4* NATUURLYKE 
pinnen word getwift. Salvianus met Aldro- 
v.indus fielt een kleine en geheel dunne 
midden op den rug. Rdltmüts met Rondde¬ 
tius twe ter zijden omtrent de kuwen , die 
doet’erby, dat die op den rug fo klein is, 
dat hy naulijk , dan als hy leeft oft in het 
water zwemt, kan gezien werden. Indien 
gy hem innerlijk beziet, hy heefteen rop, 
dieveelviflèn niet hebben, meteen kleine 
langwerpige maag. Een bleke lever, on¬ 
der welkers rechter zijd een blauwe gal, fo 
groot ais een garftekorl,hangt. Het hart is 
naulijk groter als een korl turkx koorn. Dc 
lijfmoer, op de wijs van ander viflèn , twe- 
hoornig, met ronde rode doorfchijnendc 
eyren, zo groot als het zaadt van Sil'ame. 
Tuflchen Bdionius en Ronddetius is gheen 
over-een-flemming van de darmen. Die 
zeit datze dun, recht en niet in bochten 
ghedraaytzijn. Defe darter maar een wit¬ 
te recht uitgeftrekte, en met veel vets be¬ 
zeten is. 
Wat haartcling angaat. Ronddetius ge¬ 
tuigt, dathy in de fpleet van de opgefne- 
denc, waar van wy boven gehandelt heb¬ 
ben, veel eyren, en veel volmaakte jon¬ 
gen gevonden heeft, van welke de groor- 
lle alle de delen volmaakt hadden en be¬ 
weegt wierden ; andere zo klein waren, 
dat maar alleen de ogen , en denbekghe- 
zien wierden. Sy leit de eyren ind een, 
en broeirfe daar na in d'ander groot, tot 
datze die gekipt heeft. De Natuur ver¬ 
wijdert dcfpleet , rot datze gebaart heeft. 
Arift.H.A.Na de baring fluitfe zoo valt toe , datze 
c. 13. fchijnt t’zaam gegroeit tezijn , oftookge¬ 
heel toegroeit, ’t welk men zeit in de Hang 
Seillia te gebeuren; en deze is ghcheelijk 
rlin.H.N. toe te eigenen ’t geen Flinius die gapende 
lijfmoer, om de veelheid der eyren, toege- 
Ichreven heeft. Gazet zet, uit Arifloteles , 
julianus van de zelve, qualijk over; nocht zJilia- 
1. ri.c. i;. m s heeft dat beter uitgevonden, ’tgeen 
av Scdigcr aldus overdraagt : Veel van haar, 
barende, barden van de eyren. Wat de 
volgende woorden willen beduiden ■, De 
jongen zijn omtrent de Moeder, gelijkals 
leger-fcharen : Want zy baartalzo, datfe 
an haar blyven hangen; maar indienghy 
haar anraakt, vlieden zy, is zwaarlijk te 
feggen. Van haar gebruik in Ipijs en ge¬ 
nceskond zal ditgenocchzijn, datfe dor 
en hardt van vifch, en dienvolgens fwaar te 
verteren zijn. Van waar heeft Hifejius dat¬ 
fe van goed lap zijn, en haar gebrande afch 
tegen de droppcl-pis van Galenus ingege¬ 
ven, geprefen werd ? 
II. STIP. 
Van dc Acus,oft Meernaald 'Dan Oppianus. 
Aldrov.de 1 A At de Acus van Oppiemus van die van 
pic. I.i. 1 J Aridotdes moet onderfchcidcn wer- 
BESCHRYVING 
j den, bewijd defe, zo omdat hy tanden 
: heeft, als om dat hy fonderfpleetis. Hy 
word niet feer groot, zes wegen nauwlijk 
een pond. SalvUnus nochtans heeftfe van 
dry ponden geilen. Hy isplaten filverwit 
van buik. Hetoverigelijfiscniglms, om 
zijn gefchobdc dreep die weerzijds uit ge- 
[drektis, vierkant; de andere dclenzijn 
j glat en zonder lchobben, mee een blauwen 
rug, na’t groen hellende. Hy heeft een 
fpitfebek.en gelijk Atheneus zeit, dun, lang 
en hard.cn een groen drykantighooft. Het 
onderde kaakbeen langer als het hovende, 
in een zachte zelfdandighcid aflatende; 
. an weerzijden veel kleine tanden , groote 
ronde gele ogen', voor welke Ronddetius 
| dry-hoekige oir, oft neufgaten heeft an- 
gemerkt. Dc kuwen zijn vier en dobbel. 
An de kuwen twe kleine vinnen , twe an¬ 
dere korte onder den buik, welke weder 
een ander, ver van den aars na de dart, 
navolgt. Waar tegen over op den rug een 
ander daat. De dart is kort, in twe vinnen 
geeindigt. Dc aars niet zeer zichtbaar. 
De fpleet, welken Arijlotdes den Acus om¬ 
trent den aars toeeigent, fchrijft SalvUnus Aidrov.è 
dat in deze Acus buiten wel zichtbaar is; pitc.1.1. , 
maar binnen niet gezien werd. Ronddetius , c ’ ! *’ 
dieallesnaardiglik omtrent den aarsdoor- 
fnudelt heeft, ghedenkt hem nier. An- 
gaande de innerlijke delen. Dcmaag, de 
lever, de darmen, die fondcr byhangfels 
zijn, heeft hy lang. An de lever een lang¬ 
werpige gal-blaas, en een hoekkig hart.Hy 0 iiinull 
houd zich in klippige en zandige plaatzen. Haiieut. . 
Sy zijn gewoon , wanneer zy ’t net ont - 6o '' 
fprongenzijn, weerom te keren-,en, wijl fy 
dat van gramfehap zoeken te fcheuren,we¬ 
der in dednkken te vallen. Hy isharden 
droog van vifch. Hy word gebraden met 
verjuis, oft zap van Oranje-appclcn bc- 
fproeit en fo gegeten,en is dan niet onange- 
naam vanfmaak. 
De kleine Acus van £?//«««ƒ, is de Lacer- 
tus oft Saurus die den Acus gelijkt. Het is 
by Ronddetius een Zee-vifch , van een voet 
lang, korter en dikker als den Acus,met een 
fpitferen korter bek,en opwaarts gebogen. 
In plaats van tanden heeft hy zaagfwijze 
kaakbenen, vier kuwen, ook welleven, als 
in dc voorgaande, die Bdionius de grote 
noemt,op en onderwaars uithangende vin¬ 
nen ande dart.Met dele cn mette ogen , en 
de gaten voor defe, mette flreep en ichob- 
ben van dc buik, die den felven byna vier¬ 
kant maken, ishy den Acus gelijk; in felf- 
llandighcid van vlees,en hetachtcrftc deel 
van ’t lijfde Scombrusoft Makareel Inner¬ 
lijk ifler een langwerpige maag, met lange 
dunne darmen,in bochten gedrayr ; ccn ro¬ 
de lever, met een fwarte milt en gal. Wel¬ 
ken Aldrovandus afbeelt,is over’t gehele lijf 
groen, met plekken uitren rooden blauw 
vermengt, maar op den rug minder; an de 
borft 
