Go- 
bius in witheid te boven gaan. 
Defwarte befchryft Betlonms aldus. Zy 
hebbenop’thooftuitpuilende ogen, met 
een wit en als in de Hangen hard hoornvlies, 
tegen’t gewelf van’t watergedekt, en om 
beter opwaarts, gelijk de Uranofcopus, te 
konnen lien.Zy zijn nauwlijk mcerals twe 
duim,oft een handbreed lang.Selden fijn fy 
een voet of een arm lang.En hoewel fyflib- 
berig zijn, nochtans fijnle met fcherpe fcob- 
ben bedekt, en hebben een vin op den rug, 
die doorgaande, facht, en fonderangels is. 
An weerlijden vier vinnen breed en Homp, 
en behalven defe onderde buik ook twe , 
maar die de (tart uitmaakt is rood. Zy (le¬ 
ken kleine dunne roodachtige tanden uit. 
Hethjfisrond, met weinig angels verzien. 
De verw verfcheidcn. Want de Gobius die 
omtrent de wier verkeert , helt na het 
groene, de oude na het afgrauw. Enige zijn 
wit, andere hellen uitten geel blinkende 
na’tfwart. Zyzijnallegrootvanhooft, en 
breed van nek. Wat angaat haar innerlijke 
delen : Depenfzak is in de Gobius buiten 
wit, binnen fwart. De lever is bleek , en 
meer in de rechterzijd gelegen, daar de 
gal van afhangt. De darmen zijn met veel 
bochten omgedrayt, de maag is langwer¬ 
pig. Het byhangfel met veel uitfleekfcls be¬ 
gaafd Delijfmoeris overal met eyren, oft 
kuit vervult. 
Rondeletius maakt ook gewach van de 
fwarte, die van de Venetianen Go, van de 
Franfen Boulerot genoemt is. Hy is een 
vingher langh endik, by na rood van lijf 
ennietplat. In plaats van twe vinnen die 
andere an den buik hebben, heefthyeen 
fwarte als een baart. Daar van oordeelt hem 
Athenem jitheneus den bok te zijn, met welke hyde 
Dipnof.l.s Oxofctus vergelijkt. Hy leeft an de ftran- 
den en in de moeraden van de zee. 
Van haar eigen plaats word ghetwijfelt. 
By O-vidius zijnfe ftrand-villen, by Diokles 
klip-viflèn, welken Sy»f/ 5 Wbyftcmt,wijlhv 
fchrijft datze omtrent een ftrand van Afri¬ 
ka, op een klippigc plaats, gevangen wer- 
Arïft.H.A. den. Arijloteles zeit, datze ookinde rivie- 
8.c. i). ren vet werden. Theofraflus, dat hy indePon- 
le piTabus tus ’ onder’tys, gevangen werd. En dat de 
in iicco. Gobius van die villen is,die haat niet bewe- 
B ESCHRYVING 
gen alsin een warme fchotelft welk moge- Oppïanui 
lijkvan de Poel- oft Rivier-gobius moet *• ~ r.+i) 
verdaan werden. Oppimus zeit, datfe haar 
vermaak in’t zanden de klippen hebben; 
zy baren omtrent de dranden , en bevelen 
haar brede en zandige eyren an de omhel- 
iingder denen, gelijk Arilloteles verhaalt. 
Hy word van xJElianus onder die gene 
gcrelt, welke haar vergift met deken in- 
(chieten. Oppimus geeft haar dodeliike an¬ 
gels, ’t welk noch t met Oviditts , die feit dat 
de Gobius geen fchadelijken angel heeft, 
nocht xnet Martialis,die feit dat hy te Vcne- Ma g'al.i. 
tichetvoornaamdeopdctafelis, overeen Xcn ' is ' 
komt.Hy heeft ook inde fpijfe zijn gebruik 
gevonden, hoe wel hy an lurvemlis verach¬ 
telijk (chijnt. Alexandrides noemde ook op 
de maaltijd van Kotys, Koning van Thra- 
{ie.Antiphmes'pxvfi(c,cn voornamenthjk de 
Phalcrikus. Den bxok-vo\gcx Archepontus , Athcn,I,j! 
die uit Athene na Egipten.vandenKoning 
Ptolomeus te gad genodigt zijnde , over- 
fcheepte, zijn dry dukken van een Gobius, 
die niet fondervcrdagenthcidtvanalledc 
gaden angefienwierden, voorgefet. hnius 
maakt hem heel fmakelijk.en meteen mal- 
fe vettigheid lekker. Galcnus feit, dathy Galen.U 
treffelijk tot vermaak, om teverreren , en 4 *"* 
goed zap te telen bequaam [s.Muefhhus feit 
datfelicht te verteren zijn. Hifeftus , datze 
licht affehieten, en niet veel voeden. De 
felfdandigheid van de gele is ylder, cn de 
verrotting minder onderhavig. By Hippo -., 
krat es heeft defe dcfelve kracht van voedzel in rem. 1 
mette Drako KaliiomynusenKukulus.Ge- afkit - 
braden, en zonder zout gegeten, dopt hy 
de perding van den endeldarm,indienmen 
Kiranides geloven mach. Diefkordes heeft 
nagelaten, dat hy opgedreken tegen de be¬ 
ten van de dolle honden en (langen goed is. 
By den uitlegger Van TJjkander lefen wy, 
dat hy rauw,gebraden en gefoden de kragt 
van de Dorycinum kan verdorven. 
XVI. LID. 
Kin de Sphyrena , oft Zudts. 
ESphyrena, van welke Tltnius qua- Athai.ljl 
lijk fchrijft, dat hem niemand, behal¬ 
ven Ovidtus, gedacht heeft, (Avan tonder de 
Grieken gedenkt hem Arifiotelcs , onder de 
Latijnen M. Varro j) word by de Athcncrs, 
gelijk Athencus bevedigt,Kedra,}dat bete¬ 
kent,gelijk Sphyra,ecn prikkel oft pin,ook 
een geilagt van een pijl in den Perfifen oor¬ 
log gevonden 3 jby de Latynen Sudis, ge¬ 
lijk by Rhnius te lefen is, by Gaz,a Mallco- pii„; u , 
lus,maar qualijk;en by de Romeinen Lu- 1 -?-"- 3 - 
cius Marinus , oft Zee-fnoek ghenoemt. 
Daar zijnder die hem voorde Oxyrinchus 
houden, om dathy fcherp van lhuitis. 
Rondeletius (lelt twe gedaanten uit Oppia- 
mts, maar fo ongelijk, datmen twijflen 
mach 
