riinius 
I. 5 i.c. i 
Athcn.1.; 
64 natuurlyke 
Ko'ideletius, by den Opziend ervan Mompe- 
liers, GuiUielmusTeliccrius genoemt, gezien- 
Van haar gebruik in de genees-konft word 
verhaalt, dat het gebrande hoofttegen het 
uitvallen van’rhayr gebruikt werd, als het 
met Beeren-vet gemengtwerd. Dat met 
het zelve poeyer de uitwaflènde kanten 
van de fweringen weerhouden , en de har¬ 
de ghefwellen, als wratten en lijkdoorns, 
wegh-genomen werden. Plinius ichrijft er- 
, gens, datze met gepelde garftoft venkel 
gekookt en gegeten , de vrouwen over¬ 
vloedig zoch geven; en elders, datze, ge- 
ftampten opgeleidt, de wrattenwegh-ne- 
men, en de puiften van de fchamelheid ge¬ 
nezen. 
XXIII. LID. 
Van ck Boops oft Houtink , oft 'Box ■ 
D E vifch , welken wy Boops noemen, 
is van <_ Arijloteles , na ’t zeggen van A- j 
theneus Box, van 2 \umenius Boex, genoemt, 
■welke benaming Oppumus ook gebruikt; 
van Speuzjppus', en andere Athenienzers, 
Boax , ’tzy oftvan’tgeluit, endaaroman 
Merkurius geheiligt, oft om dathygrotc 
kce-ogen heeft. De derde is een geflagt 
van de Mena, een voet groot, zo Rondeletius 
ichrijft, die ook dry gedaanten vertoont. 
De eerfte is een Zee-vifch , die zich an de 
ftranden houd, uit het geflagt van de Me¬ 
na, een voet groot, meteenrondhooft, en 
niet plat, by-na dat van deMugil geheel 
gelijk,met een kort klein hooft, grotcooen 
na even-bedeling van ’tlijf, en die byna het 
gehele hooft bezetten. Hy is verfcheiden 
geverwt, en heeft over den rug ftrepen van 
de kuwen totdeftart, enigegeel, andere 
wit,en mindergierlijkals inde Salpa,waar¬ 
om hy van Arifloteles , in ’t boek van de vif- 
fen , Notograptus , dat is op den ruch ge- 
fchildcrde, genoemt is. Anden buik zijn 
geen ftrepen ; maar die is met zilver-witte 
fchobben bedekt. De vinnen zijn als van 
deSparus, Kantharus enSargus. Deftart 
is goudverwig. De maag groot, metveel 
byhangzels, de darmen zijn heel dun, de 
lever is rood , de milt uit den rode fwart- 
achtig. Hy word gevoed met wier, vifch 
en (lijk. De ander gedaante is de eerfte in 
veel dingen gelijk, en by de zijne Boguera- 
vcl genoemt, welkers naams betekening 
hy zeidt met wel te konnen vatten ; maar 
dat de ervarenfte viflërs geloven dat hy zo 
genoemt werd, omdathy met de Ravelle, 
dat, zo hy zeidt, kleine vifchjes zijn, die te 
gelijk gekookt enop-gedifcht, en om haar 
kleinheid niet uit-gekozen werden, gevan¬ 
gen en verkocht werd. Hyis, zeg ik, de 
Boops, oft Mena gelijk, metefenicherper 
bek, en een ruch uit den blauwe roodach¬ 
tig, met grote verfcheiden geverwde ogen, 
BESCHRYVING 
namentlijkomtrent defwartenappel, met 
een kring uit den goud-gele fwart, meteen 
lijfin’tgeheel breder, maar korter als van 
den Boops. Deze gedaante van onze vrem- 
de Boops is byna paars van ruch, anden' 
buik en zijden witachtig, met rode ftippen 
gelprenkelt. Alle de vinnen geel, behalven 
die van den ruch, welkers ayren wclgeel 
zijn,maarhetvliesisgrocnachtig. Deder- 
de, wi jl hy geen fchobben heeft, oordeel ik 
hier toe niet te behoren. Bellonias befchrijft 
ook twe gedaan ten, als hy zeir. 
Daar worden twe onderfcheiden van de¬ 
ze vifch erkent; want een van de zelve is 
kleinder, en blijftaltijdklein, deanderis 
grooter. Gy kont de Box van de Mena al¬ 
dus onderfcheiden, dat gy de Mena ziet 
breder van lijf te zijn, fwarter vanverw, en 
dat hy weerzijds een plek heeft. DcBoka 
is altijd klein, en,na zijn grootheid,dik van 
kop,en ronder van lijf. DeBokaenMena, 
ofrGcrris, hebbendefclfdegcftaltenis van 
lijf, dat is de vinnen, fchobben en hoofden. 
De Boops is met geen plekken onderfchei¬ 
den, maar zijn beide ronder van lijf. De 
Geruli meer plat. De verw van de Box is 
blijder, en enigzins goud-blinkkend, zo 
dat zijn ruch als goudglinftert. Het is een 
fchool- en ftrand-vifch, die het met de krui¬ 
den houd. Het is een kleine vifch, en heeft, 
na bedeling van’t lijf grote ogen. Twe He¬ 
nen in’thooft, nier geheel rond als inde 
Paflères; maar langwerpig, alsindeMcr- 
langus. Dc andere Boops is den Orphus, 
oftanderzins dicuitde roden gelijk. Het 
is, zeit hy, een ftrand-vifch, welke Bogue, 
en Renaeu (Vijl in ’t afbeeldzel Bogue Re- 
naeu zonder koppel-woord gefchreven isj) 
by de Maftiliers, en by die van Genua Ru- 
cllo genoemt werd. Hy is van dezelve verw 
met de vifch Erythrinus, in tanden, vinnen 
en hooft ook gelijk, maar in’t overige lijf 
onderfcheiden. Want deBox ghelijktde 
gemene Boka,en is met de zelve ronde ver¬ 
zien , behalven dat hy meer na het rood 
helt. Dochdeftreep, die’tbjfvande Ery- ' 
thrinus door-lhijt, isover’tmidden weer¬ 
zijds bochtig. Maar in dele looptfc recht- 
ftreekxjcn heeft die bult van de Erythrinus 
nier. Daar-en-bovcn vertoon t hy voor kor¬ 
te en fcherpe tanden ; maar de boven-en 
onder-maaitanden zijnals in de Sargus, dac 
ook in de Pagrusen Erythrinus voorkomt. 
Hy heeft ook dit byzondere merkteek- 
ken, dat de buitenfte angel van fijn kuwen 
an de wortels fwart is. Hy meent dat het 
de Bogyrus van Ovidius is, en dat hem de 
Maftiliers van Boopa en Gyrus, dat is de 
Smaris, dien naam gegeven hebben. Maar 
daar is een gebrek in Oyidius, endaarmoet 
Cercyrusgelezen werden, welke bv Oppi.t- 
nus tuften de klippen, die vol moflèlen ban- Oppï-mus 
gen, zich ophoud. Hy houd lich op de fel- Haiicut. 
ve plaatzen van de Mena, en eetdezelve 
fpijs. 
